# Türk kahvesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_kahvesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Türk kahvesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/T%C3%BCrk_kahvesi (CC-BY-SA-4.0)

![Lokum ve bir bardak su ile sunulan Türk kahvesi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/56/Turkish_coffee_in_Istanbul.jpg/1280px-Turkish_coffee_in_Istanbul.jpg)
*Lokum ve bir bardak su ile sunulan Türk kahvesi (Tema, CC-BY-SA-3.0)*

- **Taraf devlet:** Türkiye
- **ID:** 645
- **Bölge:** Avrupa ve Kuzey Amerika
- **Yıl:** 2013
- **Oturum:** 8.
- **Link:** https://ich.unesco.org/en/RL/turkish-coffee-culture-and-tradition-00645

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/03/T%C3%BCrk_Kahvesi.jpg)
* (YamanB, CC-BY-SA-4.0)*

**Türk kahvesi**, daha çok [Türk kültürü](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC)nde önemli yere sahip [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'dan günümüze kadar gelmiş bilinen en eski[^1] [kahve](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahve) hazırlama ve pişirme metotlarındandır. Kendine has tadı, [köpüğü](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6p%C3%BCk),[^2] kokusu, sunuluş biçimiyle özgün bir kimliği ve geleneği vardır. Telvesi ile ikram edilen tek kahve türüdür.

## Tarihi

![Türk kahvesi yapımında kullanılan bakır cezve.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b5/T%C3%BCrk_Kahvesi_-_Bakir_Cezve.jpg/1280px-T%C3%BCrk_Kahvesi_-_Bakir_Cezve.jpg)
*Türk kahvesi yapımında kullanılan bakır cezve. (Eaeeae, CC-BY-SA-3.0)*

![Bol köpüklü Türk Kahvesi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2f/Turkishcoffee.jpg/1280px-Turkishcoffee.jpg)
*Bol köpüklü Türk Kahvesi (No machine-readable author provided. Bertilvidet~commonswiki assumed (based on copyright claims)., CC-BY-2.5)*

Araştırmacılar kahvenin 14. yüzyıl başlarında[^3] [Habeşistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Etiyopya)'dan tüm dünyaya yayıldığını,[^4] çıkış yerinin de adının etimolojisi de kahve ile benzerlik gösteren Güney Habeşistan'daki Kaffa yöresi olduğunu belirtmektedir.[^5]

Sadrazam [Özdemiroğlu Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zdemiro%C4%9Flu_Osman_Pa%C5%9Fa)'nın babası olan [Memlûk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti) [Çerkesler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesler)inden Osmanlı'nın [Yemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yemen) valisi [Özdemir Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zdemir_Pa%C5%9Fa), lezzetine hayran kaldığı kahveyi İstanbul'a getirdi. Yeni hazırlama yöntemi ile kahve, güğüm, cezve ve kül/kor ateşinde pişirme yöntemiyle pişirilerek Türk kahvesi adını aldı. Tahtakale'den başlayarak şehre yayılan [kahvehane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahvehane)ler halk arasında yaygınlaşmasını sağladı.[^6]

Önceleri [Arap Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap_Yar%C4%B1madas%C4%B1)'nda kahve meyvesinin kaynatılması ile elde edilen içecek, bu yepyeni hazırlama ve pişirme yöntemiyle özgün tadına kavuşmuştur. Kahve ile Türkler sayesinde tanışan Avrupa; uzun yıllar kahveyi, Türk kahvesi olarak[^7] bu yöntemle hazırlayıp tüketmiş, [Brezilya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Brezilya) ve [Orta Amerika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Amerika) kaynaklı, *arap* türü, yüksek kaliteli kahve çekirdeklerinden harmanlanan ve tercihen kömür ateşinde (közde) ağır ağır, titizlikle kavrulan Türk Kahvesi, çok ince öğütülür. Bir cezve yardımıyla oda sıcaklığında su ve isteğe göre şeker ilave edilerek pişirilir, bir fincan kahveye iki çay kaşığı kahve atılır. Küçük fincanlarla servis yapılır. Türk Kahvesi Kültürü ve Araştırmaları Derneği'ne[^8] göre ölçüsü 70 ml. fincan başına Türk kahvesi ölçüsü 7-8 gramdır. İçilmeden önce telvesinin dibe çökmesi için kısa bir süre beklenir. Su, sanıldığı gibi kahvenin sonunda değil; kahveyi içmeden önce içilmektedir. Ayrıca tüm dünyada [espresso](https://turkipedia.org/tr/wiki/Espresso) ile en çok tüketilen kahve türüdür ki dünya genelinde hemen hemen her tür restoranın menüsünde bulunan iki kahveden biridir.

Günün her saati kitap ve güzel yazıların okunduğu, satranç ve tavlanın oynandığı, şiir ve edebiyat sohbetlerinin yapıldığı kahvehaneler ve kahve kültürü dönemin sosyal hayatına damgasını vurmuş, [saray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saray) mutfağında ve evlerde yerini alan kahve, çok miktarda tüketilmeye başlandı. Çiğ kahve çekirdekleri tavalarda kavrulduktan sonra dibeklerde dövülerek cezvelerde pişirilmek suretiyle içiliyor ve en itibarlı dostlara büyük bir özenle ikram ediliyordu. Kısa sürede, gerek İstanbul'a yolu düşen tüccarlar ve seyyahlar gerekse Osmanlı elçileri sayesinde Türk Kahvesinin lezzeti ve ünü önce [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa)'yı oradan da tüm dünyayı sardı.[^9]

2013 yılında Türk kahvesi kültürü ve geleneği, [UNESCO](https://turkipedia.org/tr/wiki/UNESCO)'nun [Somut olmayan kültürel miras](https://turkipedia.org/tr/wiki/Somut_olmayan_k%C3%BClt%C3%BCrel_miras) listesinde [yerini aldı](https://turkipedia.org/tr/wiki/UNESCO_Somut_Olmayan_K%C3%BClt%C3%BCrel_Miras%C4%B1_listesi).[^10][^11]

## Kültürel etkisi

![Türk Kahvesinin hazırlanışı](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a9/Zubereitung_mokka.jpg)
*Türk Kahvesinin hazırlanışı (Oliver Merkel, CC-BY-SA-3.0)*

İngilizler'deki [çay saati](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ay_%28%C3%B6%C4%9F%C3%BCn%29) geleneği gibi, kahvenin de Türk toplumunda bir zamanı vardır. Genellikle sabah ve öğlen öğünleri arasında içilir. Türkçe günün ilk öğünü anlamına gelen "kahvaltı" sözcüğü[^12] kahve içimi öncesi yenen şeyler demektir. Yine *Türk kahvesi*, [kahve falı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fal) ile geleceği anlatmak için kullanılan tek kahve türü olup [kahvehane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahvehane) adlı işletmelerin doğmasına yol açmıştır. Dini Bayramların ve "kız isteme" törenlerinin geleneksel bir öğesi olmuştur. Bir Türk atasözünde de bu kültür desteklenmiş ve ["Bir fincan kahvenin kırk yıl hatırı vardır"](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3ABir_fincan_kahvenin_k%C4%B1rk_y%C4%B1l_hat%C4%B1r%C4%B1_vard%C4%B1r) denilmiştir. Yunanistan'da kahvenin adı [Kıbrıs Harekâtı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1br%C4%B1s_Harek%C3%A2t%C4%B1)'ndan sonra kahve endüstrisince değiştirilmiştir.[^13]

## Lezzet analizi

Hafif kavrulmuş Türk kahvesinde 50, orta kavrulmuş kahvede 59 ve koyu kavrulmuş kahvede 65 farklı tat ve koku maddesi bulunmaktadır.[^14] Ayrıca hafif kavrulmuş kahvede ekşi, tatlı, meyvemsi özellikler bulunurken orta kavrulmuşta kavrulmuş, baharatımsı, odunumsu, meyvemsi ve tütünümsü özellikler, çok kavrulmuşta ise kavrulmuş, acı, baharatımsı, odunumsu ve toprağımsı tat ve koku bulunmaktadır. Bununla birlikte kakule bitkisinin çekirdeklerinin kurutulması ve öğütülmesi sonucu ortaya çıkan, Kakule tozuyla yapılan Kakuleli Türk Kahvesi gibi tadına farklı tatlar katan çeşitleri de vardır.[^15] Türk Kahvesi, 2 fl oz fincan başına 50 mg kafein içerir.[^16]

### Özelliği

Dünyada ocak üzerinde pişirilen tek kahve özelliğini taşımaktadır. Aynı zamanda piştikten sonra köpürmektedir.

## Ayrıca bakınız

- [UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/UNESCO_Somut_Olmayan_K%C3%BClt%C3%BCrel_Miras%C4%B1_listesi)
- [Nohut kahvesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/I%C5%9F%C4%B1keli_nohut_kahvesi)

[^1]: Türk kahvesi tarihçesi. Türk Kahvesi Kültürü ve Araştırmalar Derneği. <http://www.turkkahvesidernegi.org/tkkad/detay/TARIHCE/17/12/0>
[^2]: Bol Köpüklü Türk Kahvesinin Sırrı. Haber 365, 19 Kasım 2012. <http://www.haber365.com/Haber/Bol_Kopuklu_Turk_Kahvesinin_Sirri/>
[^3]: Türk Kahvesi'nin tarihçesi. <http://www.turkkahvesidernegi.org/tkkad/detay/TARIHCE/17/12/0#!prettyPhoto>
[^4]: Türk Kahvesi'nin bilinmeyenleri. Sabah, 8 Şubat 2013. <http://www.sabah.com.tr/fotohaber/saglik/kahvenin-bilinmeyenleri?tc=36&albumId=39100&page=2>
[^5]: Evren, Burçak. Eski İstanbul'da kahvehaneler, Milliyet yayınları. ISBN 975-325-240-4
[^6]: Parlayan, Ayşegül. Yemen'den İstanbul'a 500 yıllık öykü. Atlas Tarih, Haziran-Temmuz 2015, s. 14.
[^7]: Türk Kahvesi dünyaya tanıtılıyor!. Magazin. <http://magazin.com.tr/magazin/stil/turk-kahvesi-dunyaya-tanitiliyor.html>
[^8]: Türk Kahvesi Kültürü ve Araştırmaları Derneği. <https://turkkahvesidernegi.org/index.php>
[^9]: Türk Kahvesi'nin tarihçesi. <http://www.turkkahvesidernegi.org/tkkad/detay/TARIHCE/17/12/0#!prettyPhoto>
[^10]: Parlayan, Ayşegül. Yemen'den İstanbul'a 500 yıllık öykü. Atlas Tarih, Haziran-Temmuz 2015, s. 14.
[^11]: Elements on the Lists of Intangible Cultural Heritage. <http://www.unesco.org/culture/ich/en/state/turkey-TR?info=elements-on-the-lists>
[^12]: M. Cengiz Yıldız, Kahvehanelerin Sosyal Hayattaki Yeri , Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt:8, Sayı: 2, Yıl:1996, ss.157–194. <http://www.academia.edu/9540709/Kahvehanelerin_Sosyal_Hayattaki_Yeri>
[^13]: "...Haziran 1974'teki Kıbrıs Harekâtı'ndan sonra, Türk-Yunan ilişkileri her yönden gerginleştiğinde, Türkçe kökenli sözcüklerin yerini Yunanca kökenli sözcüklere bırakması sırasında, τούρκικος καφές [Türk kahvesi] yerini ελληνικός καφές [Yunan Kahvesi]'ne bırakmıştır.", Robert Browning, Medieval and Modern Greek, 1983. ISBN 0-521-29978-0. p. 16
[^14]: Arşivlenmiş kopya. <http://t24.com.tr/haber/turk-kahvesinde-65-tat-ve-koku-saptandi,413793>
[^15]: Kakuleli Türk Kahvesi Tarifi. <https://www.yemekfikri.com/kakuleli-tu%cc%88rk-kahvesi-tarifi/>
[^16]: Turkish Coffee Caffeine Content: How Much Caffeine is in?. <https://caffeinepark.com/turkish-coffee-caffeine-content-1553/>
