# Türk halk müziği

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_halk_m%C3%BCzi%C4%9Fi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Türk halk müziği, https://tr.wikipedia.org/wiki/T%C3%BCrk_halk_m%C3%BCzi%C4%9Fi (CC-BY-SA-4.0)

**Türk halk müziği** ya da kısaca **Türkü,** [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'nin çeşitli yörelerinde farklı ağızlar ve formlarda söylenen Türkçe [yöre](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%B6re)sel [etnik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Etnik_grup) müziklerin tümüdür.Yapısal olarak [folklor](https://turkipedia.org/tr/wiki/Folklor)un bir parçası olan *Türk halk müziği* (kısaca THM), sözlü halk müziği ve sözsüz halk müziği olmak üzere ikiye ayrılır. Sözlü halk müziğine genel olarak [türkü](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%BC) adı verilir. Sözsüz halk müziğine ise [ezgi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ezgi) adı verilir. *Klasik* [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) halk müziği, çeşitli yörelerden derlenmiş birçoğu anonim olan türkülerden ve sözsüz halk müziklerinden oluşur, [anonim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anonim) eserlerin sözü ve bestesinin kime ait olduğu bilinmez ve yöreye mâl olmuştur. *Modern* Türk halk müziği ise, 1970'li yıllardan sonraki dönemde eski yöresel müzik kalıpları örnek alınarak oluşturulmuş, sözü ve bestesi belli olan halk müzikleridir. Türk halk müziği, [halk oyunları](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_halk_oyunlar%C4%B1) ve [halkbilim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Folklor) ile de yakından ilişkilidir. Bunun dışında genel karakteristiğine göre; [bektaşi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bekta%C5%9F%C3%AElik), [halay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halay), [teke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Teke), [zeybek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeybek_%28oyun%29) gibi türlere ayrılır. Ayrıca il bazında türküler kategorilendirilmiştir.

Kurulduğu yıllardan itibaren yöre yöre araştırma yaparak; pek çok anonim türküyü kaynağından derlemiş ve arşivlemiş olan [TRT](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_Radyo_Televizyon_Kurumu) ve yörelerindeki unutulmuş veya unutulagelen türkülerin pek çoğunu yöresel sanatçılar da kayda geçirmişlerdir.

## Türleri

Türk halk müziği örnekleri genelde sözlü olmakla beraber, sözsüz dans müziklerini de içerir. Halk türkülerinin ölçülü olanına kırık hava, ölçüsüz olanına [uzun hava](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uzun_hava) denir. Uzun havalar [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'nun değişik bölgelerinde *bozlak*, *Türkmani*, *maya*, *hoyrat*, *divan*, *ağıt* gibi adlarla anılır. Bunlar genellikle [Karacaoğlan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karacao%C4%9Flan), [Emrah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emrah), [Ruhsati](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruhsati), [Sümmani](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCmm%C3%A2n%C3%AE) ve daha birçok bilinen halk ozanının deyişleri üzerine yakılmıştır. Kırık havalar ise koşma, yiğitleme, güzelleme, taşlama, ninni ve daha başka adlar altında kümelenir. Bunlar da genellikle gurbet, ayrılık, sıla hasreti, ölüm, askere gidiş, yiğitlik, düğün, çocuk sevgisi, kız kaçırma gibi köye has toplumsal bir olayı konu alır, sadelik, içtenlik, duygululuk gibi özellikler gösterir ve yerel renkler taşır. Türk halk müziği'nin [melodi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ezgi) yapısı incelendiğinde bu melodilerin ses genişlikleri bakımından bir oktav (sekiz ses sınırı) tamamlayan dizi ve tonaliteyi kesin şekilde belirtmeyen ikili ile beşli aralıkları içinde yaratılmış olduğu görülür. Bununla birlikte dizi ve tonaliteyi belli eden sekizli ve daha geniş sınırlı melodiler de çoktur. Basit ve birleşik ölçülerden başka [aksak ölçüler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aksak_ritim)i içeren Türk halk müziği, ezgiler ve formlardan oluşur.

## Kullanılan çalgılar

1. Telli Çalgılar:
2. Tezeneli Çalgılar:
3. [Bağlama](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Flama)
4. [Cura](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cura)
5. [Tanbura](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tambura)
6. [Divan Bağlaması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Divan_saz%C4%B1)
7. [Tar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tar_%28%C3%A7alg%C4%B1%29)
8. [Cümbüş](https://turkipedia.org/tr/wiki/C%C3%BCmb%C3%BC%C5%9F)
9. Yaylı Çalgılar:
10. [Kabak Kemane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kabak_kemane)
11. Karadeniz [Kemençe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemen%C3%A7e)si
12. Üflemeli Çalgılar:
13. [Kaval](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaval)
14. [Zurna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zurna)
15. [Ney](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ney)
16. [Çifte](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ifte)
17. [Tulum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tulum_%28%C3%A7alg%C4%B1%29)
18. [Sipsi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sipsi)
19. [Çığırtma](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C4%B1%C4%9F%C4%B1rtma)
20. Vurmalı Çalgılar:
21. Deri Vurmalı Çalgılar
22. [Davul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Davul)
23. [Nağara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Na%C4%9Fara)
24. [Def](https://turkipedia.org/tr/wiki/Def)
25. [Dümbelek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Darbuka)
26. [Bendir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bendir)
27. Çarpma Vurmalı Çalgılar
28. [Kaşık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C5%9F%C4%B1k)
29. [Zil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zil_%28%C3%A7alg%C4%B1%29)
30. [Zilli Maşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zilli_Ma%C5%9Fa)

### Türkiye'de söylenen Halk Müziği türleri

1. Uzun hava türleri
2. [Ağıt](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C4%9F%C4%B1t)-[Yakım](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yak%C4%B1m)-[Sagu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sagu)
3. [Barak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barak)
4. [Bozlak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozlak)
5. [Avşar bozlağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Av%C5%9Far_bozla%C4%9F%C4%B1)
6. [Aydok bozlağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aydok_bozla%C4%9F%C4%B1)
7. [Katırcıoğlu bozlağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kat%C4%B1rc%C4%B1o%C4%9Flu_bozla%C4%9F%C4%B1)
8. [Kırat bozlağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rat_bozla%C4%9F%C4%B1)
9. [Kırşehir bozlağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C5%9Fehir_bozla%C4%9F%C4%B1)
10. [Şekerdağı bozlağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eekerda%C4%9F%C4%B1_bozla%C4%9F%C4%B1)
11. [Türkmen bozlağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmen_bozla%C4%9F%C4%B1)
12. [Boğaz Havası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Faz_Havas%C4%B1)
13. [Destan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Destan)
14. [Divan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Divan)
15. [Gazel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazel)
16. [Gurbet Havası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gurbet_Havas%C4%B1)
17. [Hoyrat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hoyrat)
18. [Kına Havası](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1na_Havas%C4%B1)
19. [Koçaklama](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ko%C3%A7aklama)
20. [Koşma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ko%C5%9Fma_%28edebiyat%29)
21. [Maya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maya)
22. [Mani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mani)
23. Ovşama
24. Yayla Havası Varsağı
25. Yol Havası
26. Kırık hava türleri
27. [Atışma](https://turkipedia.org/tr/wiki/At%C4%B1%C5%9Fma)
28. [Azeri Havası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azeri_Havas%C4%B1)
29. [Bar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bar)
30. [Kadın barı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1n_bar%C4%B1)
31. [Erkek barı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erkek_bar%C4%B1)
32. [Deyiş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deyi%C5%9F)
33. [Halay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halay)
34. [Horon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Horon)
35. [Hora](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hora)
36. [İlahi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lahi)
37. [Karşılama](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kar%C5%9F%C4%B1lama_oyunlar%C4%B1)
38. [Nefes](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nefes_%28anlam_ayr%C4%B1m%C4%B1%29)
39. [Semah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semah)
40. [Teke zortlatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Teke_zortlatmas%C4%B1)
41. [Zeybek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeybek)
