# Solakzade Mehmed Hemdemî

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Solakzade_Mehmed_Hemdem%C3%AE
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Solakzade Mehmed Hemdemî, https://tr.wikipedia.org/wiki/Solakzade_Mehmed_Hemdem%C3%AE (CC-BY-SA-4.0)

- **Doğum tarihi:** 1590
- **Ölüm tarihi:** 1658
- **Meslek:** şair, bestekâr ve tarihçi

**Solakzade Mehmed Hemdemî Efendi** (d. 1590 - ö. 1658) 17. yüzyıl Osmanlı şairi, bestekârı ve tarihçisi.

Sülalesinin kapıkulu yeniçeri ocağına dahil olduğu bilinmektedir ve babası bu ordu ocağında önemli bir mevki olan *Solakbaşı* rütbesinde olduğu için *Solakzade* olarak anılmaktadır. Saray hizmetinde Endurun'da eğitim görmüş ve yaklaşık olarak [Evliya Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evliya_%C3%87elebi) ile aynı zamanlarda [IV. Murat](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Murad)'ın müsâhipleri arasında bulunmuştur. Hatta [Evliya Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evliya_%C3%87elebi), Solakzade'nin eserlerinden yararlandığını kendi eserlerinde belirtmiştir.[^1] Sarayla olan yakın bağlantısını [İbrahim](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_%28Osmanl%C4%B1_padi%C5%9Fah%C4%B1%29) ve [IV. Mehmet](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Mehmed) dönemlerinde de koruduğu bilinmektedir.

Şiir ve müzikle uğraşmıştır. Şairlik mahlası *Hemdemi* olduğu bilinmekle beraber, hazırlamış olduğu bilinen divanı yitik olup elimize geçmemiştir. Müzik bestelerinde ad olarak *Miskalî* ismini kullanmıştır. Bileşik makamı denilen bir müzik makamının mucididir.

Has Odabaşı Hasan'ın teşvikiyle bir Osmanlı tarihi hazırlamıştır ve bu tarihi ile büyük ün yapmıştır. *Solak-Zade Tarihi*, *Tarih-i Solakzade* veya *Fihrist-i Şahan* adıyla tanınan bu tarih eseri, yaklaşık olarak, Osmanlı Devleti'nin kuruluşundan kendinin yaşadığı 1660'lara kadar bir dönemin tarihidir.[^2] Bu tarih eserinin baş kısımları (I. Selim dönemi sonuna kadar) tarihçi [Hoca Sadettin Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hoca_S%C3%A2deddin_Efendi)'nin hazırlamış olduğu [Tac üt-tevarih](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%A2c%C3%BC%27t-Tev%C3%A2r%C3%AEh) yapıtına ve bir kısmı Hasan Beyzade tarihine dayanır. Fakat Solakzade yaşadığı zamanların tarihini, saraya yakınlığı dolayısıyla, şahsi birincil kaynaklara dayandırır. Bu tarih eserinin seçkinliği dil ve anlatım yalınlığında bulunmuştur.

*Solakzade Tarihi* Osmanlıca olarak 1854'te ve 1880'de İstanbul'da basılmıştır.

## Dış kaynaklar

- Mehmet Hemdemî Çelebi Solakzade (1297 (1880)) *Solakzade Tarihi*, İstanbul:Mahmut Bey Matbaası (Osmanlıca)

[^1]: Kunt M., Akşin S., Ödekan A., Toprak Z., Yurdaydın H.G. Türkiye Tarihi 3. Osmanlı Devleti 1600-1908, Sayfa:273 Cem Yayınevi, İstanbul 1988
[^2]: Open Library katalogu ise kapsam dönemini 1288-1683 olarak belirtmektedir. (Erişim tarihi:10.8.2009). <http://openlibrary.org/b/OL2593335M/Solakzade-tarihi>
