# Sosyal Demokrat Fırkası

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Sosyal_Demokrat_F%C4%B1rkas%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Sosyal Demokrat Fırkası, https://tr.wikipedia.org/wiki/Sosyal_Demokrat_F%C4%B1rkas%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

- **Lider1 başlık:** Liderler
- **Lider1 isim:** Dr. Hasan Rızâ Bey; Muallim Osman Nuri Bey; Yorgaki Efendi; Dr. Lebib Bey; Muallim Abdullah Bey
- **Slogan:** Bütün ülkelerin işçileri, birleşin!
- **Kuruluş:** 22 Aralık 1918
- **Kapanış:** 1922
- **Merkez:** İstanbul
- **İdeoloji:** Marksizm; Sosyalizm
- **Uluslararası:** İkinci Enternasyonal

**Sosyal Demokrat Fırkası**, [Ekim Devrimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ekim_Devrimi)'nden etkilenen Dr. Hasan Rızâ Bey, Kâzım Bey, Yorgaki Efendi, Dr. Lebib Bey, Cemâl Efendi ve Sâlim Bey, Mehmed Esad Bey, Muallim Osman Nuri Bey, Muallim Abdullah Bey gibi [sosyalist](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sosyalizm) aydınlar tarafından Aralık 1918'de [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da kurulan parti.[^1]

## Hakkında

[Ekim Devrimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ekim_Devrimi)'nin başarısından etkilenen aydınların kurduğu parti, merkezi [Brüksel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Br%C3%BCksel)'de olan [İkinci Enternasyonal](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Enternasyonal)'e dahil oldu. Herhangi bir yayın organı ve bütçesi olmadığı için örgütlenemeyen parti, [1919 seçimlerine](https://turkipedia.org/tr/wiki/1919_Osmanl%C4%B1_genel_se%C3%A7imleri) katıldıysa da başarı sağlayamadı. Sosyalist fikirlerin yayılması için işçi ve küçük esnafı örgütlemeye çalıştı. 1919 seçimlerinin ardından parti zamanla fesholdu.[^2] Sosyal Demokrat Fırka, 1922 yılında feshedildi. Yeniden kurulması için yapılan başvuru ise 13 Mayıs 1925 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu kararı ile reddedildi.[^3]

## Ayrıca bakınız

- [Halk İştirakiyun Fırkası](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_Halk_%C4%B0%C5%9Ftirakiyyun_F%C4%B1rkas%C4%B1)
- [Osmanlı Sosyalist Fırkası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Sosyalist_F%C4%B1rkas%C4%B1)
- [Türkiye Sosyalist Fırkası](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_Sosyalist_F%C4%B1rkas%C4%B1)
- [Türkiye İşçi ve Çiftçi Sosyalist Fırkası](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_%C4%B0%C5%9F%C3%A7i_ve_%C3%87ift%C3%A7i_Sosyalist_F%C4%B1rkas%C4%B1)

[^1]: Türkiye Büyük Millet Meclisi, Siyasi Partiler. <https://www.tbmm.gov.tr/kutuphane/siyasi_partiler.html>
[^2]: Türkiye gazetesi, Osmanlı Kültür ve Medeniyeti, İstanbul, 2006.
[^3]: Ufuk Söylemez - Ufuk Söylemez - Atatürk ‘Sosyal Demokrat’ partiye izin vermemiş!. 14 Nisan 2015. <https://www.aydinlik.com.tr/koseyazisi/ataturk-sosyal-demokrat-partiye-izin-vermemis-16122>