# Türk kabile konfederasyonları

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_kabile_konfederasyonlar%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Türk kabile konfederasyonları, https://tr.wikipedia.org/wiki/T%C3%BCrk_kabile_konfederasyonlar%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

[Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_dilleri) terimi ***oğuz*** veya ***oğur*** (sırasıyla [z-](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eaz_T%C3%BCrk%C3%A7esi) ve [r-Türkçede](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ogur_%C3%B6be%C4%9Fi)), [Türk halkları](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_halklar%C4%B1) arasında "askeri bölünme, boy veya kabile" için tarihsel bir terimdir. 1206-21 [Moğol istilaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Fol_istilalar%C4%B1) ile Türk [kağanları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C4%9Fanl%C4%B1k)nın yerini Moğol veya hibrit [Türk-Moğol](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk-Mo%C4%9Fol_gelene%C4%9Fi) konfederasyonları aldı ve burada ilgili askeri tümen [orda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orda_%28organizasyon%29) olarak bilinmeye başlandı.

## Arka plan

8. yüzyıldan kalma [Kül Tigin yazıtı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCl_Tigin_Yaz%C4%B1t%C4%B1), [Eski Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski_T%C3%BCrk%C3%A7e) kitabesinde terimin en eski örneğine sahiptir: Toquz Oğuz, "dokuz boy".

Daha sonra bu kelime, erken Orta Çağ döneminde [Türk göçü](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_g%C3%B6%C3%A7leri)nün büyük ölçüde ayrı iki grubu için sıklıkla görünür, yani:

- [Onoğurlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ono%C4%9Furlar) ("on kabile")
- [Utrigurlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Utrigurlar)
- [Kutrigurlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutrigurlar)
- [Uygur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uygur_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)
- [Saragurlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saragurlar)

Kök uq-, oq- "kin, kabile" bir Proto-Türk \*uk'tandır. Eski Türkçe kelime sık sık oq "ok" ile ilişkilendirilmiştir;[^1] Pohl (2002) bu bağlantının açıklanmasında Çin T'ang-shu tarihçesini aktarır ve şöyle der: "Han ülkesini on kabileye böldü. Her kabilenin liderine bir ok gönderdi. \[Bu on liderin\] adı 'on kadın'dı ama onlara 'on ok' da deniyordu."[^2][^3] Bir oğuz (ogur), köken olarak, etnogenez süreçleriyle kabile veya etnik çağrışımlar kazanan bir [Bozkır imparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozk%C4%B1r_imparatorlu%C4%9Fu)nun askeri bir bölümüydü.[^4]

## Ayrıca bakınız

- [Türk halkları](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_halklar%C4%B1)
- [Ogur Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ono%C4%9Furlar)
- [Oğuz Türkleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuzlar)
- [Hunlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hunlar)
- [Hiung-nu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eyung-nu)
- [Kağanlık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C4%9Fanl%C4%B1k)
- [Türk göçü](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_g%C3%B6%C3%A7leri)
- [Orda (organizasyon)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orda_%28organizasyon%29)

[^1]: Sergei Anatolyevich Starostin, Turkic etymology (Online Etymological Database Project ), citing VEWT 511, ЭСТЯ 1, 582-583, Егоров 76. Starostin thought the connection with "arrow" was made "erroneously". <https://starling.rinet.ru/cgi-bin/response.cgi?single=1&basename=%2fdata%2falt%2fturcet&text_number=+965&root=config>
[^2]: the "arrows" connection was first reported by Édouard Chavannes, Documents sur les Tou-kiue (Turcs) occidentaux, 1900.
[^3]: Walter Pohl, Die Awaren: ein Steppenvolk im Mitteleuropa, 567-822 n. Chr, C.H.Beck (2002), p. 26-29.
[^4]: Walter Pohl, Die Awaren: ein Steppenvolk im Mitteleuropa, 567-822 n. Chr, C.H.Beck (2002), p. 26-29.