# Türkmenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenistan_Sovyet_Sosyalist_Cumhuriyeti
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Türkmenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, https://tr.wikipedia.org/wiki/T%C3%BCrkmenistan_Sovyet_Sosyalist_Cumhuriyeti (CC-BY-SA-4.0)

![Sovyetler Birliği içerisinde Türkmenistan SSC'nin yeri (kırmızı).](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/34/Turkmen_SSR_in_the_Soviet_Union.svg/1280px-Turkmen_SSR_in_the_Soviet_Union.svg.png)
*Sovyetler Birliği içerisinde Türkmenistan SSC'nin yeri (kırmızı). (Milenioscuro, CC-BY-SA-3.0)*

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/85/Emblem_of_the_Turkmen_Soviet_Socialist_Republic_%281978%E2%80%931991%29%2C_Emblem_of_Turkmenistan_%281991%E2%80%931992%29.svg/1280px-Emblem_of_the_Turkmen_Soviet_Socialist_Republic_%281978%E2%80%931991%29%2C_Emblem_of_Turkmenistan_%281991%E2%80%931992%29.svg.png)
* (TheSign 1998, public-domain)*

- **Kendi dilindeki adı:** Туркменская Советская Социалистическая Республика; Түркменистан Совет Социалистик Республикасы
- **Tam adı:** Türkmenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti
- **Yaygın adı:** Türkmenistan SSC
- **Statü:** Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti
- **Yönetim biçimi:** Eski Sovyet ülkeleri
- **Kuruluş yılı:** 13 Mayıs 1925
- **Yıkılış yılı:** 25 Aralık 1991
- **Olay:** Türkistan ÖSSC Türkmen Oblastı
- **Olay tarihi:** 7 Ağustos 1921
- **Öncel:** Harezm Sovyet Halk Cumhuriyeti; Buhara Sovyet Halk Cumhuriyeti; Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti
- **Ardıl:** Türkmenistan
- **Sembol türü:** Arma
- **Başkent:** Aşkabat
- **Ulusal marş:** Türkmenistan SSC Marşı
- **Yaygın diller:** Türkmence; Rusça
- **İstatistik yılı:** 1989
- **Yüzölçümü:** 488.100
- **Nüfus:** 3.522.700

**Türkmenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti** (Түркменистан Совет Социалистик Республикасы, *Türkmenistan Sowet Sotsialistik Respublikasy*; Туркменская Советская Социалистическая Республика, *Turkmenskaya Sovetskaya Sotsialisticheskaya Respublika*), kısaca **Türkmenistan SSC**, 1917 [Ekim Devrimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ekim_Devrimi) ile kurulan [Sovyetler Birliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sovyetler_Birli%C4%9Fi)'nin [Orta Asya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Asya)'daki 5 cumhuriyetinden biriydi. İlk önce 7 Ağustos 1921 tarihinde [Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkistan_%C3%96zerk_Sovyet_Sosyalist_Cumhuriyeti)'ne bağlı [Türkmenistan Oblastı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenistan_Oblast%C4%B1) olarak kuruldu. 13 Mayıs 1925 tarihinde ise Türkmenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti adıyla Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'ni oluşturan eşit ve egemen cumhuriyetlerden biri halini aldı.

Türkmenistan Sovyetler Birliği'nin en güneyinde yer alan iki cumhuriyetten biriydi. İran ve Afganistan'a yakınlığının da etkisiyle Sovyet öncesinde oldukça mutaassıp olan Türkmen halkı komünist rejimle birlikte modern bir toplum haline geldi.

Türkmenistan ekonomisi özellikle petrol ve doğalgaz çıkarımı ile pamuk üretimine dayalıydı.[^1] Kuzeyindeki Özbekistan'a göre daha az nüfusa sahip olması bu kaynakların daha verimli kullanılmasını ve Türkmen halkının refah seviyesinin daha iyi olmasını sağladı.

Sovyetler Birliği'nin dağıldığı dönemde birliği kurtarmak için 17 Mart 1991'de yapılan referandumda (bkz.[1991 Sovyetler Birliği referandumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/1991_Sovyetler_Birli%C4%9Fi_referandumu)) Türkmen halkının % 98.26'sı birlikte kalma yönünde oy kullandı. Bu sonuç tüm Sovyet cumhuriyetleri içerisinde Sovyetler Birliği lehine verilen en yüksek oydu (bu oran Rusya'da % 73'tü). Ancak 19 Ağustos 1991'deki askerî darbe girişimi referandum sonucuna göre yapılacak birlik anlaşmasının iptal edilmesine sebep oldu ve darbeden çekinen Türkmenistan da ayrılığa yöneldi.

27 Ekim 1991'de ülke bağımsızlığını ilan eden son cumhuriyetlerden biri oldu ve adı [Türkmenistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenistan) olarak değiştirildi.

[^1]: Данков А. Г. Развитие экономики Туркменистана в первые годы независимости (1992—1998 гг.) // Вестник Томского государственного университета. — 2013. — № 374. — С. 88. <http://journals.tsu.ru/uploads/import/920/files/374-088.pdf>
