# Sultankulu Kutubşah

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultankulu_Kutub%C5%9Fah
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Sultankulu Kutubşah, https://tr.wikipedia.org/wiki/Sultankulu_Kutub%C5%9Fah (CC-BY-SA-4.0)

**Sultankulu Kutubşah**[^1] veya **Sultankulu Bey Baranlı** veya **Sultankulu Kutbü'l-Mülk** (1445-1543), 1518'den 1687'ye kadar güney [Hindistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hindistan)'ı yöneten[^2] [Kutbşahlar hanedanının](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutb%C5%9Fahlar) kurucusudur. [Türkmen](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenler) kökenlidir ve [İran'da](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran) doğmuştur. Başlangıçta Behmeni sultanına hizmet etmekteydi ve bir askeri unvan olan Kutbü'l-Mülk (Krallığın Sütunu) unvanını almıştır;[^3] daha sonrasında [Golkonda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Golkonda)'ın kontrolünü ele geçirmiştir.

Asıl adı Sultankulu'dur ve [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'ın [Hemedan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hemedan) şehrinde doğan [Şii](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eiilik) bir [Türkmen](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenler)'dir.[^4][^5] [Karakoyunlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karakoyunlular) hanedanından olan Üveys Kuli Bey ile Hemedan asilzadesi olan Melik Salih'in kızı Meryem Hanım'ın oğludur. Büyük ebeveynleri Pir Kuli Bey ve Hatice Begüm, Kara Yusuf'un oğulları [Kara İskender](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_%C4%B0skender) ve [Cihan Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cihan_%C5%9Eah)'ın torunlarıydı.[^6][^7]

![Haydarabad'daki Sultankulu Kutubşah Türbesi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Tomb_of_Sultan_Quli_Qutb_Shah_01.jpg/1280px-Tomb_of_Sultan_Quli_Qutb_Shah_01.jpg)
*Haydarabad'daki Sultankulu Kutubşah Türbesi (Bernard Gagnon, CC-BY-SA-3.0)*

Behmeni Sultanlığı'nın beş farklı [Dekkan sultanlığına](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dekken_sultanl%C4%B1klar%C4%B1) bölünmesinden sonra bağımsızlığını ilan ederek **Kutub Şah** unvanını aldı ve [Kutbşah hanedanını](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutb%C5%9Fahlar) kurdu.[^8] Mezarının üzerindeki yazıt, onu Sultankulu Kutbü'l-Mülk olarak adlandırır:

![Mezarı](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Tomb_of_Sultan_Quli_Qutb_Shah_02.jpg/1280px-Tomb_of_Sultan_Quli_Qutb_Shah_02.jpg)
*Mezarı (Bernard Gagnon, CC-BY-SA-3.0)*

## Ölümü

1543'te namaz kılarken ikinci oğlu Cemşidkulu Kutubşah tarafından öldürüldü.[^9] Cemşid, Sultan'ın en büyük oğlu ve vârisi olan Kutbuddin'i (Qutbuddin) de kör etti ve tahta geçti. Altıncı oğlu İbrahim [Vijayanagara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vijayanagar_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'ya kaçtı. Cemşid, babasının ölümünden sonra isyan eden kardeşi Abdul'ü de öldürdü.

[^1]: Masʻūd Ḥusain K̲h̲ān̲. Mohammad Quli Qutb Shah. 1996, s. 1. <https://books.google.com/books?id%20=%20v4UKJFLZVcEC>
[^2]: A Textbook of Medieval Indian History. Primus Books, 2013, s. 118.
[^3]: Scott Kugle. When Sun Meets Moon: Gender, Eros, and Ecstasy in Urdu Poetry. 2016. <https://archive.org/details/when-sun-meets-moon>
[^4]: History of Golcunda. Literary Publications, 1956, s. 7. <https://books.google.com/books?id%20=%20omYgAAAAMAAJ>
[^5]: Iranian Culture and South Asia, 1500-1900. University of Washington Press, 2011, s. 25. <https://books.google.com/books?id%20=%20SLlcCgAAQBAJ&pg%20=%20PA25>
[^6]: The Qara-qoyunlu and the Qutb-shāhs (Turkmenica, 10). 1 Ocak 1955, s. 50-73.
[^7]: Ramanand Vidya Bhawan, The Indian Historical Quarterly, Volume 16, Issues 1-4, 1985, p.711
[^8]: History of Modern Andhra Pradesh. Sterling Publishers, 1988, s. 18. <https://books.google.com/books?id%20=%20ncxAAAAAMAAJ>
[^9]: George Michell, Mark Zebrowski, The New Cambridge History of India: 1.