# Taçlı Begüm

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ta%C3%A7l%C4%B1_Beg%C3%BCm
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Taçlı Begüm, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ta%C3%A7l%C4%B1_Beg%C3%BCm (CC-BY-SA-4.0)

- **Eşi:** I. İsmail
- **Çocukları:** Şah Tahmasb; Elkas Mirza; Sam Mirza
- **Tam ismi:** Şah Bigi Hanım
- **Hanedan:** Safevi Hanedanı
- **Babası:** Mihmad Bey veya Abidin Han
- **Doğum tarihi:** 1488
- **Ölüm tarihi:** 1540
- **Ölüm yeri:** Şiraz, Safevi Devleti
- **Defin yeri:** Bibi Duhteran Mezarlığı
- **Dini:** İslam (Şia İslam mezhebinde)

**Taçlı Begüm** veya **Şah Bigi Hanım**, ([Azerbaycan Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerice): Taclı Bəyim, [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a): تاجلو بیگم, Farsça'dan [romanizesi:](https://turkipedia.org/tr/wiki/Romanizasyon) "Tajlu Begüm" d. ? - ö. 1540, [Şiraz](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eiraz)), [Safevî Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) [Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eah)ı [I. İsmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._%C4%B0smail)'in [eş](https://turkipedia.org/tr/wiki/E%C5%9F)i, [Şah Tahmasb](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Tahmasb)[^1][^2] ve [Elkas Mirza](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elkas_Mirza)'nın annesi.[^3]

## Hayatı

Asıl ismi **Bigi Hanım**[^4] olan Taçlı Begüm, [Şamlu Türkmenlerinden](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eamlu) [Abidin Han’ın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abdi_Bey_%C5%9Eamlu) kızı[^5] ya da Musullu Türkmenlerinden Hamza Bey Bektaşlı'nın oğlu Mihmad Bey'in kızıdır.[^6] Şah İsmail' in 1504 yılında gerçekleştirdiği seferde ele geçirdiği Asta kalesinde bulunan Bigi Hanım daha sonra Şah'ın haremine girdi. Şah'ın nikahlı eşi olarak sarayda önemli bir konuma yükseldi. [Şah İsmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._%C4%B0smail)'le evlendikten sonra **Şah Bigi Hanım**, **Taçlı Begüm** olarak anılmaya başlandı.[^7]

### Osmanlıların esir aldığı iddiası

Taçlı Begüm'ün özellikle Çaldıran Savaşı sonrasındaki hayatı hakkında çeşitli görüşler bulunmaktadır. Bazı Osmanlı kaynaklarında Şah İsmail' le birlikte savaş meydanında bulunan Taçlı Begüm'ün şahın tacı ve diğer değerli eşyalarıyla birlikte ele geçirildiği, daha sonra da Kazasker [Tacizade Cafer Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tacizade_Cafer_%C3%87elebi) ile evlendirildiği belirtilmektedir. 1515 yılında yeniçerilerin Amasya dolaylarında çıkarttığı isyanda suçlu görülen Cafer Çelebi'nin idam edilmesiyle [Yavuz Sultan Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim)’in Taçlı Begüm’ e gerekli maddi yardımı yaptığı belirtilmekle birlikte daha sonraki hayatı hakkında herhangi bir bilgi bulunmamaktadır.[^8]

Diğer [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) kaynaklarında ise Taçlı Begüm' ün Vidin [sancakbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sancakbeyi) Mesih Bey'in ya da [Mesih Paşazade](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mesih_Pa%C5%9Fazade)’nin adamları tarafından yakalandığı, onun değerli mücevherlerini Mesih Paşa'ya vererek ertesi günü serbest bırakıldığı ve [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz)'e gittiği belirtilmektedir.[^9] [Safevi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) kaynakları ve günümüz bazı Batılı tarihçiler ise Taçlı Begüm'ün esir alınma olayının gerçekleşmediği, **Şah İsmail**’in ölümüne kadar yanında olduğu belirtilmektedir. [Şah İsmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._%C4%B0smail)’in ölümünden sonra da etkinliğini sürdüren **Taçlı Begüm** [I. Tahmasb](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Tahmasb)’ın tahta geçmesinde de önemli rol oynamıştır.[^10]

### Ölümü

Safevi yönetiminde etkin rol alan Taçlı Begüm, Tahmasb’ın saltanatının 16. yılında -haremdeki bir dedikoduya göre- **Şah Tahmasb**’ın annesini zehirlemek istemiş[^11] ve bunun üzerine [Şah Tahmasb](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Tahmasb) tarafından [Şiraz](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eiraz)’a gönderilmiştir. Uzun bir yolculuktan sonra Şiraz’a varan **Taçlı Hanım** burada hastalanarak 1540 yılında vefat etmiş, Şiraz’ da bulunan Bibi Duhteran mezarlığına defnedilmiştir.[^12]

[^1]: Tufan Gündüz, Son Kızılbaş Şah İsmail, Sayfa:108, 400 nolu dipnot
[^2]: Alem-ârâ-yı Abbasî, c. I, s.75
[^3]: Tufan Gündüz, Son Kızılbaş Şah İsmail, Sayfa:108, 400 nolu dipnot
[^4]: Tufan Gündüz, Son Kızılbaş Şah İsmail, 5. Baskı, Sayfa:132
[^5]: [http http://www.akademiktarihvedusunce.org/ Taçlı Begüm’ ün Hayatı hakkında Yeni Olgular, Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, Cilt:1/Sayı:4/Aralık/2014, Minahanım Tekleli, Feride Aliyeva] <http://www.akademiktarihvedusunce.org/>
[^6]: Şah İsmail’ in Eşi Taçlı Begüm, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi / Sayı 51, Gazi Üniversitesi, Tufan Gündüz. <http://www.hbvdergisi.gazi.edu.tr/index.php/TKHBVD/article/view/1095/1084>
[^7]: Tufan Gündüz, Son Kızılbaş Şah İsmail, 5. Baskı, Sayfa:134
[^8]: [http http://www.akademiktarihvedusunce.org/ Taçlı Begüm’ ün Hayatı hakkında Yeni Olgular, Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, Cilt:1/Sayı:4/Aralık/2014, Minahanım Tekleli, Feride Aliyeva] <http://www.akademiktarihvedusunce.org/>
[^9]: [http http://www.akademiktarihvedusunce.org/ Taçlı Begüm’ ün Hayatı hakkında Yeni Olgular, Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, Cilt:1/Sayı:4/Aralık/2014, Minahanım Tekleli, Feride Aliyeva] <http://www.akademiktarihvedusunce.org/>
[^10]: [http http://www.akademiktarihvedusunce.org/ Taçlı Begüm’ ün Hayatı hakkında Yeni Olgular, Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi, Cilt:1/Sayı:4/Aralık/2014, Minahanım Tekleli, Feride Aliyeva] <http://www.akademiktarihvedusunce.org/>
[^11]: Tufan Gündüz, Şah İsmail'in Eşi Taçlı Begüm adlı Makalesi, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi / Sayı 51, sayfa:230
[^12]: Şah İsmail’ in Eşi Taçlı Begüm, Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi / Sayı 51, Gazi Üniversitesi, Tufan Gündüz. <http://www.hbvdergisi.gazi.edu.tr/index.php/TKHBVD/article/view/1095/1084>
