# Silahdar Mustafa Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Silahdar_Mustafa_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Silahdar Mustafa Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Silahdar_Mustafa_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

**Silahdar Mustafa Paşa** (ö. Nisan 1642, [Temeşvar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Teme%C5%9Fvar)), vezirlik, kaptan-ı deryalık ve valilik yapmış [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) komutanı ve devlet adamıdır. [Boşnak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C5%9Fnaklar) asıllı olan Paşa, küçük yaşta saraya girerek [IV. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Murad)'ın silahtarı olmuş; [Revan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Safev%C3%AE_Sava%C5%9F%C4%B1_%281623-1639%29) ve [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_Seferi) seferlerine katılmış, ikinci vezirlik, çeşitli beylerbeyilikleri ile kaptan-ı deryalık görevlerinde bulunmuş, Temeşvar valiliği sırasında [Sultan İbrahim](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_%28Osmanl%C4%B1_padi%C5%9Fah%C4%B1%29)'in fermanıyla idam edilmiştir.

## Hayatı

[Boşnak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C5%9Fnaklar) asıllıdır. Babası Hacı Sinan Ağa'nın [Venedik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Venedik_Cumhuriyeti) ile ticâret yapması nedeniyle kendisine Bazirgânzâde (Tüccarzâde) lakabı verilmiştir. Küçük yaşta saraya giren Mustafa Paşa, [IV. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Murad)'ın sevgisini kazanarak [silahtar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silahtar)lık makamına yükseldi. Bu makamından dolayı "Silahtar" lakabıyla anılmaya başlandı. 1635 yılındaki [Revan Seferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Safev%C3%AE_Sava%C5%9F%C4%B1_%281623-1639%29)'ne katılan Mustafa Paşa, Sivas taraflarında padişah tarafından ikinci vezirliğe yükseltildi. Bu dönemde kendisine [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam_%28eyalet%29) [beylerbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beylerbeyi) verildi. Ancak kendisi buraya gitmeyerek [mütesellim](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCtesellim)ini görevlendirdi. Revan seferindeki başarılarından ötürü kendisine [arpalık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arpal%C4%B1k_Maa%C5%9F%C4%B1) olarak Aydın, Saruhan ve Niğbolu sancakları verilmiştir. Bu esnada [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam_%28eyalet%29) [beylerbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beylerbeyi) görevinden de feragat etmiştir.

1638 yılında [Bağdat Seferi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_Seferi)'ne katılan Mustafa Paşa, 5 Ağustos 1638'de yeniden [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam_%28eyalet%29) [beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beylerbeyi) oldu. Seferde gösterdiği başarılar nedeniyle, [Kemankeş Kara Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemanke%C5%9F_Kara_Mustafa_Pa%C5%9Fa)'nın [sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) olması üzerine onun yerine [Kaptan-ı derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) görevine getirildi. Bu görevdeyken hiçbir deniz seferine çıkmadı. [IV. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Murad) hayatından ümidini kesince Osmanlı tahtını nedimi Silahdar Mustafa Paşa'ya bırakmak istese de [Kösem Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6sem_Sultan)'ın koruması sayesinde şehzade İbrahim boğulmadı.[^1] [IV. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Murad)'ın ölümü sonrasında 22 Şubat 1640'ta [Budin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budin_%28eyalet%29) [beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beylerbeyi) oldu. Ancak buraya gidemeden [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli_%28eyalet%29) beylerbeyliği görevine atandı. 1641 yılı başlarında [Temeşvar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Teme%C5%9Fvar_%28eyalet%29) valisi olarak görülen Mustafa Paşa, 1642 yılı Nisan ayında bu görevdeyken [Sultan İbrahim](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_%28Osmanl%C4%B1_padi%C5%9Fah%C4%B1%29)'in fermanı üzerine Temeşvar kalesinde idam edildi.[^2]

## Eserleri

Silahtar Mustafa Paşa tarafından 1637'de inşasına başlanan ve 1637 yılında tamamlanan [kervansaray](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kervansaray), günümüz [Malatya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malatya) ili [Battalgazi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Battalgazi) ilçesinin Alacakapı Mahallesi'nde bulunmaktadır.[^3] [Saraybosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saraybosna) şehrinde Silahtar Mustafa Paşa tarafından 1640 yılında inşa ettirilen [tekke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tekke), günümüzde babasına istinaden "Hacı Sinan Tekkesi" adıyla bilinmektedir.[^4]

## Popüler Kültürdeki Yeri

2015 yapımı [Muhteşem Yüzyıl: Kösem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhte%C5%9Fem_Y%C3%BCzy%C4%B1l_K%C3%B6sem) dizisinde [Caner Cindoruk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Caner_Cindoruk) tarafından canlandırılmıştır.

[^1]: IV. Murad: Şarkın Sultanı. Kronik Kitap, Mayıs 2020, s. 174.
[^2]: Göyünç, N., Eski Malatya’da Silâhtar Mustafa Paşa Hanı, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Enstitüsü Dergisi , Sayıː1, Yılː1970. URL:http://edebiyat.istanbul.edu.tr/tarihmerkezi/wp-content/uploads/2015/03/Tarih-Enstit%C3%BCs%C3%BC-Dergisi-Say%C4%B1-1.pdf . Erişim: 2017-01-29 <http://edebiyat.istanbul.edu.tr/tarihmerkezi/wp-content/uploads/2015/03/Tarih-Enstit%C3%BCs%C3%BC-Dergisi-Say%C4%B1-1.pdf>
[^3]: Silahtar Mustafa Paşa Kervansarayı,Malatya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. URL:http://www.malatyakulturturizm.gov.tr/TR,58329/silahtar-mustafa-pasa-kervansarayi.html . Erişim: 2017-01-29 <http://www.malatyakulturturizm.gov.tr/TR,58329/silahtar-mustafa-pasa-kervansarayi.html>
[^4]: Vildiç, S., Bosna'da Kadirilik Kültürü. URL:http://www.bilgelerzirvesi.org/bildiri/pdf/samir-vildic.pdf . Erişim: 2017-01-29 <http://www.bilgelerzirvesi.org/bildiri/pdf/samir-vildic.pdf>
