# Sine Muharebesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Sine_Muharebesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Sine Muharebesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Sine_Muharebesi (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/54/Sanandaj%2C_KhosroAbad_01.jpg/1280px-Sanandaj%2C_KhosroAbad_01.jpg)
* (Γεωργός, CC-BY-SA-4.0)*

- **Çatışma:** Sine Muharebesi
- **Parçası:** 1774-1779 Osmanlı-İran Savaşı
- **Tarih:** 5 Mayıs 1777
- **Yer:** Sine, İran
- **Sonuç:** Kesin Osmanlı zaferi
- **Savaşan:** Osmanlı Devleti; Zend Hanedanı
- **Komutan:** Babanlı Mehmed Paşa; Hüsrev Han
- **Güç:** 10.000; 6-7.000
- **Kayıp:** Hafif; 2-3.000 ölü, 1.000 esir, 1000 yaralı

**Sine Muharebesi**, [1774-1779 Osmanlı-İran Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-%C4%B0ran_Sava%C5%9F%C4%B1_%281774-1779%29)'nda evre.

[Baban](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baban_Prensli%C4%9Fi) [Mutasarrıf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mutasarr%C4%B1f)ı [Babanlı Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Babanl%C4%B1_Mehmed_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı birliği, 5 Mayıs 1777 tarihinde (1751'den beri [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'a hakim olan) [Zend Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zend_Hanedan%C4%B1)'nın [Senendec](https://turkipedia.org/tr/wiki/Senendec) Valisi [Hüsrev Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCsrev_Han_%28Zend_Hanedan%C4%B1%29) komutasındaki İran ordusunu [Sine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Senendec)'de (günümüzde *Senendec*) büyük bir yenilgiye uğrattı.

## Muharebe öncesi

[İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'daki [Zend Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zend_Hanedan%C4%B1)'nın 1774 yılında [Baban Sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baban_Prensli%C4%9Fi) üzerine taarruzu ve 1775 yılında [Basra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basra)'yı kuşatarak 16 Nisan 1776'da işgal etmesi üzerine, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) da 2 Mayıs 1776'da [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'a resmen savaş açmıştı.[^1] Osmanlı başkenti, bu çerçevede 1776-1777 döneminde önce [Irak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak)'taki eyalet idaresi üzerindeki nüfuzunu güçlendirmeye çalıştıktan sonra, 1777 ilkbaharında [Baban](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baban_Prensli%C4%9Fi) tarafından [Erdelan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdelan)'a taarruz etti.

Kerkük ve Şehrizor Valisi Hasan Paşa [Musul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Musul) cephesi üzerinden taarruza geçti. Hasan Paşa; komutası altındaki kuvvet içinde Baban Sancağı Mutasarrıfı [Babanlı Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Babanl%C4%B1_Mehmed_Pa%C5%9Fa) (1774'te [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'a sığınmış, ancak daha sonra affedilerek sancağına dönmüştü) ile kardeşi, Köy ve Harir Sancağı Mutasarrıfı [Babanlı Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Babanl%C4%B1_Ahmed_Pa%C5%9Fa)'ya da (1774'te [Çemçemal Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87em%C3%A7emal_Muharebesi)'nde İran ordusunu mağlup etmişti) görev verdi. Ahmed Paşa'yı [Zohab](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zohab) kolundan [Kirmanşah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kirman%C5%9Fah) üzerine, Mehmed Paşa'yı ise Kara Çulan üzerinden [Sine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Senendec) tarafına yolladı. Mehmed Paşa komutasındaki Osmanlı birliği 22 Nisan'da [Bane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bane)'nin İranlı Valisi [Salih Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salih_Han)'ın birliklerini [Bane Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bane_Muharebesi)'nde yenilgiye uğrattı.[^2] Ardından ise [Bane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bane)'yi istila ederek [Sine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Senendec)'ye ilerledi.

## Muharebe

[Bane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bane)'yi istila ederek [Sine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Senendec)'ye ilerleyen Osmanlı birliğinin önünü kesme üzere, İranlıların Sine Valisi [Hüsrev Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCsrev_Han) emrindeki birliklerle harekete geçti. İki ordu 5 Mayıs 1777 tarihinde [Sine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Senendec) ve [Merivan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Merivan) arasındaki bölgede karşı karşıya geldiler.

Mehmed Paşa sayı üstünlüğüne güvenerek İran ordusuna hücum etti. Ağırlıklı olarak atlı birliklerin kılıç, tüfek ve mızraklarla yaptıkları çatışmada birkaç saat içinde İran ordusu ağır kayıplara uğradı ve [Hüsrev Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCsrev_Han) yaralanmış bir şekilde kaçınca İran ordusundaki yenilgi bozguna dönüştü.[^3]

[Erdelan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdelan) ahalisinden Mirza Abdullah Vezir'in oğulları Mirza Ali ve Mirza Mehdi, Yusuf Bey'in oğlu Nasrullah Bey, Abdullah Bey-i Münşi ve vilayetin ileri gelenlerinden bazıları muharebede hayatını kaybederken, Mirza Abdullah'ın oğlu Mirza Ahmed ve vilayetin bazı önde gelenleri de esir edildiler.[^4]

## Muharebe sonrası

Osmanlı Devleti bu zaferden sonra 1779'da Zend Kerim Han'ın ölümü ile Basra'yı yeniden ele geçirdi.[^5]

[^1]: Osmanlı Tarihi", Ziya Nur Aksun, Ötüken Yayınları, İstanbul (1994), c.2, s.427
[^2]: "Karim Khan Zand: A History of Iran, 1747-1779", John R. Perry, University of Chicago Press (2015), s.190
[^3]: "Karim Khan Zand: A History of Iran, 1747-1779", John R. Perry, University of Chicago Press (2015), s.190-191
[^4]: Tarih-i Kürd adlı yazma eserin çevirisi ve değerlendirmesi", Cafer Açar, Artuklu Üniversitesi (2018), s.99
[^5]: Prof.Dr.Ahmet Şimşirgil Kayı VIII: Islahat, Darbe ve Devlet s.138