# Türk Kurtuluş Savaşı'nda Amerika Birleşik Devletleri > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1'nda_Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Türk Kurtuluş Savaşı'nda Amerika Birleşik Devletleri, https://tr.wikipedia.org/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1%27nda_Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri (CC-BY-SA-4.0) [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), [İttifak Devletleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttifak_Devletleri); [Amerika Birleşik Devletleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri) ise [İtilaf Devletleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0tilaf_Devletleri) yanında yer aldı ama birbirlerine savaş ilan etmediler. Fakat [ABD](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri), [Çanakkale Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında [İtilaf Devletleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0tilaf_Devletleri)'nin savaş malzemelerini taşıyordu.[^1] [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) sonunda [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) yenilince ve [Mondros Mütarekesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mondros_M%C3%BCtarekesi) imzalanınca [İtilaf Devletleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0tilaf_Devletleri); [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul), [Marmara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Marmara_B%C3%B6lgesi) ve yeni kurulacak [Büyük Ermenistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Ermenistan)'nın [Amerikan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri) [mandasına](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manda_%28diplomasi%29) girmesini istediler.[^2][^3] Hatta bütün [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'nun ABD'nin kontrolünde bir tek [manda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manda_%28diplomasi%29) hâlinde olması fikri ortaya konuldu.[^4] [ABD](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri)'nin maskeli savaşma nedeni; [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'deki misyoner kuruluşları, Amerikan enstitüleri ve onların faaliyetlerine son verilmemesi içindi.[^5] [ABD](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri), [İtilaf Devletleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0tilaf_Devletleri)'ne [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nın [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'da kalan topraklarının [işgalinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1) yardımcı oldu. [ABD](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri)'nin işgale yardımı [lojistik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lojistik) destekle sınırlı kalmadı. ABD, [İzmir'in işgali](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir%27in_%C4%B0%C5%9Fgali)ne USS Arizona ve üç tane savaş gemisiyle koruma sağladı.[^6] Amerika Birleşik Devletleri ayrıca, [Samsun Bombardımanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samsun_Bombard%C4%B1man%C4%B1) istisna olmak üzere, genel bağlamda doğrudan Türk kuvvetleriyle savaşmak yerine Müttefik güçlere, özellikle de [Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'a, lojistik destek ile silah ve tıbbi malzeme desteği sağlamıştı.[^7] 7 Haziran 1922'de [Yunan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar) savaş gemileri (Aralarında [Averof zırhlı kruvazör](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeoryos_Averof_%28z%C4%B1rhl%C4%B1_kruvaz%C3%B6r%29)ü bulunuyordu.) ve [ABD](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri) savaş gemileri USS Sands, USS McFarland ve USS Sturtevant [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum) çetelerine destek olmak için [Samsun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samsun) ve [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon)'u bombaladılar.[^8] Gemilerin [Samsun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samsun)'a 400 top atışı yapmalarına karşın [Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler), bir tek [topla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Top_%28silah%29) sadece 25 atışla karşılık verebildi.[^9] [Samsun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samsun)'un bombalanmasında dört [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) öldü ve üç [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) yaralandı. Ayrıca şehirde büyük oranda maddi hasar meydana geldi ve onlarca bina da oturulamaz duruma geldi.[^10] ![Bandırma'da ABD ve Yunan bayraklarıyla işgalcileri karşılama töreni (Temmuz 1920)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/61/Greek_Landing_in_Bandirma_1.jpg) *Bandırma'da ABD ve Yunan bayraklarıyla işgalcileri karşılama töreni (Temmuz 1920) (NA, public-domain)* ## Savaş gemileri [1908](https://turkipedia.org/tr/wiki/1918)-1923 arası Türk denizlerinde operasyon yapan çok sayıda [ABD](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri) savaş gemisi oldu. Bunların başlıcaları:[^11] - **USS Scorpion**: 1908-1923 arası sürekli İstanbul'da bulunan komuta ve istihbarat gemisidir.[^12] Çanakkale Savaşı sırasında bile istihbarat geçtiğini gösteren rapor bulunmaktadır. - **USS Alden (DD-211)**: 24 Ekim 1918 ve 14 Mayıs 1919 tarihleri arasında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) ve Samsun limanlarında bulunan [Amerikan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri) savaş gemisi. - **USS Arizona (BB-39)**: 1918 ve 1919 yıllarında [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir), [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) ve [Batum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Batum) limanlarında bulunmuş Amerikan savaş gemisi. ![Dolmabahçe önünde demirleyen buharlı Amerikan yatı USS Noma](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/df/USS_Noma_off_Istanbul_Turkey_1920.jpg) *Dolmabahçe önünde demirleyen buharlı Amerikan yatı USS Noma (Photographed by Zimmer, public-domain)* - **USS Noma (SP-131)**: 1918 ve 1919 yıllarında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) limanında bulunmuş Amerikan filosunun buharlı yatı. - **USS Martha Washington (ID‑3019)**: 1919 Eylül ve Ekim aylarında İstanbul limanında bulunmuş Amerikan Filosu'na ait askerî yük gemisi. Ünlü Harpord Raporu, 16 Ekim 1919'da bu gemide hazırlanmıştır. - **USS Dyer (DD-84)**: 1919 yılında İzmir'in işgalinde ve sonra İstanbul'da bulunan Amerikan savaş gemisi (destroyer). - **USS Du Pont (DD-152)**: 1919-1920 yılında İstanbul limanında bulunmuştur. - **USS Whipple (DD-217)**: 1920 yılında İstanbul'da bulunmuştur. - **USS Roper (DD-147)**: 1920 yılında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul), [Samsun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samsun), [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon) ve Batum limanlarında bulunan savaş gemisidir. - **USS Gregory (DD-82)**: İşgal sırasında [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir)'de ve 1920 yılında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul), [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir) ve [Batum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Batum)'da bulunan savaş gemisidir. - **USS Luce (DD-99)**: İşgal sırasında [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir)'de ve 1920 yılında İstanbul ve [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)'de bulunan savaş gemisidir. - **USS Manley (DD-74)**: İşgal sırasında İzmir'de ve 1920 yılında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) ve [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)'de bulunan savaş gemisidir. - **USS Tattnall (DD-125)**: 1920 yılında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) limanında bulunan savaş gemisidir. - **USS Humphreys (DD-236)**: 1920-1921 yılında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul), [Marmara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Marmara_Denizi) ve [İzmit Körfezi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmit_K%C3%B6rfezi)'nde bulunan savaş gemisidir. - **USS Sands (DD-243)**: 1920-1922 yılında İstanbul, [Samsun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samsun), [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon) ve [Batum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Batum) limanlarında bulunan savaş gemisidir. 7 Haziran 1922'de Samsun'u bombalayan işgal gemileri arasında yer aldı. Komutanı R.L.Ghormley. - **USS Sturtevant (DD-240)**: 1922-23 yıllarında amiral gemisi. Komutanı Haas, yardımcısı Lanphier. Öncekilere ek olarak 28 Eylül 1922 tarihinde ABD Başkanı tarafından gönderilen on iki gemiden biridir.[^13] Bunlar, Lozan Antlaşması bitimine kadar bölgemizde kalacaklardı. 1922 Noel kutlamalarının bu gemi İzmit Limanı'nda iken yapıldığı verilen ekteki belgelerde listeyle beraber bulunmaktadır. - **USS Fox (DD-234)**: USS Sturtevant ile gelen grupta bulunan savaş gemisidir. - **USS McFarland (DD-237)**: USS Sturtevant ile gelen grupta bulunan savaş gemisidir. - **USS Kane (DD-235)**: USS Sturtevant ile gelen grupta bulunan savaş gemisidir. - **USS Hatfield (DD-231)**: USS Sturtevant ile gelen grupta bulunan savaş gemisidir. - **USS Gilmer (DD-233)**: USS Sturtevant ile gelen grupta bulunan savaş gemisidir. - **USS Hopkins (DD-249)**: USS Sturtevant ile gelen grupta bulunan savaş gemisidir. - **USS Overton (DD-239)**: USS Sturtevant ile gelen grupta bulunan savaş gemisidir. - **USS King (DD-242)**: USS Sturtevant ile gelen grupta bulunan savaş gemisidir. - **USS Barry (DD-248)**: USS Sturtevant ile gelen grupta bulunan savaş gemisidir. - **USS Goff (DD-247)**: USS Sturtevant ile gelen grupta bulunan savaş gemisidir. - **USS Bainbridge (DD-246)**: USS Sturtevant ile gelen grupta bulunan Amerikan gemisi. 16 Aralık 1922'de Yeşilköy açıklarında yanan "Vinh-Long" adlı [Fransız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zlar) taşıma gemisinden 482 kişiyi kurtaran Amerikan savaş gemisi. Bunun üzerine geminin kumandanı [Binbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Binba%C5%9F%C4%B1) Walter Atlee Edwards'a [ABD](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri)'nin en yüksek madalyası olan [Onur Madalyası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Onur_Madalyas%C4%B1_%28Amerika_Birle%C5%9Fik_Devletleri%29) (Medal of Honor) ve [Fransız](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zlar) nişanı [Légion d'honneur](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%A9gion_d%27honneur) verildi.[^14] - **USS Bridge**: USS Sturtevant ile gelen savaş gemileri için destek görevinde olan Amerikan destek gemisi. ## Ayrıca bakınız - [Türk Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1) - [Sevr Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sevr_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) - [Mondros Ateşkes Anlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mondros_M%C3%BCtarekesi) [^1]: a.g.e. Cevizoğlu, sayfa 54 [^2]: New York Times (Arşiv), British would keep Sultan in Europe - Want him to retain the semblance of Power in Constantinople , 20 Mayıs 1919 [^3]: New York Times (Arşiv), Turkish tangle is still unsolved , 26 Mayıs 1919 [^4]: New York Times (Arşiv), Turkish tangle is still unsolved , 26 Mayıs 1919 [^5]: Mine Erol, Birinci Dünya Savaşı Arifesinde Amerika'nın Türkiye'ye Karşı Tutumu, Bilgi Basımevi, Ankara, 1976, sayfa 67 [^6]: New York Times, Smyrna is taken away from Turkey , 17 Mayıs 1919 [^7]: Sweetman, Jack (2002). American Naval History: An Illustrated Chronology of the U.S. Navy and Marine Corps. Vol. Volume 3, 1775-Present. Naval Institute Press. s. 132. ISBN 1557508674. [^8]: a.g.e. Cevizoğlu, sayfa 66 [^9]: a.g.e. Cevizoğlu, sayfa 77 [^10]: a.g.e. Cevizoğlu, sayfa 77 [^11]: a.g.e. Cevizoğlu, sayfa 64-65 [^12]: USS Scorpion. navsource.org. [^13]: İzmir'in Kurtuluşundan Sonra Gönderilen On İki ABD Gemisi. [^14]: Department of the Navy - Naval Historical Center, Burning of the French Transport Vinh-Long, 16 December 1922