Sultan Sencer Türbesi

Ahmed Sencer Türbesi, Türkmenistan'ın Merv ilinde bulunan bir türbedir. Türbe, 1157 yılında Büyük Selçuklu İmparatorluğu'nun sultanı Ahmed Sencer'in ölümünün ardından inşa edildi.[1]Edmund O'Donovan, Merv and Its Surroundings, Proceedings of the Royal Geographical Society and Monthly Record of Geography, New Monthly Series, Vol. 4, No. 6, Jun., 1882:356.
Türbe, 27 metre yüksekliğinde ve 17 metre genişliğindedir. Duvarlar, 14 m yüksekliğindedir ve büyük bir dekorasyonu bulunmamaktadır.[2]Richard Ettinghausen, Oleg Grabar and Marilyn Jenkins, Islamic art and architecture 650-1250, (Yale University Press, 2001), 146. Eskiden en büyük Selçuklu mezarlarından biriydi, iddialı bir galeriye ve sütun gövdesinin dört noktaya sıkıştırıldığı tek bir mavi sırlı tuğla kubbeye sahipti.[3]Robert Hillenbrand, Islamic Architecture: Form, Function, and Meaning, (Columbia University Press, 1994), 283, 294.[4]K.A.C. Creswell, The Origin of the Persian Double Dome, The Burlington Magazine for Connoisseurs, Vol.24, No.128, Nov., 1913: 94. Sencer'in türbesi, bir cami ve saraydan oluşan daha büyük bir kompleksin parçasıydı[2]Richard Ettinghausen, Oleg Grabar and Marilyn Jenkins, Islamic art and architecture 650-1250, (Yale University Press, 2001), 146. ve geniş bir avluda merkezlenmişti.[5]David Gye and Robert Hillenbrand, Mausolea at Merv and Dehistan, Iran. Vol. 39, (2001):53.
Türbe, 1221'de Tuluy önderliğinde bölgeye saldıran Moğollar tarafından yıkılmıştır.[6]John Joseph Saunders, The History of the Mongol Conquests, (University of Pennsylvania Press, 1971), 60.
1879-81 yıllarında yapılan bir raporda, türbenin küçük türbe ve mezarlarla çevrili bir çahar bağ merkezinde durduğu söylenmektedir.[7]D. Fairchild Ruggles, Islamic gardens and landscapes, (University of Pennsylvania Press, 2008), 195.
20. yüzyılda Türkmenistan SSCB'ye bağlıyken bu türbe birkaç defa restore edilmiştir. Fakat bu restorasyonlarda hatalar yapıldığı iddia edilmiştir. Bu türbe son olarak UNESCO idaresi altında ve UNESCO fonları ile restore edilmiştir.[8]"Eski Merv" Tarihsel ve Kültürel millî Park. Bu restorasyonla SSCB döneminde yapılmış olan daha önceki restorasyonlarda yapılmış hataların kaldırılmasına dikkat edilmiştir. Sultan Sencer Türbesi Eski Merv'de çok bariz görünüşlü bir eserdir. Eni, boyu ve yüksekliği 38'er metre olan tuğla duvarlardan yapılmış olup bu küp şeklinde olup üzerinde bir kubbe bulunmaktadır. Bu türbe eski Merv şehrinin konumlandığı ovalık arazide etraftan epeyce uzaktan çok açıkça görülebilmektedir.
Kaynakça
- 1.Edmund O'Donovan, Merv and Its Surroundings, Proceedings of the Royal Geographical Society and Monthly Record of Geography, New Monthly Series, Vol. 4, No. 6, Jun., 1882:356.
- 2.Richard Ettinghausen, Oleg Grabar and Marilyn Jenkins, Islamic art and architecture 650-1250, (Yale University Press, 2001), 146.
- 3.Robert Hillenbrand, Islamic Architecture: Form, Function, and Meaning, (Columbia University Press, 1994), 283, 294.
- 4.K.A.C. Creswell, The Origin of the Persian Double Dome, The Burlington Magazine for Connoisseurs, Vol.24, No.128, Nov., 1913: 94.
- 5.David Gye and Robert Hillenbrand, Mausolea at Merv and Dehistan, Iran. Vol. 39, (2001):53.
- 6.John Joseph Saunders, The History of the Mongol Conquests, (University of Pennsylvania Press, 1971), 60.
- 7.D. Fairchild Ruggles, Islamic gardens and landscapes, (University of Pennsylvania Press, 2008), 195.
- 8."Eski Merv" Tarihsel ve Kültürel millî Park. whc.unesco.org