# Türkiye'de Kürtlerin inkârı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye'de_K%C3%BCrtlerin_ink%C3%A2r%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Türkiye'de Kürtlerin inkârı, https://tr.wikipedia.org/wiki/T%C3%BCrkiye%27de_K%C3%BCrtlerin_ink%C3%A2r%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

**Türkiye'de Kürtlerin inkârı,** [Kürtler](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrtler)in bir halk olduğunu reddeden ve bunun yerine [Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler)in bir alt grubu olduklarını iddia eden [Türkiye hükümetlerininin](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye) onlarca yıldır resmi devlet politikasıydı ve Kürt ve [Kürdistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrdistan) kelimeleri devlet kurumları tarafından yasaklanmıştı.

## 1920'ler - 1960'lar

Kürtler için "Dağ Türkleri" [örtmece](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96rtmece)si General tarafından icat edildi ve başlangıçta dağlarda yaşayan, kendi dilini değil, bir Türk lehçesini konuşan bir halkı tanımlamak için kullanılmıştır.[^1] 1925-1938 yılları arasında Türk dışişleri bakanı olan [Tevfik Rüştü Aras](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tevfik_R%C3%BC%C5%9Ft%C3%BC_Aras), Kürtlerin [ABD'deki Kızılderililer gibi yok olması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri_K%C4%B1z%C4%B1lderililerinin_k%C3%BClt%C3%BCrel_asimilasyonu) fikrini savundu.[^2] [Kurtuluş Savaşı'nda](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1) [Türk Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kara_Kuvvetleri) eski komutanı olan [Kâzım Karabekir](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2z%C4%B1m_Karabekir), [Dersim'deki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tunceli_%28il%29) Kürtlerin aslında [asimile edilmiş Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrtle%C5%9Ftirme) olduğunu ve Türklüklerinin hatırlatılması gerektiğini söyledi.[^3] Adalet Bakanı [Mahmut Esat Bozkurt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahmut_Esat_Bozkurt), Türkiye'de Türk ırkından başka hak iddia edebilecek başka bir millet olmadığını, Türk olmayanların ancak kulluk veya [kölelik](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6lelik) hakkına sahip olacağını belirtti.[^4]

Daha sonra Kürtler ve Kürdistan kelimelerinin basit bir şekilde anılması yasaklandı ve sırasıyla "Dağ Türkleri" ve " [Doğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Anadolu_B%C3%B6lgesi)" gibi terimlerle değiştirildi.[^5] Yasak ayrıca yabancı dillerdeki metinleri de içeriyordu.[^6] [Türk Tarih Tezi'](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Tarih_Tezi)ne göre Kürtlerin geçmişte [Turan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turan) [Orta Asya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Asya)'sından göç ettiklerine inanıldığından, bir Kürt ulusunun var olduğu inkâr edilmiştir.[^7][^8] 1920'ler ve 1930'larda tüccarlar kullandıkları her Kürtçe kelime için ayrı ayrı para cezasına çarptırılırdı.[^9] Okulda Kürtçe konuşurken yakalanan öğrenciler cezalandırılıyordu ve 1960'larda öğrencileri Kürt akrabalarından[^10] ayırmak ve Kürt nüfusu [Türkleştirme](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkle%C5%9Ftirme)k için Türkçe yatılı okullar açıldı.[^11]

## 1960'lar - 1980'ler

"Dağ Türkü" tabiri 1961'de daha yaygın kullanılmaya başlandı. [Türkiye Cumhurbaşkanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_cumhurba%C5%9Fkan%C4%B1) [Cemal Gürsel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cemal_G%C3%BCrsel), [Londra'da](https://turkipedia.org/tr/wiki/Londra) düzenlediği basın toplantısında ve [Diyarbakır'da](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r) yaptığı konuşmada [Türkiye'de Kürtlerin](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_K%C3%BCrtleri) varlığını yalanladı.[^12] Gürsel, [Mehmet Şerif Fırat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_%C5%9Eerif_F%C4%B1rat)'ın *Varto ve Doğu Vilayetleri Tarihi* adlı kitabına yazdığı önsözde, Fırat'ın Kürtlerin Türklüğüne bilimsel deliller getirdiğini[^13] överek Kürtlerin gerçekte Türk olduklarına dair ve "Dağ Türkleri" olduklarına dair hiçbir şüpheye yer bırakmayacak bilimsel çalışmalar talep etti.[^14] Üniversite öğretim üyeleri, öğrenciler ve gazetecilere ücretsiz olarak sunulan kitap, eğitim kurumlarının kütüphanelerine de girdi.[^15]

Cemal Gürsel ayrıca, konuyla ilgili birkaç kitap yayınlayan, o zamanlar yeni kurulan Türk Kültürü Araştırma Enstitüsü (TKAE)[^16] ile de yakından bağlantılıydı.[^17] Ayrıca Gürsel, "*Sana Kürt diyenin yüzüne tükür*" ifadesinin kullanılmasını teşvik etti.[^18] [1971 Muhtırası'ndan](https://turkipedia.org/tr/wiki/12_Mart_Muht%C4%B1ras%C4%B1) sonra [Devrimci Doğu Kültür Ocakları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Devrimci_Do%C4%9Fu_K%C3%BClt%C3%BCr_Ocaklar%C4%B1)na (DDKO) karşı açılan davalarda[^19] iddia makamı, Kürtlerin gerçekte var olmadığını ve dillerinin gerçekte Türkçenin bir lehçesi olduğunu savundu.[^20] Ayrıca [1980 Darbesi'nin](https://turkipedia.org/tr/wiki/12_Eyl%C3%BCl_Darbesi) ardından [askeri cuntanın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mill%C3%AE_G%C3%BCvenlik_Konseyi) başı olan [Kenan Evren](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kenan_Evren), Kürt etnik kökeninin varlığını inkâr ederek, Kürt kelimesinin karın üzerinde yüründüğünde çıkardığı sesten kaynaklandığını iddia etmiş ve Kürtçe kullanımını kısıtlamıştır.[^21] "Dağ Türkü" terimi, 1980'de resmi olarak yeni örtmece "Doğu Türkü" ile değiştirildi.[^22] [PKK'nın](https://turkipedia.org/tr/wiki/PKK) ortaya çıktığı 1980'lerde olduğu gibi, üyeleri Doğu Türklerini Kürt olduklarına ikna etmeye çalışmakla suçlandı.[^23]

## 21'inci yüzyıl

### Akademide sansür

[*İsmail Beşikçi*](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smail_Be%C5%9Fik%C3%A7i) *Vakfının* Türkiye'deki Kürt araştırmalarında var olan sansür üzerine 2020 tarihli bir raporu olan rapor, cezalandırılma korkusuyla Kürtler ve onların tarihi, coğrafyası, kültürü ve dili hakkında yazarken hem sansürün hem de otosansürün sık görüldüğünü ortaya koydu. "Kürdistan", "[sömürge](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%B6m%C3%BCrgecilik)" ve "sömürge karşıtı" gibi kelimeler de Kürtler hakkında yazarken bir tabu olmaya devam ediyor.[^24]

### Devlet sansürü

Mart 2021'de Türkiye [Milli Eğitim Bakanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mill%C3%AE_E%C4%9Fitim_Bakanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%28T%C3%BCrkiye%29), Kürtlerin çoğunlukta olduğu [Diyarbakıri ili](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r) hakkında Kürtlerden veya [Kürt dilinden](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrt%C3%A7e) hiç bahsetmeyen bir okul kitabı yayınladı. [Diyarbakır'da](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r) konuşulan dilin [Azerbaycan'ın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan) [Bakü şehrinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bak%C3%BC) konuşulan [Türkçe lehçesine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerice) benzediği de iddia ediliyor.[^25]

Mücahit Bilici, [Erdoğan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Recep_Tayyip_Erdo%C4%9Fan)'ın Kürt söylemi üzerine şunları yazıyor:[^26]

“Erdoğan'ın dilinde ve aslında tüm İslamcı muhatapların Kürtlere yaklaşımında net bir kalıp var. Öncelikli amaç, Kürtlerin Müslümanlığını ön plana çıkararak Kürtlüğünü en aza indirmek ve görünmez kılmaktır. "Kürt" kelimesinin kendisinden kaçınılır ve sadece çok stratejik olarak kullanılır. Çoğu zaman, bir etnik kökenler listesinin - Lazlar, Çerkesler, Gürcüler, Araplar, Boşnaklar, Arnavutlar - tüm özgüllükleri sahte çeşitlilikle boğulmuş bir parçası olarak ortaya çıkar. Kürtler ancak İslam'ın hizmetkarları ve savunucuları olarak meşruiyet ve önem kazanabilirler. Kürt şehirleri, derin dinsel ikametgâhlar olarak yeniden sunuluyor. Örneğin Urfa şehri hep "peygamberler şehri", Diyarbakır ise "sahabe (Hz. Muhammed'in) şehri" olarak anılır. Amaç Kürtçe bir şeye salt Kürt muamelesi yapmaktan kaçınmaktır.”

## Ayrıca bakınız

- [Kürt karşıtlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrt_kar%C5%9F%C4%B1tl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)
- [Türkiye'deki komplo teorileri](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye%27deki_komplo_teorileri)
- [Türklerin genetik tarihi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrklerin_genetik_tarihi)
- [Türkiye'de Kürtlere yönelik insan hakları ihlalleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye%27de_K%C3%BCrtlere_y%C3%B6nelik_insan_haklar%C4%B1_ihlalleri)
- [Türkiye-PKK çatışması](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye-PKK_%C3%A7at%C4%B1%C5%9Fmas%C4%B1)
- [Kürtlerin kökeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrtlerin_k%C3%B6keni)
- [Türkçülük](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7%C3%BCl%C3%BCk)

[^1]: Sagnic, Ceng. Mountain Turks: state ideology and the Kurds in Turkey. Information, Society and Justice, July 2010, s. 127-134. <https://core.ac.uk/reader/36771618>
[^2]: Yilmaz, Özcan. La formation de la nation kurde en Turquie. Graduate Institute Publications, 26 Kasım 2015, s. 66. <https://books.google.com/books?id=D0kbCwAAQBAJ&q=tevfik+r%C3%BC%C5%9Ft%C3%BC+aras+Kurds+Yilmaz&pg=PA66>
[^3]: Bayir, Derya. Minorities and Nationalism in Turkish Law. Routledge, 22 Nisan 2016, s. 134.
[^4]: Sagnic, Ceng. Mountain Turks: state ideology and the Kurds in Turkey. Information, Society and Justice, July 2010, s. 127-134. <https://core.ac.uk/reader/36771618>
[^5]: Hassanpour, Amir. Nationalism and Language in Kurdistan, 1918-1985. Mellen Research University Press, 1992, s. 132-133. <https://books.google.com/books?id=fP9jAAAAMAAJ>
[^6]: Hassanpour, Amir (1992). s.135
[^7]: Hassanpour, Amir. Nationalism and Language in Kurdistan, 1918-1985. Mellen Research University Press, 1992, s. 132-133. <https://books.google.com/books?id=fP9jAAAAMAAJ>
[^8]: Poulton, Hugh. Top Hat, Grey Wolf, and Crescent: Turkish Nationalism and the Turkish Republic. C. Hurst & Co., 1997, s. 121. <https://books.google.com/books?id=f4dpAAAAMAAJ>
[^9]: Hassanpour, Amir. Nationalism and Language in Kurdistan, 1918-1985. Mellen Research University Press, 1992, s. 132-133. <https://books.google.com/books?id=fP9jAAAAMAAJ>
[^10]: Hassanpour, Amir (1992). p.133
[^11]: İstanbul Bilgi Üniversitesi. <https://www.bilgi.edu.tr/tr/etkinlik/6298/secbir-konusmalari-41-bir-asimilasyon-projesi-turkiyede-yatili-ilkogretim-bolge-okullari/>
[^12]: Deschner, Günter. Die Kurden Das betrogene Volk. Straube, 1989, s. 111.
[^13]: De Bellaigue, Christopher. Rebel land : unraveling the riddle of history in a Turkish town. New York : Penguin Press, 2010. <http://archive.org/details/isbn_9781594202520>
[^14]: Scalbert-Yücel, Clémence. Knowledge, ideology and power. Deconstructing Kurdish Studies. European Journal of Turkish Studies. Social Sciences on Contemporary Turkey, 31 Aralık 2006. <https://journals.openedition.org/ejts/777>
[^15]: Scalbert-Yücel, Clémence. Knowledge, ideology and power. Deconstructing Kurdish Studies. European Journal of Turkish Studies. Social Sciences on Contemporary Turkey, 31 Aralık 2006. <https://journals.openedition.org/ejts/777>
[^16]: Aytürk, İlker. The Flagship Institution of Cold War Turcology. European Journal of Turkish Studies. Social Sciences on Contemporary Turkey, 8 Kasım 2017. <https://journals.openedition.org/ejts/5517?lang=de>
[^17]: Scalbert-Yücel, Clémence. Knowledge, ideology and power. Deconstructing Kurdish Studies. European Journal of Turkish Studies. Social Sciences on Contemporary Turkey, 31 Aralık 2006. <https://journals.openedition.org/ejts/777>
[^18]: Gunter, Michael. The continuing Kurdish problem in Turkey after O¨calan's capture. Third World Quarterly, 2000, s. 849-869. <https://library.fes.de/libalt/journals/swetsfulltext/11375720.pdf>
[^19]: Beşikçi, İsmail. International Colony Kurdistan. Parvana, 2004, s. 84-88.
[^20]: Orhan, Mehmet. Political Violence and Kurds in Turkey: Fragmentations, Mobilizations, Participations & Repertoires. Routledge, 16 Ekim 2015, s. 40.
[^21]: Jones, Gareth. Turkey's ex-president Evren probed for Kurd remarks. 2 Mart 2007. <https://www.reuters.com/article/idUSL02262977>
[^22]: Turkey - Linguistic and Ethnic Groups. <http://countrystudies.us/turkey/26.htm>
[^23]: Scalbert-Yücel, Clémence. Knowledge, ideology and power. Deconstructing Kurdish Studies. European Journal of Turkish Studies. Social Sciences on Contemporary Turkey, 31 Aralık 2006. <https://journals.openedition.org/ejts/777>
[^24]: 'Censorship and self-censorship in Kurdish Studies in Turkey's universities'. 31 Aralık 2020. <https://m.bianet.org/bianet/freedom-of-expression/236924-censorship-and-self-censorship-in-kurdish-studies-in-turkey-s-universities>
[^25]: 'Baku Turkish' spoken in Kurdish-majority Diyarbakır, according to Ministry. <https://www.bianet.org/english/education/241080-baku-turkish-spoken-in-kurdish-majority-diyarbakir-according-to-ministry>
[^26]: Bilici, Mucahit. Turkish Islam and Kurdish difference. HAU: Journal of Ethnographic Theory, 2022, s. 33-38.
