Sinanpaşazâde Mehmed Paşa
Sinanpaşazâde Mehmed Paşa (ö. Ağustos 1605, İstanbul), çeşitli eyaletlerde valilik yapmış Osmanlı komutanı ve devlet adamıdır. Koca Sinan Paşa'nın oğlu olan Mehmed Paşa, 1593-1606 Osmanlı-Avusturya Savaşı'nda Avusturya cephesinde ve Celâlî isyanları sırasında serdârlık yapmıştır.
Hayatı
Babası Osmanlı sadrazamlarından Arnavut asıllı Koca Sinan Paşa olup, annesi ise Beyhan Sultan ve Ferhad Paşa'nın kızı Esmehan Hanımsultan'dır.[1]Noel Malcolm. İmparatorluğun Ajanları: On Altıncı Yüzyıl Akdeniz Dünyasında Şövalyeler, Korsanlar, Cizvitler ve Casuslar. Oxford University Press, 2015, s. 267-268. 1583'te Sivas beylerbeyi görevindeyken 1584'te Rumeli beylerbeyi oldu.[2]Gökbilgin, T., "Hasan Paşa, Sokulluzade,Vezir-zade". URL:http://tayyibgokbilgin.info/wp-content/uploads/2012/05/Article-38.pdf . Erişim: 24 Aralık 2016
Ne zaman göreve getirildiği bilinmemekle birlikte Şam beylerbeyi görevindeyken 8 Şubat 1592'de Temeşvar beylerbeyi, 1592-1593'te Budin beylerbeyi, babasının üçüncü sadrazamlığı döneminde 1594 yılında Rumeli beylerbeyi, dördüncü sadrazamlığı döneminde de 1594'te önce Budin beylerbeyi ve sonrasında Avusturya cephesine serdar olarak görevlendirildi (1595). Ancak bu cephedeki başarısızlığı nedeniyle Estergon ve Vişegrad gibi önemli kalelerin elden çıktı. Bu nedenle babası sadrazamlıktan, kendisi de serdarlık görevinden azledildi.[3]Öztürk, Uğur. On Altıncı Yüzyıl Asker Şairlerinden Sipâhî Bey'in Koca Sinanpaşazâde Mehmed Paşa Hicviyyesi. DergiPark, 2024, s. 717-740.
Ağustos 1599'da üçüncü vezir görevindeyken Celâli isyancıları üzerine serdar tayin edildi. Urfa'nın dış kalesini ele geçiren ancak iç kalesini henüz alamayan Karayazıcı kuvvetlerini kuşattı. Ancak Karayazıcı kuvvetlerinin iç kaleyi de ele geçirmesi üzerine geri çekildi. Ancak kısa sürede yeniden Urfa'yı kuşatan Mehmed Paşa şehri ve Karayazıcı'yı ele geçiremedi. Bu esnada Karayazıcı ile anlaşma yoluna giden Osmanlı devleti ona Ayıntab sancağını verdi. Mehmed Paşa, kaleden çıkan Karayazıcı'yı takip ederek 1600 yılı Nisan sonu ya da Mayıs ayı başlarında Divriği sancağının Cehennem deresi mevkiinde Karayazıcı kuvvetlerini yenilgiye uğratsa da onu ele geçiremedi. Aynı yıl içerisinde Karayazıcı üzerine yeniden gitmek üzere hazırlık yaparken kendisi ve askerleri hakkında halka zulüm yaptıkları şikayetleri üzerine görevinden alınarak İstanbul'a çağrıldı.[4]Erdoğan, M.K., "Karayazıcı İsyanı". Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt:4, Sayı: 2, Aralık 2003. URL:http://sbd.ogu.edu.tr/makaleler/4_2_Makale_4.pdf . Erişim: 24 Aralık 2016 Hakkındaki suçlamalar nedeniyle Ağustos 1605'te İstanbul'da idam edilen Mehmed Paşa, babasının Üsküdar'da yaptırdığı camiye gömülmüştür.
Kaynakça
- 1.Noel Malcolm. İmparatorluğun Ajanları: On Altıncı Yüzyıl Akdeniz Dünyasında Şövalyeler, Korsanlar, Cizvitler ve Casuslar. Oxford University Press, 2015, s. 267-268.
- 2.Gökbilgin, T., "Hasan Paşa, Sokulluzade,Vezir-zade". URL:http://tayyibgokbilgin.info/wp-content/uploads/2012/05/Article-38.pdf . Erişim: 24 Aralık 2016 tayyibgokbilgin.info
- 3.Öztürk, Uğur. On Altıncı Yüzyıl Asker Şairlerinden Sipâhî Bey'in Koca Sinanpaşazâde Mehmed Paşa Hicviyyesi. DergiPark, 2024, s. 717-740. dergipark.org.tr
- 4.Erdoğan, M.K., "Karayazıcı İsyanı". Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt:4, Sayı: 2, Aralık 2003. URL:http://sbd.ogu.edu.tr/makaleler/4_2_Makale_4.pdf . Erişim: 24 Aralık 2016 sbd.ogu.edu.tr