# Surp Kevork Kilisesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Surp_Kevork_Kilisesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Surp Kevork Kilisesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Surp_Kevork_Kilisesi (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ad/Surp_Kevork_from_SE.JPG/1280px-Surp_Kevork_from_SE.JPG)
* (Stilbes, CC-BY-SA-3.0)*

- **Yapı adı:** Surp Kevork Kilisesi
- **Yer:** Samatya, Fatih, İstanbul, Türkiye
- **Dini inanç:** Ermeni Apostolik
- **İşlevsel durum:** Etkin
- **Mimar:** Bedros Nemtze
- **İnşaat başlangıç yılı:** 1866
- **İnşaat tamamlanma yılı:** 1887

**Surp Kevork** (Սամաթիոյ Սուրբ Գէորգ Եկեղեցի) ya da **Sulu Manastırı**, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da bulunan bir [Ermeni Apostolik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_Apostolik_Kilisesi) kilisesi.

Yapı 1866-1887 arası 11. yüzyıldan kalma eski bir Bizans kilisesi ve manastırının üzerinde inşa edilmiştir. Eski yapı **Azize Meryem Peribleptos** (Dil|grc|Μονὴ τῆς Θεοτòκου τῆς Περιβλὲπτου|dil\_adı=e, *Monì tis Theotókou tis Perivléptou*) [Konstantinopolis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konstantinopolis)'in en önemli [Yunan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar) [Ortodoks Kiliseleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Ortodoks_Kilisesi)nden biriydi.[^1] 1453'te [Osmanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ın [kenti alması](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul%27un_Fethi)ndan sonra yapı İstanbul'un [Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) nüfusuna verilmiş, hatta bir süreliğine [İstanbul Ermeni Patrikhanesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Ermeni_Patrikhanesi) de olmuştur.[^2][^3] Hemen yanında [Özel Sahakyan Nunyan Ermeni Okulu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zel_Sahakyan_Nunyan_Ermeni_Okulu) adında anaokulu, ilkokul, ortaokul ve lise görevi gören özel okul mevcuttur.

Klisenin Samatya Surp Kevork Ermeni Kilisesi, Mektebi ve Mezarlığı Vakfı ise 1832 yılında Osmanlı Padişahı 2. Murad Han fermanıyla kurulmuştur.[^4]

![Gezgin Cristoforo Buondelmonti’den sonra yakl. 1420’lerde Konstantinopolis’ün haritası. Peribleptos kilisesi haritanın sol aşağısındaki kubbeli binadır. Haritada gösterilen çay, kutsal bir kaynaktan çıkar.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/20/Constantinople_mediaeval_map.jpg)
*Gezgin Cristoforo Buondelmonti’den sonra yakl. 1420’lerde Konstantinopolis’ün haritası. Peribleptos kilisesi haritanın sol aşağısındaki kubbeli binadır. Haritada gösterilen çay, kutsal bir kaynaktan çıkar. (Cristoforo Buondelmonti, public-domain)*

## Konumu

Kilise, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un [Fatih](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatih) ilçesinin, [Kocamustafapaşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Mustafapa%C5%9Fa) ([Samatya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samatya)) mahallesi, Marmara Caddesi, no:79'dadır.[^5] İstanbul sur içinde olup [Marmara Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Marmara_Denizi) kıyısından kısa bir mesafededir. Kilise binası yüksek bir duvarla korunmakta ve başka büyük binalarla çevrilidir.

## Tarihçe

### Bizans dönemi

MS. 5. yüzyılda bu kilisenin yerinde *Hagios Stephanos en tais Aurelianai*kilisesi vardı. Bu kilise *Helenianai sarayı* ve Aziz Dalmatios manastırı yakınındaydı.[^6] Ayrıca kilisenin yakınında Doğu Hristiyanlığı için kutsal sayılan ve bugün de var olan bir su kaynağı (ayazma) vardır. Bu su kaynağı nedeniyle bina kompleksinin Türkçe adı "Sulu Manastır"'dır.[^7]

[^1]: Janin (1953), sf. 227.
[^2]: Müller-Wiener (1977) sf. 200
[^3]: KOCAMUSTAFAPAŞA SURP KEVORK ERMENİ KİLİSESİ, MEKTEBİ VE MEZARLIĞI VAKFI. istanbulermenivakiflari.org, 21 Haziran 2012. <http://www.istanbulermenivakiflari.org/tr/istanbul-ermeni-vakiflari/vakif-listesi/kocamustafapasa-surp-kevork-ermeni-kilisesi-mektebi-ve-mezarligi-vakfi/54>
[^4]: http://hudoc.echr.coe.int/app/conversion/pdf?library=ECHR&id=001-124538&filename=CASE%20OF%20SAMATYA%20SURP%20KEVORK%20ERMEN%u0130%20K%u0130L%u0130SES%u0130%2C%20MEKTEB%u0130%20VE%20MEZARLI%u011EI%20VAKFI%20Y%D6NET%u0130M%20KURULU%20v.%20TURKEY%20-%20%5BTurkish%20Translation%5D%20summary%20by%20the%20Turkish%20Ministry%20of%20Foreign%20Affairs.pdf <http://hudoc.echr.coe.int/app/conversion/pdf?library=ECHR&id=001-124538&filename=CASE%20OF%20SAMATYA%20SURP%20KEVORK%20ERMEN%u0130%20K%u0130L%u0130SES%u0130%2C%20MEKTEB%u0130%20VE%20MEZARLI%u011EI%20VAKFI%20Y%D6NET%u0130M%20KURULU%20v.%20TURKEY%20-%20%5BTurkish%20Translation%5D%20summary%20by%20the%20Turkish%20Ministry%20of%20Foreign%20Affairs.pdf>
[^5]: Ronchey (2010), p. 443
[^6]: Müller-Wiener (1977) sf. 200
[^7]: Ronchey (2010), p. 443