# Sultaniye (yat) > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Sultaniye_(yat) > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Sultaniye (yat), https://tr.wikipedia.org/wiki/Sultaniye_%28yat%29 (CC-BY-SA-4.0) ***Sultaniye***, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [saltanat yatıydı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kraliyet_yat%C4%B1). Aslen 1850'lerin başında Mısır filosu için inşa edilen gemi 1862'de Osmanlı padişahı [Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz)'e hediye edilmeden önce ***Feyz-i Cihat*** adını taşıyordu. 1905'te eskidiği için hizmet dışı bırakılmadan önce elli yıl boyunca Sultan'ın [yat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yat)ı olarak görev yaptı. Ekim 1911'de, [Trablusgarp Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında İtalyan savaş gemilerinin [İzmir Körfezi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir_K%C3%B6rfezi)'ne girmelerini engellemek için içerisine taş doldurulan ve mürettebat tarafından altı delinerek karaya oturtulan yat, 20 Nisan 1912'de Yenikapı geçidinde [Sancakburnu Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sancakburnu_Kalesi) açıklarında bütünüyle batırıldı. ## Tasarım ve silahlar *Feyz-i Cihat*, ahşap [gövdeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6vde_%28su_ta%C5%9F%C4%B1t%C4%B1%29) [yandan çarklı bir gemi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yandan_%C3%A7arkl%C4%B1_gemi) olarak tasarlandı. [Dikmeler arası uzunluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dikmeler_aras%C4%B1_uzunluk) 119,2 m (391 ft 1 inç), [genişliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Geni%C5%9Flik_%28denizcilik%29) 12,2 m (40 ft) olan yat, 4,8 m (15 ft 9 inç) [su çekimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Su_%C3%A7ekimi)ndeydi. 2.909 ton [deplasmana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deplasman_%28denizcilik%29) sahip olan yat, kömürle çalışan [kazan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazan_%28termodinamik%29) tarafından sağlanan buharla çalışan iki silindirli bir [bileşik buhar motoru](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bile%C5%9Fik_buhar_motoru)na bağlı bir çift [kanatlı çark](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kanatl%C4%B1_%C3%A7ark) ile hareket ettiriliyordu. En çok 15 [knot](https://turkipedia.org/tr/wiki/Knot) (28 km/sa; 17 mph) hıza ulaşabilen yatın motorları inşa edildikleri haliyle 750 [indike beygir gücü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beygir_g%C3%BCc%C3%BC) (560 kW) üretebiliyordu. 300 [metrik ton](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ton_%28birim%29) kömür depolama kapasitesine sahip olan gemi, maksimum 140 yolcu taşıyabiliyordu. Geminin altın yaldız çerçeveli ve kalın camlarla örtülmüş manzara resimleri yer alan padişah salonuna [billur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kristal) parmaklıklı bir merdiven ile iniliyordu. Gemi başlangıçta dört adet 14 libre topla silahlandırılmıştı ancak 1890'da bunlar bir çift 120 mm (4,7 [inç](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0n%C3%A7)) [Krupp](https://turkipedia.org/tr/wiki/Krupp) [top](https://turkipedia.org/tr/wiki/Top_%28silah%29) ve iki adet 37 mm (1,5 inç) 1 librelik topla değiştirildi. 1896'da geminin donanımı bir çift [Hotchkiss revolver topuna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotchkiss_et_Cie) indirildi. ## Hizmet geçmişi ### İnşası ve Mısır dönemi Yat, 1851 yılında [Mısır Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r_%28eyalet%29) donanması tarafından sipariş edildi. *Feyz-i Cihat****ın omurgası, Londra'daki ***[***Blackwall***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Blackwall%2C_Londra)*** bölgesinde faaliyet gösteren ***[***C.J. Mare and Company***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Thames_Ironworks_and_Shipbuilding_Company)***'de 1852'de inşa edilmeye başlandı. Gemi 23 Aralık 1852'de denize indirildi, ertesi yıl Ocak ayı başlarında deniz testleri tamamlandı. Yat, aynı ayın sonlarına doğru hızlıca Mısır'a teslim edildi. Altmış sekiz saat içinde ***[***Malta***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malta_%28ada%29)*** adasından ***[***Mısır***](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r)***'ın ***[***İskenderiye***](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skenderiye)*** limanına ulaşan *****Feyz-i Cihat*****, dönemin seksen saatlik yolculuk süresi rekorunu kırdı.***[^1]*** Mısır 1861'de gemiyi modernize edilmek üzere ***[***İngiltere***](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngiltere)***'ye geri gönderdi ve ertesi yıl ***[***Liverpool***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Liverpool)***'daki Forrester & Co. ***[***tersane***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tersane)***sinde yenileme çalışmaları yapıldı. 31 Ekim 1862'de, ***[***Mersey Nehri***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mersey_Nehri)***'nde İngiliz ***[***gulet***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gulet)***i *****Grace Evans***** ile çarpıştı ve gemiye ciddi hasar verdi. Çalışmaların tamamlanmasının ardından Mısır Askeri İşleri Bakanı ***[***İsmail Selim Paşa***](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smail_Selim_Pa%C5%9Fa)***, gemiyi Osmanlı Padişahı ***[***Abdülaziz***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz)***'e hediye etti.*** ### Osmanlı hizmeti [Osmanlı Donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_donanmas%C4%B1)'na alınan yatın adı 1862'de *Sultaniye* olarak değiştirildi. Gemi [1866-1869 Girit İsyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girit_%C4%B0syan%C4%B1_%281866-1869%29) esnasında [Girit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girit)'e asker ve malzeme taşımada kullanıldı. 21 Haziran 1867'de Cuma namazını [Ortaköy Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Mecidiye_Camii)'nde kılan Sultan Abdülaziz [Dolmabahçe Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dolmabah%C3%A7e_Saray%C4%B1) önlerinde bekleyen *Sultaniye*ye binerek 47 günlük Avrupa seyahatine başladı.[^2] Kafileye, *Pertev Piyale* vapuru ile Fransız sefire tahsis edilen bir gemi ve bazı zırhlılardan oluşan küçük bir filo eşlik etti. Ertesi gün [Çanakkale Boğazı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Bo%C4%9Faz%C4%B1)'nın her iki taraftan atılan top atışlarıyla karşılanan *Sultaniye*, boğaz çıkışında Fransız donanması tarafından karşılandı ve yine top atışları ile selamlandı.[^3] [Mora Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_Yar%C4%B1madas%C4%B1) açıklarından yoluna devam eden *Sultaniye* ve maiyeti, 25 Haziran 1867'de [İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya)'nın [Sicilya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sicilya) adasının [Messina](https://turkipedia.org/tr/wiki/Messina) Limanına ulaştı. 28 Haziran'da [Napoli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Napoli) şehrine varan yat, bir gün sonra son güzergahı olan Fransa'nın [Toulon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toulon) şehrine ulaştı ve burada [Fransız donanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mill%C3%AE_Donanma) tarafından büyük bir askerî tören ile karşılandı.[^4] Sultan Abdülaziz bundan sonraki yolculuğuna kara yoluyla devam ederken, *Sultaniye* başkent İstanbul'a geri döndü. [Fransız İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Frans%C4%B1z_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), [Büyük Britanya ve İrlanda Birleşik Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Britanya_ve_%C4%B0rlanda_Birle%C5%9Fik_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1), [Belçika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bel%C3%A7ika) ve [Avusturya-Macaristan İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya-Macaristan_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nda bir mola vererek sona eren Avrupa turunu tamamlayan Abdülaziz, 6 Ağustos 1867'te [Rusçuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7uk)'tan trenle [Varna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Varna)'ya vardı. Varna'da birkaç saat istihrahat eden padişah, kendisini Fransa'ya götüren *Sultaniye*ye geçerek geri kalan yolculuğuna yeniden denizden devam etti ve 7 Ağustos 1867'de İstanbul'a vardı.[^5][^6] Sadrazam [Keçecizade Fuat Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ke%C3%A7eciz%C3%A2de_Fuad_Pa%C5%9Fa) 1867'de Rus Çarı [II. Aleksandr](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Aleksandr) ile [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m)'da görüşmek için *Sultaniye* yatı ile yolculuğa çıktı. *Sultaniye*, Fuad Paşa'yı 20 Ağustos'ta iki gün süren bir toplantı için [Livadya Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Livadya_Saray%C4%B1)'na taşıdı.[^7] #### 93 Harbi ![Malûmat Gazetesinde Sultaniye yatı ile ilgili çıkan makalenin kapağı ve Abdullah Biraderler tarafından çekilmiş yata ait salon, 5 Ağustos 1895](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/Interior_of_Sultan%27s_Yacht_Sultaniye_%28cropped%29.jpg/1280px-Interior_of_Sultan%27s_Yacht_Sultaniye_%28cropped%29.jpg) *Malûmat Gazetesinde Sultaniye yatı ile ilgili çıkan makalenin kapağı ve Abdullah Biraderler tarafından çekilmiş yata ait salon, 5 Ağustos 1895 (LIBER Europe, public-domain)* Abdülaziz'in tahttan indirilmesinden sonra 1876'da tahta çıkan Sultan [V. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Murad), donanmaya güvenmedi ve donanmanın geri kalanı gibi *Sultaniye*ye de yeterli bütçe verilmedi. Filonun diğer gemileri de saltanat yatı gibi çok az faaliyet gördü ve mürettebatı profesyonelce eğitilemedi.[^8] Sultan V. Murad, tahta çıkışının ardından hastalanınca doktorların tavsiyesi ile sivil gemilerde çeşitli deniz gezilerine çıkmıştı. Bu gezilerde *Sultaniye* ve diğer sivil vapurlar ile [Kadıköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1k%C3%B6y), [Adalar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adalar) ve Çekmece önlerine dek gitmişti. *Sultaniye*, [93 Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi) sırasında Doğu [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz)'deki sahil kenti [Batum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Batum)'da operasyonları destekleyen bir nakliye gemisi olarak görev yaptı.[^9] 12 Mayıs 1877 gecesi, destek gemisi *Velikani Knjaz Konstantin*den Rus [torpido botları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Torpido_botu) suya indirildi. Liman dışındaki [deniz mayın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Deniz_may%C4%B1n%C4%B1) bariyerini geçen [torpido botu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Torpido_botu) *Cesma****nın fırlattığı ***[***torpido***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Torpido)*** *****Sultaniye*****ye isabet etti ancak patlamadığı için yat hasar görmedi. Osmanlı mürettebatının alarm vermesinin ardından Rus gemileri limanı terk etti. *****Sultaniye*****, 31 Ocak 1878'de ateşkes sona erene kadar Batum'daki Osmanlı kuvvetlerine destek vermeye devam etti. Ocak ayının başlarında, Rus kuvvetleri ***[***Balkanlar***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar)*** üzerinden Osmanlı başkentine yaklaşırken, birkaç gemi ihtiyat ordusunu ***[***Dedeağaç***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dedea%C4%9Fa%C3%A7)***'tan ***[***Gelibolu***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gelibolu)***'ya taşımaya başladı. Operasyona katılan saltanat yatı *****Sultaniye***** ve ***[***savaş gemisi***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Demir_z%C4%B1rhl%C4%B1_sava%C5%9F_gemisi)*** ***[**Osmaniye**](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmaniye_%28z%C4%B1rhl%C4%B1_f%C4%B1rkateyn%29)***, 31 Ocak'ta ordunun son unsurlarını taşıdı.*** #### Hizmetten çıkışı *Sultaniye* 1905'te [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir)'de kullanımdan çekildi ve başka aktif bir hizmet görmedi. Ekim 1911'de, [Trablusgarp Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın başlamasından sonra donanma, İzmir'deki garnizon komutanlığı liman girişini İtalyan gemilerine kapatmak üzere batırılacak gemilerden birinin *Sultaniye* olmasına karar verdi. Gemiye taşlar yükledikten sonra 20 Nisan 1912'de *İzmir* nakliye gemisi ile İzmir dışındaki liman girişinde, [Sancakburnu Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sancakburnu_Kalesi) açıklarında bütünüyle batırıldılar.[^10] Savunma hattı daha sonra bir deniz mayını barajı ile güçlendirildi. İronik bir şekilde, İtalyanların [Alman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alman_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ve Avusturya-Macaristan İmparatorluklarıyla [Üçlü İttifak](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9C%C3%A7l%C3%BC_%C4%B0ttifak_%281882%29)'a katılımı, onların Anadolu'daki Osmanlı vilayetlerine doğrudan saldırmalarını engelledi; Avusturya-Macaristan'ın baskısı İtalyanları [İyonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0yonya) ablukasını terk etmeye zorlamıştı. [^1]: Joseph Clinton Robertson. The Egyptian Steam Frigate Faid Gihad Mechanics' Magazine, 58. cilt. Knight & Lacey, 1853, s. 70. [^2]: Sultan Aziz'in Avrupa Seyahati Dönüşü Münasebetiyle Yapılan Kutlamalar ve Bir Manzum Tarihçe. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü, 1 Haziran 2003, s. 120-122. [^3]: Sultan Aziz'in Avrupa Seyahati Dönüşü Münasebetiyle Yapılan Kutlamalar ve Bir Manzum Tarihçe. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü, 1 Haziran 2003, s. 120-122. [^4]: Sultan Aziz'in Avrupa Seyahati Dönüşü Münasebetiyle Yapılan Kutlamalar ve Bir Manzum Tarihçe. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü, 1 Haziran 2003, s. 120-122. [^5]: Sultan Aziz'in Avrupa Seyahati Dönüşü Münasebetiyle Yapılan Kutlamalar ve Bir Manzum Tarihçe. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü, 1 Haziran 2003, s. 120-122. [^6]: Avrupa’ya Seyahat Eden İlk Padişah: Sultan Abdülaziz. Millî Saraylar İdaresi Başkanlığı. [^7]: Kurat, Akdes Nimet. Türkiye ve Rusya. Kültür Bakanlığı yayınları, 15 Ocak 2016, s. 78. [^8]: Chesneau, Roger. Conway's All the World's Fighting Ships, 1860-1905. Conway Maritime Press, 1979, s. 389. [^9]: Sultan Abdülaziz Sultaniye Yatıyla Avrupa Yolunda. 1 Kasım 2016. [^10]: Efsane gemilerin öyküleri kitaplaştı. 31 Ağustos 2006.