# Sineperver Valide Sultan Çeşmesi (Fatih)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Sineperver_Valide_Sultan_%C3%87e%C5%9Fmesi_(Fatih)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Sineperver Valide Sultan Çeşmesi (Fatih), https://tr.wikipedia.org/wiki/Sineperver_Valide_Sultan_%C3%87e%C5%9Fmesi_%28Fatih%29 (CC-BY-SA-4.0)

- **Görüntü:** Sineperver Valide Sultan Fountain, Fatih.jpg
- **Diğer ad:** Kanlı Çeşme
- **Yapı türü:** Çeşme
- **Yapı sistemi:** Kâgir
- **Tamamlanma:** 1825 ya da 1826
- **Yenileme:** 2009 2018
- **Konum:** Fatih, İstanbul, Türkiye
- **Malzeme:** Küfeki taşı

**Sineperver Valide Sultan Çeşmesi** ya da **Kanlı Çeşme**, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un [Fatih](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatih) ilçesindeki bir [çeşme](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87e%C5%9Fme)dir. [Ayşe Sineperver Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ay%C5%9Fe_Sineperver_Sultan) tarafından 1825 ya da 1826'da yaptırıldı. 1994 yılı itibarıyla suyu akmayan çeşme, 2009'daki [restorasyonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Restorasyon_%28onar%C4%B1m%29) sonucunda işlevsel hâle getirildi. Musluğunun tahrip edilmesinin ardından 2015 itibarıyla bir kez daha işlevini yitirse de 2018'deki restorasyonuyla birlikte tekrar faaliyete geçti.

[Küfeki taşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCfeki_ta%C5%9F%C4%B1)ndan inşa edilen dikdörtgen planlı [kâgir](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2gir_yap%C4%B1) çeşmenin ön cephesi, dört [pilaster](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pilaster) ile dikey olarak üçe bölünür. Ortadaki iki pilaster arasında bir musluk yer alır. Altındaki [tekne](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Atekne), cephe boyunca uzanır ve pilasterlerle üç bölmeye ayrılır. [Mermer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mermer) [ayna taşında](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Aayna_ta%C5%9F%C4%B1) [kabartma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kabartma) motifler işlenmiştir. Ayna taşının yukarısında yer alan, inşasına dair dört satırlık [kitâbesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yaz%C4%B1t), kabartma tekniğiyle işlenmiştir. Yapının ön cephesinde bir [alınlık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Al%C4%B1nl%C4%B1k) varken arka kısımdaki haznesinin üzeri [çatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87at%C4%B1)sızdır.

## Tarihi

[Çeşme](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87e%C5%9Fme), [Ayşe Sineperver Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ay%C5%9Fe_Sineperver_Sultan) tarafından 1825 ya da 1826'da yaptırıldı. Suyunun acı olmasından ötürü halk arasında Kanlı Çeşme olarak da adlandırılıyordu. 1943'teki eserinde [İbrahim Hilmi Tanışık](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_Hilmi_Tan%C4%B1%C5%9F%C4%B1k), çeşmenin acı olan suyunun "daima boşa aktığı"ndan bahsediyordu.[^1] 1978'e kadar suyunun aktığı bilinen çeşmenin, 1994'te ise bu işlevi yerine getiremediği tespit edilmişti. 26 Aralık 1986'da, [Kültür ve Turizm Bakanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BClt%C3%BCr_ve_Turizm_Bakanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%28T%C3%BCrkiye%29) tarafından "korunması gerekli kültür ve tabiat varlığı" olarak tescil edildi.[^2]

Çeşme, [İstanbul Büyükşehir Belediyesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_B%C3%BCy%C3%BCk%C5%9Fehir_Belediyesi) Koruma Uygulama Denetim Bürosu tarafından 2009 yılında restore edildi. Bu çalışmalar kapsamında çeşmenin temizliği yapıldı, yapıyı saran bitkiler temizlendi, kırılmış kısımlarda tümleme ile ayrılan kısımlarda birleştirme yapıldı, [çimento](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87imento) sıva uygulanmış yerler temizlenirken [Horasan harcı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Horasan_harc%C4%B1) ile sıvalama gerçekleştirildi, [miksiyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Amiksiyon) ve altın varak uygulamasıyla [kitâbesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yaz%C4%B1t) yenilendi. Şehir şebekesinden bağlanan su tesisatı, eklenen iki musluk ve su giderinin yapılmasıyla birlikte suyu akar hâle getirildi. Ön yüzüne, çeşmenin tanıtımını ve bu onarımını anlatan, ahşap ve [pirinçten](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pirin%C3%A7_%28ala%C5%9F%C4%B1m%29) yapılmış bir levha da eklendi. Bu levhada, çeşmenin kitâbesindeki tarih, 1241 yerine hatalı bir şekilde 1212 olarak yazılıydı.[^3]

Eylül 2015 itibarıyla, musluklarının çalınmış olmasından ötürü çeşmenin suyu akmamaktaydı. 2018'de, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından gerçekleştirilen restorasyon çalışmasıyla birlikte musluk yenilenerek çeşme akar hâle getirilirken[^4] 2009'da eklenen levha söküldü.

## Konumu ve mimarisi

[İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un [Fatih](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fatih) ilçesinin [Hırka-i Şerif Mahallesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C4%B1rka-i_%C5%9Eerif%2C_Fatih)'ndeki Eski Ali Paşa Caddesi'nde, 17 numara önünde konumlanır.[^5][^6] Su haznesi dahil tamamen [küfeki taşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCfeki_ta%C5%9F%C4%B1)ndan yapılmış, 15,75 m2lik tapu alanına sahip dikdörtgen planlı [kâgir](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2gir_yap%C4%B1) bir duvar çeşmesidir.[^7][^8][^9] Ön cephesini dikey olarak üçe ayıran dört [pilaster](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pilaster), cephenin tamamını kaplayan [teknesini](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Atekne) de üç kısma böler.[^10] Cephenin iki yanındaki pilasterler, yapının kenarlarından bir miktar mesafe olacak şekilde konumlanır.[^11] Ortadaki iki pilaster arasında yer alan [mermer](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mermer) [ayna taşında](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Aayna_ta%C5%9F%C4%B1); yukarısında [Bursa kemeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa_kemeri) şeklindeki bir [kabartma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kabartma)nın olduğu [barok](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barok_mimari) bir kabartma, bu kabartmanın yukarısında ise [sorguç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sorgu%C3%A7_%28heraldik%29) motifli bir kabartma bulunur.[^12] Ayna taşının yukarısında, iki pilasterin arasında, [dendanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%3Awikt%3Adendan) kartuşlar içine kabartma tekniğiyle işlenen dört satırlık [mensur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mensur) bir kitâbe yer alır. [Celî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cel%C3%AE) [sülüs](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCl%C3%BCs) tekniğiyle işlenen yazı, hattat İbrahim Sükûtî'ye aittir. Kitâbenin zemini yeşil boyalı, harfler ve çerçevesi ise altın varak kaplıdır. Son dizesinin sonunda sanatçının imzasının, "eser" kelimesinin üzerinde ise çalışmanın yapıldığı yılın yer aldığı metin şu şekildedir:[^13][^14]

Çeşmenin küfeki taşından yapılan [alınlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Al%C4%B1nl%C4%B1k), [kubbe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kubbe)ye benzer bir tepeliği ile iki tarafa doğru uzanan kavislerden meydana gelir.[^15] Sanat tarihçisi Doğan Yavaş, alınlığın oluşturduğu bu [akroter](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akroter)i "gayet zevksiz bir formda" olarak tanımlar. Arka kısmındaki haznesinin üzeri [çatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87at%C4%B1)sızdır.[^16]

[^1]: İstanbul Çeşmeleri. 1943, s. 250.
[^2]: Sineperver Valide Sultan Çeşmesi. <http://www.envanter.gov.tr/anit/index/detay/50465>
[^3]: Sineperver Valide Sultan Çeşmesi. 12 Temmuz 2014. <http://sinanculuk.blogspot.com/2014/07/sineperver-valide-sultan-cesmesi.html>
[^4]: Gündüz, Mehmet. Suriçi'ndeki Yapılaşmanın Tarihi İstanbul Çeşmeleri Üzerindeki Etkisi ve Çeşmelerin Mevcut Durumu. Kent Kültürü ve Yönetimi Dergisi, Bahar 2020, s. 146-162. <https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1143838>
[^5]: Sineperver Valide Sultan Çeşmesi. <http://www.envanter.gov.tr/anit/index/detay/50465>
[^6]: Sineperver Valide Sultan Çeşmesi (H. 1241-M. 1825). Su Vakfı. <http://www.suvakfi.org.tr/cesme/sineperver-valide-sultan-cesmesi-h-1241-m-1825/1434/>
[^7]: İstanbul Tarihî Çeşmeler Külliyatı. 2006, s. 55.
[^8]: Sineperver Valide Sultan Çeşmesi (H. 1241-M. 1825). Su Vakfı. <http://www.suvakfi.org.tr/cesme/sineperver-valide-sultan-cesmesi-h-1241-m-1825/1434/>
[^9]: TKGM Parsel Sorgulama Uygulaması - Öznitelik bilgisi. <https://parselsorgu.tkgm.gov.tr/#ara/idari/144440/1528/47/1615972731138>
[^10]: İstanbul Çeşmeleri. 1943, s. 250.
[^11]: Sineperver Valide Sultan Çeşmesi. <http://www.envanter.gov.tr/anit/index/detay/50465>
[^12]: İstanbul Tarihî Çeşmeler Külliyatı. 2006, s. 55.
[^13]: İstanbul Tarihî Çeşmeler Külliyatı. 2006, s. 55.
[^14]: İstanbul'un Çeşme ve Sebilleri. 1993, s. 756.
[^15]: İstanbul Tarihî Çeşmeler Külliyatı. 2006, s. 55.
[^16]: İstanbul Çeşmeleri. 1943, s. 250.
