# Soğdya > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/So%C4%9Fdya > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Soğdya, https://tr.wikipedia.org/wiki/So%C4%9Fdya (CC-BY-SA-4.0) ![Seleukos İmparatorluğu'nun kontrolündeki Soğdiana, MÖ. 300. Bölge Amu Derya ve Siri Derya arasındaki alanı kapsamıştır.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b9/Sogdiana-300BCE.png) *Seleukos İmparatorluğu'nun kontrolündeki Soğdiana, MÖ. 300. Bölge Amu Derya ve Siri Derya arasındaki alanı kapsamıştır. (self, based on WP locator maps Category:Locator maps, CC-BY-SA-3.0)* - **Kendi dilindeki adı:** Soğdia - **Tam adı:** Soğdiana - **Kuruluş yılı:** MÖ 6. yüzyıl - **Yıkılış yılı:** MS 11. yüzyıl - **Başkent:** Semerkant, Buhara, Hucend, Keş - **Yaygın diller:** Soğdca - **Din:** Zerdüştlük; Budizm; Maniheizm; Nestoryan Hristiyanlığı - **Para birimi:** Sasani ve Çin sikkelerinin imitasyonları ![Soğdlar Buda'ya tapıyorlar, Bezeklik, doğu Tarım Havzası'nda antik şehir, Çin, 8. yüzyıl](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/c/c4/BezeklikSogdianMerchants.jpg) *Soğdlar Buda'ya tapıyorlar, Bezeklik, doğu Tarım Havzası'nda antik şehir, Çin, 8. yüzyıl (public-domain)* **Soğdya** ([Özbekçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zbek%C3%A7e): Sugʻd; [Tacikçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tacik%C3%A7e): Суғд - Eski Farsça: *Suguda*; [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a): سغد; [Antik Yunanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Grek%C3%A7e): Σογδιανῆ; [Eski Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski_T%C3%BCrk%C3%A7e):[^1]𐰽𐰆𐰍𐰑𐰴; [Karahanlıca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karahanl%C4%B1_T%C3%BCrk%C3%A7esi):[^2] سغداق), [Orta Asya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Asya)'da geniş tarihî ve coğrafi bir alan. MÖ 6. yüzyılda yazılı olarak belirlenen *Soğdiana* adı [İran halkları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran_halklar%C4%B1)ndan [Soğdlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/So%C4%9Fdya)'ın yerleşik oldukları bölgeyi niteler. Behistun yazıtlarında, [I. Darius](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Darius) MÖ 552 - 485 yılları arasında İran'ı yönetmiş olan imparator zamanında Soğdlar eski bir İran dini olan [Zerdüştlüğe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zerd%C3%BC%C5%9Ft%C3%A7%C3%BCl%C3%BCk) inanırlardı. [Divân-ı Lügati't-Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%AEv%C3%A2nu_Lug%C3%A2ti%27t-T%C3%BCrk)'te Soğd: "[Balasagun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balasagun) ile [Buhara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buhara) ve [Semerkand](https://turkipedia.org/tr/wiki/Semerkant) arasında Türkleşmiş bulunan bir ulus." diye geçer.[^3] 4. yüzyıldan sonra Soğdlar İpek yolu boyunca doğuya doğru Lop Nur bölgesine, [Tarım Havzası'](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tar%C4%B1m_Havzas%C4%B1)na, Sha Chau, Liangzhou, Ling (Xiazhou'nun güneyinde) şehirlerine hatta Orta(İç) Moğolistan'a kadar kendi ticari koloni, yerleşim birimlerini ve birçok küçük prenslikleri kurdular; böylece [İpek Yolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0pek_Yolu) ticaretini kontrol ettiler. [Sasaniler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sasani_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) zamanında İslam dininin [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran) ve [Orta Asya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Asya)'da genişlemesi sonucu Soğdlar İslam'a çevrildiler. 10. yüzyıldan itibaren Türk Hanedanlıklarının etkisi ve baskısı altında Türk kültürünü benimsediler. ## Kültür ### Giyim ![Anyang cenaze yatağında tasvir edilen Soğdlular, Kuzey Qi hanedanlığı döneminde (MS 550-577) Çin'deki bir Soğd lahdi. Guimet Müzesi.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/41/Sogdian_New_Year_Festival%2C_Northern_Qi.jpg) *Anyang cenaze yatağında tasvir edilen Soğdlular, Kuzey Qi hanedanlığı döneminde (MS 550-577) Çin'deki bir Soğd lahdi. Guimet Müzesi. (PHGCOM, CC-BY-SA-3.0)* Erken Orta Çağ Soğd kostümleri iki döneme ayrılabilir: [Ak Hun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ak_Hun_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) (5. ve 6. yüzyıllar) ve Türk (7. ve 8. yüzyıl başları). İkincisi [Göktürkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6kt%C3%BCrkler)in siyasi hâkimiyetinin hemen ardından yaygınlaşmadı, ancak MS 620 yılında, özellikle [Batı Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1_T%C3%BCrk_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) Kağanı [Tong Yabgu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tong_Yabgu)'nun reformlarından sonra Soğd Türkleştirildi ve yerel soylular resmi olarak Kağanlığın yönetimine dâhil edildi.[^4] Her iki cinsiyet için de kıyafetler dardı ve dar bel ve bilekler takdir ediliyordu. Yetişkin erkeklere ve genç kızlara yönelik silüetler geniş omuzları vurguluyor ve bele kadar daralıyordu; kadın aristokratların silüetleri daha karmaşıktı. Soğd kıyafetleri sonraki yüzyıllarda kapsamlı bir İslamlaşma sürecinden geçti ve orijinal unsurların çok azı kaldı. Bunların yerine türbanlar, [kaftan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaftan)lar ve kollu kabanlar yaygınlaştı.[^5] ## Dış bağlantılar - [The Peoples of the Red Book - The Yaghnabis](http://www.eki.ee/books/redbook/yaghnabis.shtml) [^1]: Türk Bitig: Költiğin / Kültiğin. [^2]: Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't - Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0405-2, Cilt I, sayfa 29. [^3]: Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't - Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0405-2, Cilt I, sayfa 30, 471 [^4]: Yatsenko, Sergey A.. The Late Sogdian Costume (the 5th – 8th centuries). Transoxiana, 2003. [^5]: Yatsenko, Sergey A.. The Late Sogdian Costume (the 5th – 8th centuries). Transoxiana, 2003.