# Strongilah

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Strongilah
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Strongilah, https://tr.wikipedia.org/wiki/Strongilah (CC-BY-SA-4.0)

**Strongilah** (1548'de öldü) [Yahudi bir Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%27ndaki_Yahudilerin_tarihi) iş kadınıydı. [Hafsa Sultan'ın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ay%C5%9Fe_Hafsa_Sultan) ve muhtemelen [Hürrem Sultan'ın](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCrrem_Sultan) etkili gözdesi ve [*Kira*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kira_%28%C3%BCnvan%29)*'sıydı*.[^1][^2]

## Biyografi

Strongilah, [Kırım'dan](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m) [Karaim Yahudisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaim_Yahudili%C4%9Fi) Eliyah Gibor'un kızıydı.[^3] [Harem-i Hümayun'da](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harem_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) hakkında bilgi bulunan ilk kiradır.. [Tüccar](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCccar) kocasının [mal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mal)larını harem kadınlarına sunarak *kira* oldu. *Kira* olarak aracılık yaptı ve [lüks](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%BCks_mal) eşyalar, ilaçlar ve mektuplar sağladı.

Strongilah, hizmetlerinden dolayı [Hafsa Sultan'ın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ay%C5%9Fe_Hafsa_Sultan) gözdelerinden oldu. Muhtemelen kimliği bilinmeyen bir padişahın annesinin göz hastalığını iyileştiren ve bunun için büyük ödüller alan kira ile aynı kişiydi.[^4] Hafsa Sultan 1520'de padişahın annesi olduğunda, oğlundan Strongilah'ın torunlarına kadar her türlü [vergi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vergi)den muaf olma ve [köle](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6lelik) sahibi olma hakkını vermesini istedi. Bu izin 1867'ye kadar beş kez yenilendi.[^5] Strongilah'ın haremde bir odası olduğu bilinmektedir. Çünkü 1541'de harem yangını nedeniyle kişisel maddi kayıplara uğradığı belirtiliyor.

Bunların İmparatorluk Hareminde benzer olarak çalışan birkaç kira olması ve nadiren isimleriyle belgelenmesi nedeniyle (farklı kiralar normalde sadece kira, kyra veya Kyra Yahudisi olarak anılır), bireysel olarak kimliklerini belirlemek zordur. 1532'de Hafsa Sultan, Venedik büyükelçisi Pietro Zen'e haberci olarak bir kira göndermişti ve kiranın kişisel adı belirtilmese de muhtemelen Strongilah'tı.

1541'de haremde bir odası olduğundan bahsedildiği ve Hafsa'nın 1534'te öldüğü göz önüne alındığında, Strongilah'ın Hafsa'nın ölümünden sonra kariyerine haremde devam ettiği anlaşılıyor. [Hürrem Sultan'ın](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCrrem_Sultan) yardım programlarında sekreterlik yaptığı belirtilen ve [Mihrimah Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihrimah_Sultan_%28I._S%C3%BCleyman%27%C4%B1n_k%C4%B1z%C4%B1%29) ile bağlantılı olarak adı geçen kimliği belirsiz *kira* ile aynı olabilir. Ancak [Esther Handali](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ester_Handali) de bu kira olabilir. Daha sonraki kariyeri Esther Handali'nin ilk kariyeri ile bir şekilde örtüşmektedir.

Strongilah, ölümünden kısa bir süre önce Fatma adıyla Müslüman oldu.[^6]

[^1]: Minna Rozen: A History of the Jewish Community in Istanbul, The Formative Years, 1453 – 1566 (2002) pp. 204-205
[^2]: OSMANLI DÜNYASİNDA YAHUDİ KİRA KADINLAR. <https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1529064>
[^3]: Minna Rozen: A History of the Jewish Community in Istanbul, The Formative Years, 1453 – 1566 (2002) pp. 204-205
[^4]: Abraham Danon, “The Karaites in European Turkey,”The Jewish Quarterly Review, New Series 15, no. 3(1925): 323-324
[^5]: Minna Rozen: A History of the Jewish Community in Istanbul, The Formative Years, 1453 – 1566 (2002) pp. 204-205
[^6]: Minna Rozen: A History of the Jewish Community in Istanbul, The Formative Years, 1453 – 1566 (2002) pp. 204-205
