# Sosyal Demokrat Hınçak Partisi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Sosyal_Demokrat_H%C4%B1n%C3%A7ak_Partisi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Sosyal Demokrat Hınçak Partisi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Sosyal_Demokrat_H%C4%B1n%C3%A7ak_Partisi (CC-BY-SA-4.0)

- **Yerli isim:** Սոցիալ Դեմոկրատ Հնչակյան Կուսակցություն
- **Ülke:** Ermenistan
- **Colorcode:** B22222
- **Lider1 başlık:** Lider
- **Lider1 isim:** Harry Hamparsum Sarafyan
- **Lider2 başlık:** Kurucuları
- **Lider2 isim:** Avedis Nazarbekyan, Meryem Vardanyan, Kevork Haraciyan, Ruben Han-Azat, Hristofor Ohanyan, Gabriel Kafyan ve Manuel Manuelyan
- **Kuruluş:** 1887
- **Merkez:** Erivan, Ermenistan
- **Gençlik kolu:** Gaidz Gençlik Örgütü
- **Kol1 başlık:** Paramiliter Kolu
- **Kol:** Ermeni Devrimci Ordusu (1983-1985)
- **Üyelik:** 4,300 (Ermenistan'da)
- **İdeoloji:** Sosyal demokrasi; Demokratik sosyalizm
- **Pozisyon:** Merkez soldan Sola
- **Ulusal:** 14 Mart İttifakı (Lübnan'da)
- **Uluslararası:** Yok, eskiden İkinci Enternasyonal
- **Sandalye1 başlık:** Ulusal Meclis
- **Sandalye2 başlık:** Lübnan Parlamentosu
- **İnternet sitesi:** հնչակ.հայ

**Sosyal Demokrat Hınçak Partisi** (**SDHP**) (Սոցիալ Դեմոկրատ Հնչակյան Կուսակցություն; ՍԴՀԿ) veya **Hınçak** olarak da bilinen, en eski ikinci [Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) siyasi partisidir. Hınçak, Ermenice *Çan* anlamına gelir. Zamanla Rusların etkisi altında [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na karşı bir cephe olarak örgütlenmiştir. 1887 yılında [Marksist](https://turkipedia.org/tr/wiki/Marksizm) ideolojiye inanmış [Avedis Nazarbekyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avedis_Nazarbekyan), [Meryem Vardanyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meryem_Vardanyan), Kevork Haraciyan, Ruben Han-Azat, Hristofor Ohanyan, Gabriel Kafyan ve Manuel Manuelyan adlı öğrenciler tarafından [İsviçre](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0svi%C3%A7re)'nin [Cenevre](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cenevre) kentinde kuruldu. Osmanlı Devleti ve İran'daki ilk sosyalist parti oldu.[^1] Çalışma bölgesi olarak [Doğu Anadolu Bölgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Anadolu_B%C3%B6lgesi)'ni seçen komite, bir zaman sonra merkezini İsviçre'den [Londra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Londra)'ya taşıdı.

Cemiyetin prensipleri [Karl Marx](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karl_Marx)'ın [Komünist Manifesto](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kom%C3%BCnist_Manifesto)'sundan esinlenerek hazırlanmış olup üyelerinin çoğu Rusya Ermenileri idi. Hınçak isminde bir de yayın organı çıkarmışlardı. Komitenin amacı, Batı [Ermenistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermenistan)'ı Osmanlı Devleti'nden kopararak Rus ve [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran) Ermenistanı ile birleştirmek, bu suretle [Büyük Ermenistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Ermenistan)'ı kurmaktı. Silahlı eylem yoluyla isyanlar ve olaylar çıkararak amaçlarına ulaşabileceklerini düşünmüşlerdi.

Parti, Osmanlı Devleti'ne karşı [Kumkapı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kumkap%C4%B1_g%C3%B6sterileri) (1890) ve [Bâb-ı Âli](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b-%C4%B1_%C3%82li) (1895) olaylarını organize etti. Bir süre sonra parti liderleri arasında görüş ayrılıkları oluşmaya başladı ve 1897'de ikiye bölündüler. Bir kısmı, Asıl Hınçaklar (Nazarbekyan taraftarı olanlar), öbür kısmı da ([Arpiar Arpiaryan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arpiar_Arpiaryan) liderliğindeki) Yenilikçi Hınçaklar (Vera Gazmıyal Hınçaklar) adını aldılar.

Hınçak Komitesi, programı ve yöntemlerine rağmen Ermeniler arasında büyük taraftar bulamadı. 1900'lerden itibaren birçok komite taraftarı [Birleşik Krallık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birle%C5%9Fik_Krall%C4%B1k), [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya), [Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya)'da öldürülünce büyük kan kaybetmelerine rağmen yine de [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) sürecinde Ruslarla iş birliği yapmak yoluyla eylemlerine devam edebilmişlerdir.

## Ayrıca bakınız

- [Osmanlı İmparatorluğu'nda sosyalizm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%27nda_sosyalizm)

## Dış bağlantılar

- [Sosyal Demokrat Hınçakyan Cemiyeti ve Nizamiyesi](http://www.iksaren.org/index.php?Page=DergiIcerik&IcerikNo=36)
- [T.C. Genelkurmay Başkanlığı (Ermeni komitacılar tarafından öldürülen Osmanlı tebaaları)](https://web.archive.org/web/20071201093057/http://www.tsk.mil.tr/8_TARIHTEN_KESITLER/8_1_Ermeni_Sorunu/konular/fotograflar.htm)
- [TC Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın sitesinde konuyla ilgili fotoğraflar](http://www.kultur.gov.tr/TR/BelgeGoster.aspx?F6E10F8892433CFFAAF6AA849816B2EF8C0C1EF3BB3C9381)

[^1]: Social Democrat Hunchakian Party. <http://www.hunchak.org.au/aboutus/historical_turabian.html>
