# Türkistan Lejyonu

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkistan_Lejyonu
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Türkistan Lejyonu, https://tr.wikipedia.org/wiki/T%C3%BCrkistan_Lejyonu (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/Turkistan_Legion_patch.svg/1280px-Turkistan_Legion_patch.svg.png)
* (Hellerick, CC-BY-SA-3.0)*

- **Birim adı:** Türkistan Lejyonu
- **Tarih:** 1942-1945
- **Bağlılık:** Almanya
- **Komuta yapısı:** Wehrmacht
- **Savaşları:** II. Dünya Savaşı; İtalya Cephesi; Overlord Harekâtı

**Türkistan Lejyonu** (Almanca: *Turkistanische Legion*), [II. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında [Wehrmacht](https://turkipedia.org/tr/wiki/Wehrmacht)'ta savaşan [Türk halkları](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_halklar%C4%B1)ndan oluşan askerî birliklerin adıdır. Bu birliklerin çoğu, Almanlarla ortak bir dava oluşturan [Kızıl Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1l_Ordu) [savaş esirleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sava%C5%9F_tutsa%C4%9F%C4%B1) idi. Kuruluşunun öncülüğünü, Türk halklarının yaşadığı bölgeleri ülkelerinden ayırmaya ve sonunda onları Türkiye'nin yönetimi altında birleştirmeye çalışan [Türkçü](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7%C3%BCl%C3%BCk) teorisyen [Nuri Killigil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nuri_Killigil) yaptı.

![Fransa'daki Türkmen gönüllüleri](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9b/Bundesarchiv_Bild_101I-295-1560-21%2C_Nordfrankreich%2C_Turkmenische_Freiwillige.jpg)
*Fransa'daki Türkmen gönüllüleri (Müller, Karl, CC-BY-SA-3.0-DE)*

Türk halkları başlangıçta Naziler tarafından "fahri Aryan" olarak sayılsalar da, bu tutumun sebebinin, [Sovyetler Birliği'ni işgali sırasında](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barbarossa_Harek%C3%A2t%C4%B1) karşılaşacakları zorluklar göz önüne alınarak [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'ndaki kader ortaklığın devam ettirmek ve bir müttefik arayışı olduğu düşünülmektedir. Naziler, siyasi kazanç için Sovyetler Birliği'ndeki Türk halklarının milliyetçi duygularından yararlanmaya çalıştı.

![Fransa'daki gönüllüler Erwin Rommel'in denetiminden geçiyor](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/38/T%C3%BCrkistan_Lejyonu_personelleri_Fransada_Erwin_Rommel%27in_denetiminden_ge%C3%A7iyor.jpg/1280px-T%C3%BCrkistan_Lejyonu_personelleri_Fransada_Erwin_Rommel%27in_denetiminden_ge%C3%A7iyor.jpg)
*Fransa'daki gönüllüler Erwin Rommel'in denetiminden geçiyor (CC-BY-SA-3.0-DE)*

İlk Türkistan lejyonu Mayıs 1942'de seferber edildi, başlangıçta sadece bir taburdan oluşuyordu, ancak 1943'te 16 tabur ve 16.000 askere genişletildi. Wehrmacht'ın komutası altında, bu birimler yalnızca [Fransa ve İtalya'daki Batı Cephesinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1_Cephesi_%28II._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1%29) konuşlandırıldı ve onları Kızıl Ordu'dan izole etti.

Türkistan Lejyonunun taburları, [162. Piyade Tümeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/162._T%C3%BCrk_T%C3%BCmeni)'nin bir parçasını oluşturdu ve [Mihver işgali altındaki Yugoslavya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9F%C4%B1ms%C4%B1z_H%C4%B1rvatistan_Devleti)'da (özellikle günümüzde Hırvatistan) ve İtalya'da çok fazla iş gördü.

Türkistan Lejyonunun çoğu, nihayetinde İngiliz kuvvetleri tarafından hapsedildi ve savaşın sona ermesinden sonra Sovyetler Birliği'ne geri gönderildi; burada Nazilerle iş birliği yaptıkları için Sovyet hükûmeti tarafından infaz veya hapsedilme ile karşı karşıya kalacaklardı. Lejyonun önemli üyeleri arasında savaştan sonra [Batı Almanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1_Almanya)'ya yerleşen, Türkçü siyasi davanın savunucusu [Türkolog](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkoloji) [Baymirza Hayit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baymirza_Hayit) yer alıyordu.

## Ayrıca bakınız

- [Aserbaidschanische Lejyonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azeri_Lejyonu)
- [Ostlegionen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_lejyonlar%C4%B1)
- [Prometheizm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prometheizm)