# Subaşı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Suba%C5%9F%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Subaşı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Suba%C5%9F%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

**Subaşı** veya **sübaşı**, (Osmanlı Türkçesi: سو باشى veya صو باشى)[^1] [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_dilleri) bir sözcük olarak hemen hemen tüm Türk devletlerinde “komutan” anlamında kullanılagelmiştir. Türkçede "sü" asker, ordu anlamındadır. [Orhun Yazıtları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orhun_Yaz%C4%B1tlar%C4%B1)’nda ve [Birinci Bulgar İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Bulgar_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nda "sü begi" olarak kullanılmıştır. [Karahanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karahanl%C4%B1lar) orduyu sevk ve idare için "sü başlamak" derlerdi. [Kutadgu Bilig](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutadgu_Bilig)’de "sübaşlar er", "sübaşçısı" ve "sübaşlar kişi" olarak kullanılmaktadır. Karahanlılar, [Gazneliler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazneliler), [Büyük Selçuklular](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Sel%C3%A7uklu_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), [Anadolu Selçuklu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_Sel%C3%A7uklu_Devleti) ve [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu), Arapça, Farsça “sahibü’l ceyş” ve “sipehsalar”, Türkçe olarak da “subaşı” sözcükleri kullanılmıştır. [Selçuk Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7uk_Bey)'in ünvanı da subaşıdır. Subaşı ve benzeri sözcüklerin kullanıldığı tüm Türk devletlerinde bu makam, devletin geleneklerine ve içinde bulunduğu şartlara göre değişmekle birlikte, subaşılık doğal olarak son derece önemli bir görevdir. Subaşı olarak atanacak kişide özel bir takım özellikler aranmıştır. Bunlar arasında askerî konularda, özellikle askerî taktiklerde deneyimli, atak, cesur, cömert, haysiyetli, alçak gönüllü, politik ve stratejik görüşe sahip, örfe bağlı, kalem, silah kullanmakta usta, ilim ve irfan sahibi olmak gibi çok çeşitli özellikler belirtilmektedir.[^2]

Osmanlı'nın ilk devirlerinde subaşılık, şehir muhafız kuvvetlerinin komutanı olarak, [kadı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1) ve [dizdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dizdar) atanmasıyla birlikte, bir kentin ele geçirilmesinin resmî hale getirilmesi olarak görülmüştür. [II. Mehmet](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed) zamanında önemi azalmış ve görev alanları daraltılmıştır. Subaşılar, [sancak beyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sancakbeyi) ve kadıdan sonraki makam olarak görülür olmuştur. Bu gelişmede [Bizans](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) kurumlarını benimsemenin etkisi olduğu ileri sürülür. Subaşılık, 15. yüzyıl ortalarından itibaren bölgelerinde daha çok asayişin sağlanmasından sorumlu görülmüşlerdir.[^3] Kazalarda [sancak beyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sancakbeyi)ni temsil ederler. Genellikle kendilerine bir [zeamet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeamet) bağlanırdı.

[^1]: Mücteba İlgürel, “İslam Ansiklopedisi” <https://islamansiklopedisi.org.tr/subasi>
[^2]: Mücteba İlgürel, “İslam Ansiklopedisi” <https://islamansiklopedisi.org.tr/subasi>
[^3]: Mücteba İlgürel, “İslam Ansiklopedisi” <https://islamansiklopedisi.org.tr/subasi>
