# Türk Şahiler

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_%C5%9Eahiler
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Türk Şahiler, https://tr.wikipedia.org/wiki/T%C3%BCrk_%C5%9Eahiler (CC-BY-SA-4.0)

- **Tam adı:** Türk Şahiler
- **Status:** Bozkır imparatorluğu
- **Kuruluş yılı:** 665
- **Yıkılış yılı:** 822
- **Başkent:** Kâbil
- **Yönetici:** Barha Tegin; Tegin Şah; Fromo Kesaro; Pati Dumi; Lagaturman
- **Yönetici yılları:** 665 - 680; 680 - 739; 739 - 800; 800 - 815; ? - 850
- **Yönetici unvanı:** Tigin
- **Günümüzdeki durumu:** Afganistan, Hindistan
- **Resmî din:** Budizm, Hinduizm

**Türk Şahileri**, MS 7. ila 9. yüzyıllarda [Kabil](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2bil) ve [Kapisa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kapisa)'dan Gandara'ya kadar hüküm süren [Batı Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1_T%C3%BCrk_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) veya [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_halklar%C4%B1)-[Eftalit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak_Hun_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) kökenli bir hanedandı.[^1][^2][^3] [Halaç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hala%C3%A7lar) etnik kökenine de sahip olabilirler.[^4][^5][^6] Gandara bölgesi, doğuda [Keşmir krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ke%C5%9Fmir) ve [Kanauj krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kanauj_krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) ile sınırında olabilir.[^7] 560'lardan itibaren Batı Türkleri, [Mâverâünnehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%A2ver%C3%A2%C3%BCnnehir)'den yavaş yavaş güneydoğuya doğru genişlediler ve [Baktriya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baktriya) ve [Hindukuş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hinduku%C5%9F_Da%C4%9Flar%C4%B1) bölgesini işgal ederek büyük ölçüde bağımsız yönetimler oluşturdular.[^8] Türk Şahileri, [Tokaristan Yabgularının](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toh%C3%A2ristan_Yabgulu%C4%9Fu) siyasi bir uzantısı olabilir.[^9]

Türk Şahileri, [Sasani imparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sasani_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [Râşidîn Halifeliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hulef%C3%A2-yi_R%C3%A2%C5%9Fid%C3%AEn) tarafından çoktan fethedildiği bir zamanda ortaya çıktı. Türk Şahileri, [Abbâsîler'in](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abb%C3%A2s%C3%AEler) doğuya doğru genişlemesine 250 yıldan fazla direndiler fakat 9. yüzyılda [Seferîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saff%C3%A2r%C3%AEler) tarafından ortadan kaldırıldılar.[^10] Gazneliler, azalan Şahileri ve [Gucaratlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Guceratlar)ı alt ettikten sonra nihayet Hindistan topraklarına girdiler.

## Sınırları

Batı Göktürk hükümdarı [Tong Yabgu Kağan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tong_Yabgu) komutasındaki Türkler Hindukuş'u geçtiler ve MS 625 dolaylarından itibaren Gandara'yı İndus Nehri'ne kadar işgal ettiler.[^11][^12] Genel olarak, Türk Şahi'nin toprakları [Kapisa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kapisa)'dan Gandara'ya kadar uzandı ve bir noktada [Zabulistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zabulistan)'da bir Türk kolu bağımsız hale geldi.[^13][^14] MS 723-729 yıllarında bölgeyi ziyaret eden Koreli hacı Hui Chao, bu bölgelerin Türk kralları tarafından yönetildiğinden bahsetmiştir.

[^1]: ALRAM, MICHAEL. From the Sasanians to the Huns New Numismatic Evidence from the Hindu Kush. 2014, s. 261-291. <https://www.jstor.org/stable/44710198>
[^2]: Kim, Hyun Jin. The Huns. Routledge, 19 Kasım 2015. <https://books.google.com/books?id=mcf4CgAAQBAJ&pg=PT61>
[^3]: Vondrovec, Klaus. Coinage of the Nezak. <https://www.academia.edu/880242/Coinage_of_the_Nezak>
[^4]: Inaba, Minoru. From Kesar the Kābulšāh and Cenral Asia. <https://www.academia.edu/7838558/From_Kesar_the_K%C4%81bul%C5%A1%C4%81h_and_Cenral_Asia>
[^5]: Rezakhani, Khodadad. ReOrienting the Sasanians: East Iran in Late Antiquity. Edinburgh University Press, 15 Mart 2017. <https://books.google.com/books?id=bjRWDwAAQBAJ&q=Turk+shahis+khalaj&pg=PA165>
[^6]: Foundation, Encyclopaedia Iranica. Welcome to Encyclopaedia Iranica. <https://iranicaonline.org/>
[^7]: Inaba, Minoru. From Kesar the Kābulšāh and Cenral Asia. <https://www.academia.edu/7838558/From_Kesar_the_K%C4%81bul%C5%A1%C4%81h_and_Cenral_Asia>
[^8]: Vondrovec, Klaus. Coinage of the Nezak. <https://www.academia.edu/880242/Coinage_of_the_Nezak>
[^9]: Kim, Hyun Jin. The Huns. Routledge, 19 Kasım 2015. <https://books.google.com/books?id=mcf4CgAAQBAJ&pg=PT61>
[^10]: Sasanian Iran in the Context of Late Antiquity: The Bahari Lecture Series at the University of Oxford. BRILL, 1 Şubat 2021. <https://books.google.com/books?id=H5AcEAAAQBAJ&pg=PA21>
[^11]: Vondrovec, Klaus. Coinage of the Iranian Huns and Their Successors from Bactria to Gandhara (4th to 8th Century CE): Kidarites. Austrian Academy of Sciences Press, 2014. <https://books.google.com/books?id=Ek6_jgEACAAJ>
[^12]: Laet, Sigfried J. de. History of Humanity: From the seventh century B.C. to the seventh century A.D.. UNESCO, 1 Ocak 1996. <https://books.google.com/books?id=WGUz01yBumEC&pg=PA475>
[^13]: Inaba, Minoru. From Kesar the Kābulšāh and Cenral Asia. <https://www.academia.edu/7838558/From_Kesar_the_K%C4%81bul%C5%A1%C4%81h_and_Cenral_Asia>
[^14]: Dani, Ahmad Hasan. History of Civilizations of Central Asia: The crossroads of civilizations, A.D. 250 to 750. UNESCO, 1 Ocak 1996. <https://books.google.com/books?id=883OZBe2sMYC&pg=PA375>
