# Türkiye Rumları

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_Rumlar%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Türkiye Rumları, https://tr.wikipedia.org/wiki/T%C3%BCrkiye_Rumlar%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

- **Grup:** Türkiye Rumları
- **Nüfus:** 60.000; 2.000-3.500
- **Bölge:** Türkiye
- **Diller:** Yunanca, Türkçe
- **Dinler:** Ortodoks Hristiyanlık
- **İlgili gruplar:** Girit Türkleri, Karamanlılar

**Türkiye Rumları** ya da **Türkiye Yunanları**, [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye) sınırları içinde yaşayan ve [Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_vatanda%C5%9Fl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) olan etnik [azınlık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Az%C4%B1nl%C4%B1k)tır. Çoğunlukla [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da ve [Çanakkale Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Bo%C4%9Faz%C4%B1)'nın batı girişindeki [Bozcaada](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozcaada) ve [Gökçeada](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6k%C3%A7eada_%28ada%29)'da yaşayan, [Rumca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanca) konuşan [Doğu Ortodoks](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Ortodoks_Kilisesi) [Hristiyanlardan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hristiyanl%C4%B1k) oluşan küçük bir nüfusu kapsamaktadır. Rumlar; [Yahudiler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye%27de_Yahudilik), [Ermeniler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_Ermenileri)[^1][^2][^3] ve [Bulgarlarla](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye%27deki_Bulgarlar) birlikte [1923 Lozan Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lozan_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) ile Türkiye'de resmen tanınan dört [etnik azınlıktan](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye%27deki_az%C4%B1nl%C4%B1klar) biridir.[^4][^5][^6]

Bunlar, [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu) ve [Doğu Trakya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Trakya)'dan yaklaşık 1,5 milyon Rum'un ve Batı Trakya hariç tüm Yunanistan'dan yarım milyon Türk'ün zorla yerleştirilmesini içeren [1923 nüfus mübadelesinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye-Yunanistan_n%C3%BCfus_m%C3%BCbadelesi) ardından,[^7] [Rum ve Türk Nüfusların Mübadelesine İlişkin Sözleşme](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk-Yunan_M%C3%BCbadele_S%C3%B6zle%C5%9Fmesi) hükümleri uyarınca Türkiye'de kalmalarına izin verilen tahmini 200.000 Rum'dan kalanlardır. [Varlık Vergisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Varl%C4%B1k_Vergisi_%28T%C3%BCrkiye%29) ve [6-7 Eylül Olayları](https://turkipedia.org/tr/wiki/6-7_Eyl%C3%BCl_Olaylar%C4%B1) gibi azınlık karşıtı uygulamaların ve saldırıların ardından, Rumların İstanbul bölgesinden göçü büyük ölçüde hızlandı ve saldırıdan önce 119.822 olan Rum azınlık nüfusu, 1978'de yaklaşık 7.000'e düştü.[^8][^9] [Türkiye Dışişleri Bakanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C4%B1%C5%9Fi%C5%9Fleri_Bakanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%28T%C3%BCrkiye%29) tarafından açıklanan 2008 rakamları, Yunan kökenli Türk vatandaşlarının mevcut sayısını 3.000-4.000 olarak vermektedir.[^10] Ancak [İnsan Hakları İzleme Örgütü](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0nsan_Haklar%C4%B1_%C4%B0zleme_%C3%96rg%C3%BCt%C3%BC)'ne göre 2006 yılında Türkiye'deki Rum nüfusunun 2,500 olduğu tahmin edilmektedir. Türkiye'deki Rum nüfusu, göç, ölüm oranlarının doğum oranlarından çok daha yüksek olması ve devam eden ayrımcılık nedeniyle demografik olarak kendini idame ettiremeyecek kadar küçük bir topluluk haline geldiğinden çökmektedir.[^11]

1924 yılından bu yana Türkiye'deki Rum azınlığın statüsü belirsizliğini korumaktadır. Türk hükûmeti, 1930'lardan itibaren birçok Rum'u göç etmeye zorlayan baskıcı politikalar uyguladı. [İkinci Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında gayrimüslimlerden oluşturulan [amele taburları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yirmi_Kur%27a_Naf%C4%B1a_Askerleri) ve aynı dönemde çoğunlukla [gayrimüslim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gayrim%C3%BCslim)lerden alınan [Varlık Vergisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Varl%C4%B1k_Vergisi_%28T%C3%BCrkiye%29) bunlara örnektir. Bunlar birçok Rum için mali yıkım ve ölümle sonuçlandı. Eylül 1955'teki [İstanbul Pogromu](https://turkipedia.org/tr/wiki/6-7_Eyl%C3%BCl_Olaylar%C4%B1), binlerce Rum'un şehirden kaçmasına yol açarak göçü daha da hızlandırdı ve sonuçta Rum nüfusu 1978'de yaklaşık 7.000'e, 2006'da ise yaklaşık 2.500'e düştü. [Birleşmiş Milletler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birle%C5%9Fmi%C5%9F_Milletler)'e göre bu rakam 2012'de çok daha azdı ve 2.000'e ulaştı. [*The Economist*](https://turkipedia.org/tr/wiki/The_Economist)***e göre 2023 itibarıyla Türkiye'deki Rumlar yok olmanın eşiğindedir.***[^12]

## Dil

- [Rumca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanca): Bir kaynak Türkiye'deki Yunanca konuşan nüfusu 4.000 olarak vermektedir.[^13] Fakat bu dili aktif olarak kullanan sayısı daha azdır. Aileler arasında bile Türkçe yaygınlaşmaktadır.[^14] 1965 nüfus sayımında ise Yunancayı anadil olarak bilen sayısı 48.096 şeklinde çıkmıştır.[^15] Rum nüfusun azalmasıyla beraber bu dili konuşan sayısı azalmıştır.
- [Pontus Rumcası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pontus_Rumcas%C4%B1): Resmî olarak Türkiye'de konuşan Rum yoktur. [Karadeniz Rumları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pontus_Rumlar%C4%B1), mübadeleye dahil edilip, Yunanistan'a gönderilmiştir. Genel olarak Rum kimliği üzerine görüş bildirmeyen Doğu Karadeniz Müslümanlarıdır. Bu dili konuşan nüfus UNESCO'ya göre 300.000'dir. Fakat bunun büyük bölümü Yunanistandır.[^16]
- [Kapadokya Rumcası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kapadokya_Rumcas%C4%B1): İç Anadolu Bölgesi'nde [Kapadokya Rumları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kapadokya_Rumlar%C4%B1)nca konuşulan, günümüzde sadece Kayseri ve Niğde içlerinde sadece yaşlı Rum kesimin bildiği ve genç Rumların ise az oranda anlayabildiği, yok olmakla karşı karşıya olan bir dildir. Konuşanların Büyük Kısmı Müslümanlaşmış Rum'lardır. Ayrıca içerisinde bol miktarda Türkçe kelime barındırır.[^17] (Kapadokya Rumcası, Karamanlılarca da konuşulan Türkçenin ağzı olan [Karamanlıca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamanl%C4%B1ca) ile karıştırılmamalıdır.)
- [İstanbul Rumcası](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Rumcas%C4%B1)

## Din

![Aya Triada Rum Ortodoks Kilisesi, Beyoğlu](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0e/Agia_Triada_Greek_Orthodox_Churchi_%C4%B0stanbul-3.jpg/1280px-Agia_Triada_Greek_Orthodox_Churchi_%C4%B0stanbul-3.jpg)
*Aya Triada Rum Ortodoks Kilisesi, Beyoğlu (User:Darwinek, CC-BY-SA-3.0)*

- [İstanbul Rum Ortodoks Patrikhanesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Rum_Ortodoks_Patrikhanesi)

Bu listede faal olan ve ibadete açık olan kiliseler dahil edilmiştir. Müze veya harabe olan kiliseler dahil değildir.

- [Ayios Fokas Kilisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayios_Fokas_Kilisesi)
- [Aya Triada Rum Ortodoks Kilisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aya_Triada_Rum_Ortodoks_Kilisesi_%28Beyo%C4%9Flu%29)
- [Aya Yorgi Patrikhane Kilisesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aya_Yorgi_Patrikhane_Kilisesi)

Ayrıca, çok küçük bir cemaat olsa da [Türk Ortodoks Patrikhanesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Ortodoks_Patrikhanesi) vardır. Kilise [Karamanlı Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamanl%C4%B1lar) tarafından kurulmuştur.

## Kültür

Genel dini kutlamalar dışında, azınlığın başlıca önemli kültürel aktiviteleri;

- Doğu Ortodoks Kilisesi geleneğinde [İsa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sa)'nın vaftiz edilişinin yıl dönümü ([Epifani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Epifani_%28bayram%29) veya Ta Fota Bayramı) olarak kutlanan 6 Ocak tarihinde, İstanbul Haliç'te geleneksel "sudan haç çıkarma" töreni düzenlenmektedir. Bu tören, İstanbul'daki Rum azınlık kültürü ve Ortodoks inancının Haliç sahilindeki en önemli geleneksel kutlamalarından biridir.[^18]
- [Paskalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paskalya) bünyesinde düzenlenen, [Gökçeada](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6k%C3%A7eada)'daki "Meryem Ana Panayırı"
- Türklerin de rağbet ettiği 23 Nisan günü kutlanan Aziz [Yorgi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yorgi) (Katoliklerde George) günü. Kutlamanın yeri, [Büyükada](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCkada)daki [Aya Yorgi Manastırı](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCkada_Aya_Yorgi_Manast%C4%B1r%C4%B1)dır
- İstanbullu Rumlar tarafından kurulan [Apoyevmatini](https://turkipedia.org/tr/wiki/Apoyevmatini), Türkiye'de yayın yapan tek Rumca gazetedir.

## Ayrıca bakınız

- [Osmanlı Rumları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Rumlar%C4%B1)
- [Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye-Yunanistan_n%C3%BCfus_m%C3%BCbadelesi)
- [Fenerli Rumlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fenerli_Rumlar)
- [Bursa'daki gayrimüslimler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa%27daki_gayrim%C3%BCslimler)
- [Müslüman Yunanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCman_Rumlar)
- [Yunanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar)
- [Karamanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamanl%C4%B1lar)

## Dış bağlantılar

- [Istanbul Rum Vakıfları Destek Derneği Yunanca / Türkçe](http://www.rumvader.org)

[^1]: Kaya, Nurcan. Teaching in and Studying Minority Languages in Turkey: A Brief Overview of Current Issues and Minority Schools. 24 Kasım 2015, s. 315-338. <https://brill.com/view/journals/ymio/12/1/article-p315_13.xml>
[^2]: Toktas, Sule. EU enlargement conditions and minority protection : a reflection on Turkey's non-Muslim minorities. 2006, s. 489-519. <https://cadmus.eui.eu/handle/1814/42732>
[^3]: Phillips, Thomas James. The (In-)Validity of Turkey’s Reservation to Article 27 of the International Covenant on Civil and Political Rights. 16 Aralık 2020, s. 66-93. <https://researchonline.ljmu.ac.uk/id/eprint/10249/>
[^4]: Bayır, Derya. Minorities and nationalism in Turkish law. Ashgate Publishing, 2013, s. 88-89, 203-204. <https://www.academia.edu/37557239/DERYA_BAYIR_MINORITIES_AND_NATIONALISM_IN_TURKISH_LAW>
[^5]: Toktas, Sule. The EU and Minority Rights in Turkey. 2009, s. 697-720. <https://www.jstor.org/stable/25655744>
[^6]: Köksal, Yonca. Minority Policies in Bulgaria and Turkey: The Struggle to Define a Nation. 2006, s. 501-521. <http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/14683850601016390>
[^7]: European Commission for Democracy through Law. The Protection of National Minorities by Their Kin-State. Council of Europe, 2002, s. 142. <https://books.google.com/books?id=bROQZazNy-UC&pg=PA142>
[^8]: Λέξεις – κλειδιά. <http://www.demography-lab.prd.uth.gr/DDAoG/article/cont/ergasies/tsilenis.htm>
[^9]: Kilic, Ecevit. Sermaye nasıl el değiştirdi?. 7 Eylül 2008. <http://arsiv.sabah.com.tr/2008/09/07/haber,033E2E8B399A4A638FCD099591F11DD4.html>
[^10]: Foreign Ministry: 89,000 minorities live in Turkey. 15 Aralık 2008. <http://www.todayszaman.com/tz-web/detaylar.do?load=detay&link=161291>
[^11]: İnsan Hakları İzleme Örgütü'ne göre, 2006 yılında Türkiye'deki Yunan nüfusunun 2.500 olduğu tahmin edilmektedir.
[^12]: The uncertain future of Greeks in Turkey. <https://www.economist.com/europe/2023/09/07/the-uncertain-future-of-greeks-in-turkey>
[^13]: www.ethnologue.com, Greek (01.08.2013) <http://www.ethnologue.com/language/ell/***EDITION***>
[^14]: "Nüfus Azalınca Rum Aileler Aralarında Bile Türkçe Konuşur Oldu" Bianet (01.08.2013) <http://bianet.org/bianet/toplum/105068-nufus-azalinca-rum-aileler-aralarinda-bile-turkce-konusur-oldu>
[^15]: Heinz Kloss & Grant McConnel, Linguistic composition of the nations of the world, vol,5, Europe and USSR, Québec, Presses de l'Université Laval, 1984, ISBN 2-7637-7044-4
[^16]: UNESCO Tehlikedeki Diller Atlası (01.08.2013) <http://www.unesco.org/culture/languages-atlas/index.php>
[^17]: UNESCO Tehlikedeki Diller Atlası (01.08.2013) <http://www.unesco.org/culture/languages-atlas/index.php>
[^18]: Marta Sömek. Fener’de Epifani coşkusu: Dualar, çanlar ve denizden çıkarılan haç…. Agos, 6 Ocak 2026. <https://www.agos.com.tr/tr/haber/fenerde-epifani-coskusu-dualar-canlar-ve-denizden-cikarilan-hac-39062#:~:text=Fener'de%20Epifani%20co%C5%9Fkusu:%20Dualar,%C3%A7anlar%20ve%20denizden%20%C3%A7%C4%B1kar%C4%B1lan%20ha%C3%A7%E2%80%A6>
