# Sipehsâlâr

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Sipehs%C3%A2l%C3%A2r
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Sipehsâlâr, https://tr.wikipedia.org/wiki/Sipehs%C3%A2l%C3%A2r (CC-BY-SA-4.0)

**Sipehsâlâr** Orta Çağ İslam devletlerinde başkumandan anlamında kullanılan askeri ünvan.

[Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a) "ordu" anlamına gelen "sipeh" ve komutan anlamına gelen "sâlâr" kelimelerinden oluşmaktadır. Arapçaya İsfehsâlâr (isbehsâlâr) şeklinde geçmiştir. Ordunun eğitiminden, savaşa hazır bulunmasından, sevk ve idaresinden sorumlu olan Sipehsâlâr 10. yüzyıldan itibaren özellikle İran toplulukları arasında yaygınlaşmıştır. [Samaniler](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%A2m%C3%A2n%C3%AEler)'de savaşlara çoğu zaman [Horasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Horasan) valileri kumandanlık ettiğinden bu valilere sipehsâlâr ünvanı da verilmiştir. [Gazneliler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazneliler)'de de ordu kumandanı için sipehsâlâr ünvanı kullanılmıştır. Gazneliler devrinde sipehsâlârlar, hem eyalet ordularının başkumandanlığını hem de eyalet valisi olarak görev yapmaktaydı. [Selçuklular](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Sel%C3%A7uklu_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'da bütün kuvvetlerin başkumandanına "sipehsâlâr-ı büzürg" veya "emîr-i sipehsâlâr (isfehsâlâr)" denilmekte ve vali olarak da görev yapmaktaydı. [Harezmşahlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harezm%C5%9Fahlar_Devleti) döneminde de "emîr-i sipehsâlâr (isfehsâlâr)" ünvanı kullanılmıştır.

[Anadolu Selçukluları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_Sel%C3%A7uklu_Devleti), [Fâtımîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C3%A2t%C4%B1m%C3%AEler), [Böriler](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%B6riler), [Zengîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeng%C3%AEler) ve [Memlükler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti)'de de bu ünvan kullanılmıştır. Bu ünvan [İlhanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhanl%C4%B1lar), 16. yüzyıl başlarına kadar Hindistan'daki müslüman devletler ve [Safevîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) döneminde de kullanılmıştır. [Osmanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'da da çok yaygın olmamakla birlikte kullanılmış bir ünvandır. [Kaçarlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C3%A7ar_Devleti)'da 19. yüzyılın ortasından itibaren sipehsâlâr ünvanının kullanıldığı görülmektedir.