# Somuncu Baba > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Somuncu_Baba > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Somuncu Baba, https://tr.wikipedia.org/wiki/Somuncu_Baba (CC-BY-SA-4.0) ![Somuncu Baba Türbesi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/17/Somuncu_Baba_Tomb_01.jpg) *Somuncu Baba Türbesi (Zavira2013, CC-BY-SA-4.0)* - **Doğum tarihi:** 1331 - **Doğum yeri:** Akçakaya, Talas, Kayseri - **Ölüm tarihi:** 1412 - **Ölüm yeri:** Aksaray - **Takma adı:** Somuncu Baba; Ekmekçi Koca - **Meslek:** Yazar - **Dil:** Türkçe - **İkamet:** Anadolu - **Milliyet:** Türk - **Vatandaşlık:** Osmanlı İmparatorluğu **Şeyh Hamîdüddin** veya **Hamîd-i Veli** (d.1331 - ö.1412) veya bilinen ismi ile **Somuncu Baba**,[^1] [Osmanlı Devleti'nin kuruluş döneminde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu_kurulu%C5%9F_d%C3%B6nemi) yaşamış [mutasavvıf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mutasavv%C4%B1f) ve İslam âlimi. Aynı zamanda [Bayramî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bayramilik) [Tarikâtı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tarikat_%28%C4%B0slam%29) kurucusu [Hacı Bayram Veli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_Bayr%C3%A2m-%C4%B1_Vel%C3%AE)'nin de hocasıdır. [Safevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AElik) Tarikâtı'nın [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)’ya yayılmasında etkin faaliyetlerde bulunmuş önemli bir mutasavvıftır.[^2] ## Hayatı 1331 tarihinde [Kayseri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayseri)'nin [Akçakaya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak%C3%A7akaya%2C_Talas) köyünde doğmuştur. Anadolu'nun [İslamlaştırılması](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCmanla%C5%9Fma) için gelen Horasan erenlerinden Şemseddin Musa Kayseri'nin oğludur. Seyyid olup soyu 24. kuşaktan İslam peygamberi [Muhammed](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed)'e ulaştığı iddia edilir. Şeyh Hâmid Hâmid’ûd-Dîn-i Veli ilk tahsilini babası Şeyh Şemseddin Musa Kayseri'den almıştır. Bilge kişiliği olan Şeyh Hâmid-i Veli, ilim alanındaki çalışmalarını [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam), [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz) ve [Erdebil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdebil)'de sürdürmüştür. Safevilik Erdebilî’nin ya da onun babası [Sadreddin Erdebili](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadreddin_Musa)'nin yanında[^3] [Erdebil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdebil)’de tamamlamış ve [Bayezid-i Bistami](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2yezid-i_Bist%C3%A2m%C3%AE)'nin ruhaniyetinden mânevi terbiye almıştır. Safev’îyye Tarikâtı'nın [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)’ya yayılması, muhtemelen [Hoca Alâ ad-Dîn Ali](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hoca_Al%C3%A2_ad-D%C3%AEn_Ali) Erdebilî’nin zamanında Şeyh Hâmid-i Veli ile olmuştur. Dini ve dünyevi ilimlerle ilgili onay alarak, doğru yolu gösterme vazifesi için Anadolu'ya dönerek [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa)'ya yerleşmiştir. Bursa'da çilehanesinin yanında yaptırdığı ekmek fırınında somun pişirip sokak sokak dolaşarak "somunlar, müminler" nidasıyla insanlara ekmek dağıtmıştır. Bu sebeple Şeyh Hamid-i Veli "Somuncu Baba" ve "Ekmekçi Koca" olarak da tanınmıştır. [Yıldırım Beyazıd](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Bayezid) [Niğbolu zaferini](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ni%C4%9Fbolu_Muharebesi_%281396%29) kazanınca, *"Allah'a şükür nişanesi"* olarak [Bursa Ulu Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa_Ulu_Camii)'ni yaptırmıştır. Ulu Cami'nin açılış hutbesini *Şeyh Hâmid-i Veli* okumuş ve hutbede [Fatiha Suresi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatiha_Suresi)ni yedi farklı şekilde yorumlamıştır. Hutbeyi dinleyen padişah başta olmak üzere tüm cemaat Şeyh Hamid-i Veli'den etkilenmiştir. Mânevi kişiliği ve bilgelik yönü ortaya çıkan *Şeyh Hamid-i Veli* şöhretten korktuğu için talebeleriyle birlikte Bursa'dan ayrılarak [Aksaray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aksaray_%28il%29)'a gelmiştir.[^4] Abdurrahman el-Askerî ise Somuncu Baba'nın Bursa'dan ayrıldıktan sonra [Ceyhan Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ceyhan_Nehri)'nin kenarında bulunan Kozan (Sis) Kalesi yakınlarındaki bir köyde yerleştiğini ve [Hacı Bayram-ı Veli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_Bayr%C3%A2m-%C4%B1_Vel%C3%AE)'nin de buraya gelip kendisini ziyaret ettiğini belirtmiştir. Burada bir süre kaldıktan sonra önce [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)'a gitmiş, buradan [Mekke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mekke)'ye [hac](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac)ca gitmiş olan Somuncu Baba, hac dönüşü Aksaray'a yerleşmiştir.[^5] Aksaray'da Hacı Bayram-ı Veli'yi dünyaya ve ahirete ait ilimlerde eğiterek yetiştirmiş, onu irşad vazifesi için [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara)'ya görevlendirmiştir. 1412 yılında ölen Somuncu Baba, Aksaray'da Hacı Bayram-ı Veli tarafından cenaze namazı kıldırıldıktan sonra bugünkü türbesinin olduğu yere defnedilmiştir.[^6] Somuncu Baba'nın Yusuf Hâkikî ve Hâlil Taybî adında iki oğlu olduğu bilinmektedir. Yusuf Hâkikî Aksaray'da kalarak burada ölmüştür. Diğer oğlu Hâlil Taybî ise [Darende](https://turkipedia.org/tr/wiki/Darende)'ye yerleşmiştir. Bazı görüşlere göre Somuncu Baba, Darende'nin Hıdırlık adı verilen bölgesinde oğlu Halil Taybî ile birlikte gömülüdür.[^7][^8] ## Talebeleri Somuncu Baba ve en meşhur talebesi olan Hacı Bayram Veli'nin [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nde yani Anadolu ve Rumeli üzerinde çok büyük etkileri vardır. Bu önemli isimler şunlardır: - Hacı Bayram-ı Veli - Şeyh Şücâüddin Karamânî[^9][^10] - Şeyh Muzaffer Lârendevî[^11] - [Molla Fenari](https://turkipedia.org/tr/wiki/Molla_Fenari)[^12] - [Şeyh Bedreddin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_Bedreddin)[^13] - Halil Taybî, [*Darende*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Darende) - [Yusuf Hakiki Baba](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baba_Yusuf_H%C3%A2kik%C3%AE), *Aksaray* ## Eserleri Somuncu Baba, zâhirî ve bâtınî ilimlerdeki derin bilgisine rağmen, çok az eser vermiş veya çok az eseri günümüze ulaşabilmiştir. Bu zikredilen hakikata rağmen, Somuncu Baba'nın bize kadar ulaşan Şerh-i Hadis-i Erba‘în, Zikir Risalesi, Silâh'u-l Mürîdîn adlı eserleri mevcuttur. ## Somuncu Baba Türbesi ve Külliyesi ![Somuncu Baba Türbesi, Darende](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/17/Somuncu_Baba_Tomb_01.jpg) *Somuncu Baba Türbesi, Darende (Zavira2013, CC-BY-SA-4.0)* Somuncu Baba, Şeyh Hamid-i Veli'nin türbesinin nerede olduğu tartışılmaktadır. Büyük ihtimalle Aksaray'da, bir diğer ihtimalse Malatya Darende'dir. ## Günümüzde Kürşat Kızbaz'ın [Somuncu Baba Aşkın Sırrı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Somuncu_Baba%3A_A%C5%9Fk%C4%B1n_S%C4%B1rr%C4%B1) sinema filminde, Somuncu Baba'yı [Furkan Palalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Furkan_Palal%C4%B1) canlandırmıştır. Filmin tamamı Aksaray'da çekilmiştir. ## Ayrıca bakınız - [Dua Çınarı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dua_%C3%87%C4%B1nar%C4%B1) ## Bibliyografya - [Somuncu Baba ve Neseb-i Âlisi](https://books.google.com.tr/books?id=Crs6AwAAQBAJ&lpg=PP1&dq=intitle%3ASOMUNCU%20intitle%3ABABA%20inauthor%3AAHMET%20inauthor%3AAKG%C3%9CND%C3%9CZ&hl=tr&pg=PP1#v=onepage&q&f=false) [^1]: Somuncubaba Tarih ve Kültür Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi, Aksaray Üniversitesi. [^2]: TDV İslam Ansiklopedisi, Haşim Şahin. [^3]: TDV İslam Ansiklopedisi, Haşim Şahin. [^4]: Somuncubaba Tarih ve Kültür Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi, Aksaray Üniversitesi. [^5]: TDV İslam Ansiklopedisi, Haşim Şahin. [^6]: Somuncubaba Tarih ve Kültür Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi, Aksaray Üniversitesi. [^7]: TDV İslam Ansiklopedisi, Haşim Şahin. [^8]: Arşivlenmiş kopya. [^9]: Somuncubaba Tarih ve Kültür Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi, Aksaray Üniversitesi. [^10]: TDV İslam Ansiklopedisi, Haşim Şahin. [^11]: TDV İslam Ansiklopedisi, Haşim Şahin. [^12]: TDV İslam Ansiklopedisi, Haşim Şahin. [^13]: TDV İslam Ansiklopedisi, Haşim Şahin.