# Subhi Aslan > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Subhi_Aslan > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Subhi Aslan, https://tr.wikipedia.org/wiki/Subhi_Aslan (CC-BY-SA-4.0) - **Makam:** Kudüs mutasarrıfı; İstanbul şehremini; Cezayir-i Bahr-i Sefid Vilayeti valisi; Konya valisi - **Dönembaşı:** 10 Eylül 1908; 25 Mayıs 1910; Ekim 1911; 19 Ekim 1919 - **Dönemsonu:** 1909; 26 Temmuz 1911; Mayıs 1912; 24 Mayıs 1920 - **Öncegelen:** Ali Ekrem Bolayır; Mehmet Tevfik Biren; Ali Ekrem Bey; Cemal Bey - **Sonragelen:** Nazım Bey; Hüseyin Kâzım Kadri; Yok; Haydar Hilmi Vaner - **Milliyeti:** Arnavut - **Akrabalar:** Avlonyalı Ferid Paşa (dayısı) - **Doğum tarihi:** 1860 - **Doğum yeri:** Yanya - **Ölüm tarihi:** 24 Mart 1943 (83 yaşında) - **Ölüm yeri:** İstanbul - **Yattığı yer:** Sahrayıcedid Mezarlığı - **Partisi:** İttihat ve Terakki - **Öğrenim:** Mekteb-i Mülkiye - **Meslek:** Yönetici, bürokrat - **Bağlılığı:** Osmanlı İmparatorluğu - **Hizmetyılları:** 1882-1920 **Ali Subhi Bey** [Soyadı Kanunu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Soyad%C4%B1_Kanunu)'ndan sonra **Subhi Aslan** (d. 1860, [Yanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanya) - 24 Mart 1943, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), Mayıs 1910 ila Temmuz 1911 arasında İstanbul [şehremini](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehremini) olarak görev yapan [Arnavut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutlar) asıllı Türk yöneticidir. ## Kökeni Babası [Yanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanya) eşrafından [mutassarrıf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mutasarr%C4%B1f) Hayreddin Paşa'dır. [Tepedelenli Ali Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tepedelenli_Ali_Pa%C5%9Fa)'nın torununun torunu ve [Avlonyalı Ferid Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avlonyal%C4%B1_Ferid_Pa%C5%9Fa)'nın yeğenidir. Çocukluğunda [Cağaloğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ca%C4%9Falo%C4%9Flu)'nda [tulumbacılık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tulumbac%C4%B1lar) icra etmiştir.[^1] ## Eğitim ve ilk yılları Sıbyan ve Şehzâdebaşı Rüşdiye'lerinde eğitim gördü. 1882 yılında [''Mekteb-i Mülkiye''](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_%C3%9Cniversitesi_Siyasal_Bilgiler_Fak%C3%BCltesi)'yi pekiyi derece ile bitirdi. 2 Eylül 1882 tarihinde [Şûra-yı Devlet’](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9E%C3%BBr%C3%A2-y%C4%B1_Devlet)te ikinci sınıf mülazım olarak göreve başladı. 30 Nisan 1883’te kendisine 500 kuruş maaş bağlandı. 7 Haziran 1886’da aynı maaşla birinci sınıf mülazımlığa yükseltildi. 2 Ocak 1888’de 1200 kuruş maaşla Meclis-i Nafia’da başkâtip yardımcılığına getirildi. 15 Eylül 1892’de maaşı 1500 kuruşa çıkarılarak Ticaret Kalemi başkâtipliğine nakledildi. 27 Mayıs 1894’te buna ek olarak 550 kuruş maaşla Emniyet Sandığı kâtipliğine de görevlendirildi; bu görev için aldığı maaş 13 Mart 1895’te 800 kuruşa yükseltildi. Son olarak, Ticaret Kalemi başkâtipliğinden aldığı maaş 30 Eylül 1896’da 1750 kuruşa çıkarıldı.[^2] ## İdareciliği 10 Eylül 1908'de [Kudüs Mutasarrıfı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kud%C3%BCs_Sanca%C4%9F%C4%B1) olarak [Ali Ekrem Bolayır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_Ekrem_Bolay%C4%B1r)'ın yerine göreve geldi.[^3] Bu süreçte Filistin Ticaret Odası'nı kurdu.[^4] Mutasarrıf iken Filistin'de ikamet etseler dahi yabancı [Yahudilere](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yahudiler) toprak satışını yasaklayan 1904 tarihli karara uyması talimatı verildi. Buna karşın Yahudilerin bölgedeki tarımsal altyapıyı geliştirme başarısından etkilenen Subhi Bey,[^5] kendi yetkilerini kullanarak [Osmanlı Yahudilerine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%27ndaki_Yahudilerin_tarihi) toprak satışının devam etmesine izin verdi. Ayrıca toprak satın alan yabancı Yahudilerin bu arazilere Yahudi göçmen yerleştirmeyeceklerine dair taahhüt verme zorunluluğunu kaldırdı.[^6][^7] [Rum Ortodoks Patrikhanesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kud%C3%BCs_Rum_Ortodoks_Patrikhanesi)'nde patlak veren patrik krizini çözemeyeceğini düşündüğü için Kudüs Mutasarrıflığından istifa etti.[^8][^9] 20 Haziran 1909'da İstanbul vali vekili olarak atandı.[^10] 25 Mayıs 1910'dan 26 Temmuz 1911'e kadar İstanbul Şehremini olarak görev yaptı. Görevde bulunduğu dönemde [Hayırsızada Sürgünü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hay%C4%B1rs%C4%B1zada_S%C3%BCrg%C3%BCn%C3%BC)'nün yapılmasını talimat verdi.[^11] Şehremini olduğu dönemde kapsamlı bir proje hazırladı. Bu çalışma daha sonra [Cemil Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cemil_Topuzlu) tarafından incelenip uygulanarak dönemin belediye teşkilatının temelini oluşturdu.[^12] 1911 yılında yeniden kurulan [Hilal-ı Ahmer Cemiyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_K%C4%B1z%C4%B1lay)'nin 100 kurucu üyesi arasında yer aldı.[^13] Ekim 1911'den, İtalyanlar tarafından [Lindoz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lindoz)'ta 2 yardımcıyla beraber esir alınarak[^14] [Maddaloni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maddaloni) kentine götürüldüğü Mayıs 1912'e kadar [Cezayir-i Bahr-i Sefid Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayir-i_Bahr-i_Sefid_Vilayeti) valisi olarak görev yaptı.[^15] Cezayir-i Bahr-i Sefid valisi olduğu dönemde eyalet merkezi [Rodos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rodos)'un uzak konumu ve yetersiz iletişim koşulları nedeniyle gelişmelerin zamanında takip edilemediğini belirterek vilayet merkezinin [Midilli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midilli_%28ada%29)’ye taşınmasını talep etti. Talebi üzerine eyalet merkezi Midilli'ye taşındı. Valilik döneminde genelde [Sakız Adası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1)'nda kalıyordu.[^16] 11 Ekim 1919'da önceki Konya valisinin şehirden kaçması üzerine [Konya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konya) valisi olarak atandı. Konya valisi olarak atanması, [Kuvâ-yi Milliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_Milliye) grupları tarafından iyi karşılanmadı. Dönemin Ankara vali vekili [Yahya Galip Kargı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yahya_Galip_Karg%C4%B1), Mustafa Kemal Paşa'ya gönderdiği telgrafta Subhi Bey'i "Yaptığı bütün görevlerde hiçbir varlık gösterememiş kişi" olarak niteledi.[^17] [Mustafa Kemal Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk), [İngiliz Muhipleri Cemiyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngiliz_Muhipleri_Cemiyeti)'nin İstanbul yönetim kurulu üyelerinden olan Subhi Bey'in atanmasına karşı çıksa da, Subhi Bey Konya valisi olarak atandı.[^18] Valilik döneminde [Teâli İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cemiyet-i_M%C3%BCderrisin)'ın destekçilerinden biriydi.[^19] Birinci Bozkır İsyanı sırasında kendisine verilen görevleri yerine getirmediği ve devletin itibarını zedelediği gerekçesiyle 24 Mayıs 1920’de TBMM Hükûmeti tarafından görevinden alındı.[^20][^21] ## Ölümü 24 Mart 1943'te ölen Ali Subhi Bey, 26 Mart 1943 günü Sahrayıcedid Camii'nde kılınan cenaze namazının ardından [Sahrayıcedid Mezarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sahray%C4%B1cedid_Mezarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na defnedildi.[^22] [Arnavutça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavut%C3%A7a), [Fransızca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zca) ve [Yunanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanca) bilmekteydi. Tarihçi Mehmet Azmi (Veziri) Bey'in kardeşiydi. Kız kardeşi İffet Hanım, [Ebüzziya Tevfik Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eb%C3%BCzziya_Tevfik) ile evliydi.[^23][^24] [^1]: Ziyaoğlu, Rakım. İstanbul kadilari - ṣehreminleri - belediye reisleri ve partiler tarihi, 1453-1971. İsmail Akgün Matbaasi, 1971, s. 180. [^2]: Ergin, Osman Nuri. İstanbul şehreminleri (İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanları) 1855-1928. İşaret Yayınları, 2007, s. 367. [^3]: Whitaker, Joseph. An Almanack.... Whitaker's Almanack, 1910, s. 633. [^4]: Jön Türklerin Filistin'i. dokumen.pub. [^5]: Sicker, Martin. Reshaping Palestine From Muhammad Ali to the British Mandate, 1831-1922. Bloomsbury Academic, 1999, s. 107. [^6]: Mandel, Neville J.. The Arabs and Zionism Before World War I. University of California Press, 1976, s. 62. [^7]: Ortaylı, İlber. Studies on Ottoman Transformation. Isis Press, 1994, s. 82. [^8]: Oktay, Tarkan. The Administration Of Istanbul From The Tanzimat To The Present. istanbultarihi.ist. [^9]: Özdemir, Ömür Yazıcı. Osmanlı Kudüs’ünde Yerel Siyaset Ve Toplumsal Katılım (1840-1914). İlem Yayınları, 2023, s. 15. [^10]: Suphi Arslanlı bugün defnediliyor. Tasvîr-i Efkâr gazetesi, 26 Mart 1943, s. 3. [^11]: Bardakçı, Murat. Tarihimizin iki büyük köpek soykırımı. hurriyet.com.tr, 26 Nisan 1998. [^12]: Suphi Arslanlı bugün defnediliyor. Tasvîr-i Efkâr gazetesi, 26 Mart 1943, s. 3. [^13]: İzgöer, Ahmet Zeki. Osmanlı Kızılay Cemiyeti 1911-1913 Yıllığı. genckizilay.org.tr, 2013, s. 180. [^14]: Örenç, Ali Fuat. Yakındönem tarihimizde Rodos ve Oniki Ada. Doğu Kütüphanesi, 2006, s. 163. [^15]: Bilgi, Nejdet. İstanköy Kazası Hakkında 1909-1910 Yıllarına Ait 12 Belge. researchgate.net, Ocak 2016. [^16]: Shachar, Nathan. The Lost Worlds of Rhodes. 2013, s. 54. [^17]: Erdeha, Kâmil. Milli Mücadelede vilâyetler ve valiler. Remzi Kitabevi, 1975, s. 280. [^18]: Siyasal Bilgiler Fakultesi Dergisi. Ankara Üniversitesi. Siyasal Bilgiler Fakültesi, 1971, s. 73. [^19]: Yıldırım, Mustafa. Meczup Yaratmak Yüzyıllık Yanıltma Ustalığı. 2006. [^20]: Ali Suphi Bey. Türk İdare Dergisi, 1983. [^21]: Suphi Bey. konyapedia.com. [^22]: Subhi Aslan öldü. Vakit Gazetesi, 26 Mart 1943, s. 4. [^23]: Özdalga, Elisabeth. Late Ottoman Society The Intellectual Legacy. Taylor & Francis, 2013, s. 307. [^24]: Kılıç, Neslihan. Basın Tarihimizde Ebüzziya AIlesi Ve Ebüzziya Matbaası. dergipark.org.tr, 2022.