# Simit

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Simit
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Simit, https://tr.wikipedia.org/wiki/Simit (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Simit%2C_Istanbul%2C_Turkey_%2849579014147%29.jpg/1280px-Simit%2C_Istanbul%2C_Turkey_%2849579014147%29.jpg)
* (Andrey Filippov 安德烈, CC-BY-2.0)*

- **Adı:** Simit
- **Alternatif isim:** Đevrek (Bosna-Hersek, Sırbistan), koulouri (Yunanistan), covrig (Romanya), gevrek (Bulgaristan, Türkiye), Turkish bagel (ABD)
- **Ülke:** Türkiye
- **Yaratıcısı:** Bizans İmparatorluğu, Selçuklu Devleti, Anadolu Selçuklu Devleti, Osmanlı İmparatorluğu
- **Türü:** Ekmek
- **Tipi:** Susamlı ekmek
- **Malzemeler:** Hamur (un, su, maya, tuz), susam

![İstanbul'da 1920 yılında simitçiler.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/30/Bought_and_eaten_on_the_street_Turkish_bread_and_pastry_are_usually_obtained_from_street_vendors_and_then_eaten_on_the_street._LCCN2010650580.jpg)
*İstanbul'da 1920 yılında simitçiler. (Miscellaneous Items in High Demand, PPOC, Library of Congress, public-domain)*

![Tepsi içerisine dizilmiş kuluriler](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/31/KoulouriaSimit.jpg)
*Tepsi içerisine dizilmiş kuluriler (FocalPoint, CC-BY-SA-3.0)*

![İstanbul'da bir simit satıcısı](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/99/Simit_vendor_in_Istanbul.jpg/1280px-Simit_vendor_in_Istanbul.jpg)
*İstanbul'da bir simit satıcısı (FaceMePLS, CC-BY-2.0)*

**Simit** veya [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir)'de kullanılan ismiyle **gevrek**,[^1] [susam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Susam)la kaplı yuvarlak biçimli [ekmek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ekmek)lere verilen genel [ad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ad)dır. [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye) dahil olmak üzere Orta Doğu ve Balkanlar'da yaygın olarak tüketilmektedir.[^2]

## Etimoloji ve isimlendirme

![İki adet susamlı simit](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/07/Simit-2x.JPG/1280px-Simit-2x.JPG)
*İki adet susamlı simit (CC-BY-SA-3.0)*

![Sütlü simit](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/68/S%C3%BCtl%C3%BC_simit.jpg)
*Sütlü simit (Samizambak, CC-BY-SA-4.0)*

[Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a) samīd سميد "ince bulgur veya irmik" sözcüğünden alıntıdır. Arapça sözcük Aramice/Süryanice samīdā סמידא "un" sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Akatça aynı anlama gelen samīdu sözcüğünden alıntıdır. Akatça sözcük Akatça samādu "öğütmek" fiilinden türetilmiştir.[^3]

İstanbul'a gelen ya da İstanbul'dan doğuya giden kervanların konaklama alanı olarak bilinen [İzmit](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmit)'te yolculara pratik bir yiyecek olarak hazırlanan simit, bu özelliği ile de ilk fast food örneklerinden sayılabilir. Kervanlarda yolculuk yapanların atıştırmalık olarak yanlarına aldıkları simitleri, yol boyunca karşılaştıkları kişilere "Simiti'den" aldıklarını söyledikleri için, bu halka şeklindeki yiyeceğin adı simit olarak kaldı.

Genelde yalnız tüketilen simit, [kahvaltı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahvalt%C4%B1) için tercih edildiğinde [peynir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Peynir), [çay](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ay_%28i%C3%A7ecek%29) veya [reçel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Re%C3%A7el)le birlikte de yenebilir. Günümüzde simit, modern fırınlarda ve simitevlerinde hazırlanıp satılabildiği gibi cadde ve sokaklarda satıcılık yapan seyyar satıcılar tarafından bir el arabası içinde de satılır.

Simite Yunanistan'da *kuluri* (κουλούρι) adı verilir. Bulgaristan'da 'gevrek', Sırbistan'da 'çevrek' ve Romanya'da da 'covrigi' denir.

Simit için *Coulouri*, geleneksel [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) veya [Yunan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanlar) simidini ifade etmek için [İngilizce](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngilizce), [Fransızca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zca) ve diğer Batı dillerindeki literatürde kullanılan fonetik yazım (transkripsiyon) biçimidir.

## Kökeni

[Selçuklu mutfağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7uklu_mutfa%C4%9F%C4%B1)nda kulice ([kiliçe çöreği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kili%C3%A7e_%C3%A7%C3%B6re%C4%9Fi)) (simit) ara yemek olarak tüketilirdi.[^4] [Ahmed Eflâkî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Efl%C3%A2k%C3%AE)'nin [Menâkıbü’l Ârifîn](https://turkipedia.org/tr/wiki/Men%C3%A2k%C4%B1b%C3%BC%E2%80%99l_%C3%82rif%C3%AEn) adlı eserinden Selçuklu Anadolusu'nda simidin (kulîce/کلیچه,simîd/سميد) tüketildiği anlaşılmaktadır.[^5]

Osmanlı İmparatorluğu dönemi simitten bahseden en eski arşivsel kaynaklarda simidin İstanbul'da 1525'ten beri tüketildiği yazmaktadır.[^6] [Üsküdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Csk%C3%BCdar)'daki Şer'iyye Sicili'ne göre[^7] 1593'te simidin ağırlığı ve fiyatı tarihte ilk kez standartlaştırılmıştır. 17. yüzyıl gezgini [Evliya Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evliya_%C3%87elebi), 1630'lu yıllarda İstanbul'da simit satan 70 işletmenin olduğunu yazmıştır.[^8] Jean Brindesi'nin İstanbul'daki günlük yaşamı resmettiği, 19. yüzyılın başlarına tarihlenen yağlı boya tablolarında simitçiler görülmektedir.[^9] Warwick Goble de 1906'da İstanbul'daki simitçileri resmetmiştir.[^10] Zamanla simit ve çeşitleri Osmanlı İmparatorluğu'nun genelinde popüler bir yiyecek olmuştur.

## Hazırlanışı

[Maya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maya), bir [su](https://turkipedia.org/tr/wiki/Su) bardağı ılık suda eritilir. Kabarması için 2-3 saat kadar bekletilir. 1 su bardağı ılık su ile 2 kaşık [pekmez](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pekmez) karıştırılır. [Un](https://turkipedia.org/tr/wiki/Un), [hamur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamur) yoğurma kabına alınır. Ortası havuz gibi açıp eritilmiş maya ve [tuz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuz) ilave edilir. Pekmezli su azar azar eklenerek kulak memesi yumuşaklığında bir hamur yoğurulur. Hamurdan parçalar koparılıp elde yuvarlanarak simit şekli verilir. Derin bir kapta kalan 1 bardak su 1 kaşık pekmezle karıştırılır. Susam, geniş bir tabağa yayılır. Hazırlanan hamurlar pekmezli suya batırılıp çıkarılır (bazı yörelerde bu su kaynatılır, kaynar suya atılan hamur dibe çöker, yüzeye çıktığında alınır), pekmezinin fazlası akıtılır ve fazla kurumadan susama bulanır. Fırın tepsisi hafifçe yağlanıp, simitler aralıklı olarak tepsiye dizilir. Önceden ısıtılmış 200 dereceye ayarlı fırında yaklaşık 30 dakika pişirilir. Sıcak olarak servis yapılır.[^11][^12]

## Çeşitleri

### Ankara Simidi

Ankara Simidi, Türkiye'nin diğer yörelerinde üretilen simitlere göre daha ince, daha küçük, yoğun pekmezli, koyu renkli bir simittir. Ankara Simidinin koyu rengi yanık olmasından değil, pekmezleme işleminin büyük bir ustalıkla yapılarak hamur üzerine yapışması sağlanan pekmezin yarattığı esmerlikten kaynaklanır.[^13]

Ankara Simidi [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^14]

### Bursa Simidi

Bursa'da yapılan simit çeşididir. Bursa simidini diğer bölge ve illerde yapılan simitlerden ayıran özellik hamurun halka hâline getirilmesinin ardından bir süre kaynar pekmez içinde bekletilmesidir.[^15]

### İstanbul Simidi

İstanbul'da yapılan simit çeşididir.[^16]

### İzmir Simidi

![İzmir gevreği](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a4/%C4%B0zmir_gevre%C4%9Fi.jpg)
*İzmir gevreği (Samizambak, CC-BY-SA-4.0)*

İzmir Gevreği İzmir'de yapılan bir çeşit simittir. İzmir Simidi [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmesi ve coğrafi işaret alması için İzmir Pide ve Gevrekçiler Odası tarafından başvuruda bulunulmuştur.[^17] İzmir gevreği 21.01.2021 tarihinde [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^18]

### İzmit Simidi

İzmit Simidi burgulu, halka biçiminde, üzeri susamla kaplı, rengi sarıdan kahveye dönük, dışı çıtır çıtır, içi yumuşak ve tüketildiğinde kuru gelmeyen bir simittir. Un, su, yaş maya ve tuz karıştırılıp 30-35 dakika yoğrulur. Yoğurma işleminin uzun tutulması simidin lezzeti açısından önemlidir. İstenen miktar (120 gr), ikiye bölünüp 30 cm kadar burgu şekli verilerek uzatılıp birleştirilerek halka şekli verilir. Bu halkalar, önce %30-40'ı kadar sulandırılmış üzüm pekmezine ardından da susamın içine batırılıp çıkarılır. Daha sonra palet arabalarında yaklaşık olarak 20 dakika bekletilir. Bu bekleme işlemi uzarsa kabaran simidin içi boş olur. Dinlenme süresi bu süreden az olursa da simit incelir. Dinlenen simitler yaklaşık 275 °C derecede taş fırında 7-8 dakika pişirilir. Kısa sürede pişirilmesi istenen renge ve lezzete ulaşılmasını sağlar. İzmit Simidi [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^19][^20]

### Kastamonu Simidi

Kastamonu Simidi; buğday unu, su, tuz ve yaş ekmek mayasının karışımdan yapılan hamurun, 20-25 dakika dinlendirilmesi, fitil hâline getirilmesi, bağlama yapılması, içerisinde kaynar durumda elma pekmezli veya üzüm pekmezli su bulunan kazanda muamele edilmesi ve fırında pişirilmesi ile elde edilen yöresel bir üründür. Kastamonu Simidi, susam içermemesi nedeniyle “kazan simidi”, “sade simit”, “susamsız simit” ve “kel simit” olarak da bilinmektedir. Ürünün ayırt edici özellikleri simit hamurunun dayanma gücü yani sertliği, fitil hâlindeki hamurun bağlanma yöntemi, ürünün susamsız olması, yüzeyinin parlak, kalın ve gevrek bir kabuğa sahip olmasıdır. Kastamonu Simidi [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^21][^22]

### Manisa Taban Simidi

Şeklinin yassı olmasından dolayı taban simidi adını almıştır. Manisa Taban Simidi un, su, nohut mayası, pekmez ve susamdan oluşan bir simittir. İçeriğinde bulunan nohut mayası nedeniyle tadı tatlımsıdır. Simidin içi beyaz renktedir. Nohut mayası yapımı sırasında kullanılanın dışında ürüne tuz eklenmemektedir. Pekmez susamın simidin yüzeyine yapışması ve kabuğuna renk vermesi amacı ile kullanılır. Sultaniye üzümünden elde edilen pekmez kullanılır.[^23]

Manisa Taban Simidi [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^24]

### Manisa Tahinli Simidi

Manisa'da yapılan bir simit çeşididir.[^25]

### Nevşehir Simidi

Nevşehir Simidi yöre adı ile özdeşleşmiş fırıncılık mamulüdür. Üretim metodu ve dış görünüşü ile farklılaşarak yöreyle ünlenmiştir. Nevşehir Simidi Türkiye'nin diğer illerinde üretilen simit şeklinden farklı olarak dikdörtgene yakın yuvarlak kenarlı olarak üretilir. Ayrıca hamurun mayalandırılmasında Nevşehir ilinin ustalarının hazırladığı doğal günlük nohut mayası kullanılır. Şeker ve tuz eklenmez. Nevşehir Simidi yedi ila on güne kadar bayatlamadan tazeliğini koruyabilir. Nevşehir Simidi [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^26][^27]

### Rize Simidi

Rize simidi, bublik(booblik veya bublyk)(Rusça:бублик), (Ukraynaca:Búblyk) veya kel simit (Lazca: Kerkeli), susamsız bir simit türüdür. Rize Simidi [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^28]

### Safranbolu Osmanlı Simidi

Karabük'ün Safranbolu ilçesinde, 1593 tarihli Üsküdar Şer'iyye Sicili'nde "simid-i halka" adı verildiği bilinen Osmanlı simidi, yaklaşık 4 asırdır değişmeyen lezzetiyle üretilmeye devam ediliyor.[^29]

### Samsun Simidi

Samsun Simidi, diğer simitlerden lezzet olarak çok büyük farklılıklar göstermektedir. Samsun Simidi'nin, mayası az konulur ve mayalanma süresi kısadır. Hamuru yarı sert olup pekmezle karıştırılır. Üzerine 100 kg undan üretilen simide 20 kg susam kullanılmaktadır.[^30]

Samsun Simidi [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^31] 20.03.2017 tarihinde 176 sayılı kararla mahreç türünde tescillenmiştir.

### Tirilye Simidi

Tirilye Kulurisi, kökeni çok eskiye dayanan bir simit çeşididir. Bursa ili Mudanya ilçesi [Tirilye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tirilye) mahallesinde yapılır. Orijinali taş fırınlarda pişirilir. Diğer simitlerden farklı olarak pekmez kullanılmaz. Şekli diğer simitlere göre daha büyük ve tam çember şekilli değildir.Rengi açık sarı (altın rengi) renklidir. Üzeri susam kaplıdır.[^32]

### Eskişehir Simidi

Eskişehir Simidi [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından 04.04.2022 tarihinde tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^33]

### Elazığ Meyveli Simit

Elazığ'da yapılan bir simit çeşididir. Ahududu, portakal, vişne, fıstık, kivili çeşitleri yapılmaktadır.[^34]

### Muğla Simidi

Muğla Simidi [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından 29.02.2024 tarihinde tescillenmiş ve Muğla için coğrafi işaret almıştır.[^35]

## Osmanlı mutfağındaki simit çeşitleri

### Beyaz Arnavut Simidi

Beyaz Arnavut simidi [Evliya Çelebi seyahatnamesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyahatn%C3%A2me_%28Evliya_%C3%87elebi%29)nde geçen bir simit çeşididir. [Yanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanya_%28eyalet%29)'nın bir kazası olan Delvinye ([Delvine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Delvine)), [Ergiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ergiri), [Belgrat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad) gezilerinde Arnavut simidinden bahseder.[^36]

### Bahârlı Simit

Bahârlı simit [Evliya Çelebi seyahatnamesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyahatn%C3%A2me_%28Evliya_%C3%87elebi%29)nde geçen bir simit çeşididir. [Galata](https://turkipedia.org/tr/wiki/Galata)'da yapılan bir simit çeşidiydi.[^37]

### Arab Gevreği

Arab gevreği [Evliya Çelebi seyahatnamesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyahatn%C3%A2me_%28Evliya_%C3%87elebi%29)nde geçen bir simit çeşididir. [Manisa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manisa)'da yapılan bir simit çeşidiydi.[^38]

### Gurâbiyye Gevreği

Gurâbiyye gevreği [Evliya Çelebi seyahatnamesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyahatn%C3%A2me_%28Evliya_%C3%87elebi%29)nde geçen bir simit çeşididir. [Kasımpaşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kas%C4%B1mpa%C5%9Fa)'da yapılan bir simit çeşidiydi.[^39]

### Nohutlu Simit

Nohutlu simit [Evliya Çelebi seyahatnamesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyahatn%C3%A2me_%28Evliya_%C3%87elebi%29)nde geçen bir simit çeşididir. [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk)'da [Elbasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Elbasan) şehrinde yapılan bir simit çeşidiydi.[^40]

## Tüketim şekilleri

### Simit tostu

Simidin içine farklı malzemeler konularak yapılan tost çeşididir.[^41]

### Simit dolması

Çeşme'de[^42] ve Karamürsel'de[^43] simit ile yapılan bir yiyecektir. Karamürsel [Simit dolması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Simit_dolmas%C4%B1), 10.07.2023 tarihinde [Türk Patent ve Marka Kurumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Patent_ve_Marka_Kurumu) tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.[^44]

## Ayrıca bakınız

- [Açma](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C3%A7ma)
- [Bagel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bagel)
- [Çörek](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C3%B6rek)
- [Kandil simidi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kandil_simidi)

[^1]: Arman Kırım. Simit olmadan asla!. 5 Haziran 2005. <http://hurarsiv.hurriyet.com.tr/goster/haber.aspx?id=324752&yazarid=123>
[^2]: Simit hangi kültüre ait: Türklere mi yoksa Yunanlılara mı? ‘Yemekler ortak değerdir’. www.hurriyet.com.tr. <https://www.hurriyet.com.tr/gundem/simit-hangi-kulture-ait-turklere-mi-yoksa-yunanlilara-mi-yemekler-ortak-degerdir-42158601>
[^3]: Simit Kelime Kökeni, Kelimesinin Anlamı. <http://www.etimolojiturkce.com/kelime/simit>
[^4]: Selçuklu ve Osmanlı mutfağının gastronomi açısından değerlendirilmesi. Journal of Tourism Theory and Research Online. <https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/521830>
[^5]: SELÇUKLU ANADOLUSU’NDA EKMEK. Marmara Türkiyat Araştırmaları Dergisi • Cilt 1, Sayı 1, Bahar 2014, ISSN, ss. 43 - 72 DOI: 10.16985/MTAD.201417924. <https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/108907>
[^6]: Sahillioğlu, Halil. "Osmanlılarda Narh Müessesesi ve 1525 Yılı Sonunda İstanbul’da Fiyatlar" Belgelerle Türk Tarihi 2 (The Narh Institution in the Ottoman Empire and the Prices in Istanbul in Late 1525. Documents in Turkish History 2) (Kasım 1967): 56
[^7]: Ünsal, Artun. Susamlı Halkanın Tılsımı.[The Secret of the Ring with Sesames] İstanbul: YKY, 2010: 45
[^8]: Evliya Çelebi Seyahatnâmesi Kitap I. [The Seyahatname Book I] (Prof. Dr. Robert Dankoff, Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı). İstanbul: YKY, 2006: 231
[^9]: Jean Brindesi, Illustrations de Elbicei atika. Musée des anciens costumes turcs d'Istanbul, Paris: Lemercier, [1855]
[^10]: Constantinople, painted by Warwick Goble, described by Alexander Van Millingen (London: Black, 1906). gutenberg.org. <https://www.gutenberg.org/files/39620/39620-h/39620-h.htm>
[^11]: Gevrek Simit, yemek tarifleri, yemekler, yemek tarifi. <http://www.iskenderiye.com/yasam/yemek/ayrinti.asp?sirano=61100>
[^12]: Evde simit yapımı. <http://www.lezzetci.com/yemek_tarifleri/simit.html>
[^13]: Coğrafi İşaret Platformu. <https://www.ci.gov.tr/Files/GeographicalSigns/235.pdf>
[^14]: Wayback Machine. <https://www.turkpatent.gov.tr/TURKPATENT/resources/temp/8946322C-E661-4FE0-9286-ABFBC5B899B2.pdf;jsessionid=DEECEBB09A118FB1A2428B104E738738>
[^15]: Günden güne zamlanan Bursa simidini özel kılan ne? (ÖZEL HABER). <https://www.bursadabugun.com/haber/gunden-gune-zamlanan-bursa-simidini-ozel-kilan-ne-ozel-haber-1187118.html>
[^16]: Refika Birgül’den İstanbul Simiti Tarifi. <https://www.hurriyet.com.tr/video/refika-birgulden-istanbul-simiti-tarifi-40747125>
[^17]: 'İzmir Gevreği' için coğrafi işaret tescili başvurusu yapıldı. <https://www.cnnturk.com/yasam/izmir-gevregi-icin-cografi-isaret-tescili-basvurusu-yapildi>
[^18]: Coğrafi İşaret Platformu. <https://www.ci.gov.tr/Files/GeographicalSigns/235.pdf>
[^19]: Coğrafi İşaret Platformu. <https://www.ci.gov.tr/Files/GeographicalSigns/235.pdf>
[^20]: https://www.ci.gov.tr/Files/GeographicalSigns/f5ce6d62-0990-4469-abdc-b32958cd3d94.pdf <https://www.ci.gov.tr/Files/GeographicalSigns/f5ce6d62-0990-4469-abdc-b32958cd3d94.pdf{{Ölü>
[^21]: https://www.ci.gov.tr/cografi-isaretler/detay/38468 <https://www.ci.gov.tr/cografi-isaretler/detay/38468{{Ölü>
[^22]: https://www.ci.gov.tr/Files/GeographicalSigns/796d2595-fbaf-460a-a3f8-4ebcad6d3a15.pdf <https://www.ci.gov.tr/Files/GeographicalSigns/796d2595-fbaf-460a-a3f8-4ebcad6d3a15.pdf{{Ölü>
[^23]: Coğrafi İşaret Platformu. <https://www.ci.gov.tr/Files/GeographicalSigns/235.pdf>
[^24]: Wayback Machine. <https://www.turkpatent.gov.tr/TURKPATENT/resources/temp/8946322C-E661-4FE0-9286-ABFBC5B899B2.pdf;jsessionid=DEECEBB09A118FB1A2428B104E738738>
[^25]: Tahinli simit tescil aldı. <https://www.ntv.com.tr/yasam/tahinli-simit-tescilaldi,GMy8GcjzeUuCl2GEUC_Tdg>
[^26]: https://www.ci.gov.tr/cografi-isaretler/detay/2285 <https://www.ci.gov.tr/cografi-isaretler/detay/2285{{Ölü>
[^27]: https://www.ci.gov.tr/Files/GeographicalSigns/278ba16f-03b0-4e1e-ba30-7ae0de63c184.pdf <https://www.ci.gov.tr/Files/GeographicalSigns/278ba16f-03b0-4e1e-ba30-7ae0de63c184.pdf{{Ölü>
[^28]: Wayback Machine. <https://www.turkpatent.gov.tr/TURKPATENT/resources/temp/8946322C-E661-4FE0-9286-ABFBC5B899B2.pdf;jsessionid=DEECEBB09A118FB1A2428B104E738738>
[^29]: OSMANLI SİMİDİ 4 ASIRDIR SAFRANBOLU. <https://www.karabuknethaber.com/safranbolu/osmanli-simidi-4-asirdir-safranbolu-da-uretiliyor-h95083.html>
[^30]: Kültür Portalı. <https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/samsun/nealinir/samsun-simidi-1>
[^31]: Wayback Machine. <https://www.turkpatent.gov.tr/TURKPATENT/resources/temp/8946322C-E661-4FE0-9286-ABFBC5B899B2.pdf;jsessionid=DEECEBB09A118FB1A2428B104E738738>
[^32]: Tirilye / gezilecek yerler / ne yenir / tarihi. <https://www.dergibursa.com.tr/antik-masal-diyari-tirilye/>
[^33]: Eskişehir Simidi. Türk Patent ve Marka Kurumu. <https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/1482>
[^34]: iha.com.tr. Elazığlı ustanın yaptığı frambuazlı simit büyük ilgi gördü, patent başvurusunda bulundu. <https://www.iha.com.tr/elazig-haberleri/elazigli-ustanin-yaptigi-frambuazli-simit-buyuk-ilgi-gordu-patent-basvurusunda-bulundu-3838857/>
[^35]: Muğla Simidi. Türk Patent ve Marka Kurumu. <https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/9245>
[^36]: Evliya Çelebi Seyahatnâmesi'nde Simit ve Simitçiler. Millî Folklor, 2011, Yıl 23, Sayı 92. <https://www.academia.edu/download/45841529/Dikkaya_SimitEvliya.pdf>
[^37]: Evliya Çelebi Seyahatnâmesi'nde Simit ve Simitçiler. Millî Folklor, 2011, Yıl 23, Sayı 92. <https://www.academia.edu/download/45841529/Dikkaya_SimitEvliya.pdf>
[^38]: Evliya Çelebi Seyahatnâmesi'nde Simit ve Simitçiler. Millî Folklor, 2011, Yıl 23, Sayı 92. <https://www.academia.edu/download/45841529/Dikkaya_SimitEvliya.pdf>
[^39]: Evliya Çelebi Seyahatnâmesi'nde Simit ve Simitçiler. Millî Folklor, 2011, Yıl 23, Sayı 92. <https://www.academia.edu/download/45841529/Dikkaya_SimitEvliya.pdf>
[^40]: Evliya Çelebi Seyahatnâmesi'nde Simit ve Simitçiler. Millî Folklor, 2011, Yıl 23, Sayı 92. <https://www.academia.edu/download/45841529/Dikkaya_SimitEvliya.pdf>
[^41]: Simit Tost tarifi. <https://www.nefisyemek.com/simit_tost.html>
[^42]: https://serenonel.com/cesmenin-meshur-simit-dolmasi/ <https://serenonel.com/cesmenin-meshur-simit-dolmasi/{{Ölü>
[^43]: Karamürsel’in ‘Simit Dolması’. <https://www.kocaeligazetesi.com.tr/haber/4322303/karamurselin-simit-dolmasi>
[^44]: Karamürsel Simit Dolması. Türk Patent ve Marka Kurumu. <https://ci.turkpatent.gov.tr/cografi-isaretler/detay/7445>
