# Seyyid Haşim Bey

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyyid_Ha%C5%9Fim_Bey
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Seyyid Haşim Bey, https://tr.wikipedia.org/wiki/Seyyid_Ha%C5%9Fim_Bey (CC-BY-SA-4.0)

- **Makam:** Meclis-i Mebûsan; 4. ve 5. Dönem Mebusu
- **Dönembaşı:** 18 Nisan 1912
- **Dönemsonu:** 21 Aralık 1918
- **Seçim bölgesi:** 1912 – Hama; 1914 – Hama
- **Doğum yeri:** Humus, Osmanlı Devleti
- **Ölüm yeri:** Zürih, İsviçre

**Seyyid Hâşim Bey**, [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) hukukçu ve siyasetçi.

## Hayatı

### Ailesi

Seyyid Haşim Bey, 17 Mayıs 1882 günü [Humus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Humus%2C_Suriye)'ta doğmuştur. Babası, [Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beylerbeyi)'nde bulunan Bedevi Dergahı'nın şeyhi Seyyid Said Efendi, annesi ise Zeynep Hanım'dır. Seyyid Said Efendi, [İmam Zeynel Abidin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zeynel%C3%A2bid%C3%AEn) soyundan gelmektedir. Seyyid Haşim Bey'in Nesib, Eşref, Mahmud Ratib, Cafer ve Abdülmuttalib isimli beş erkek, Suad ve Seniha isimli iki kız kardeşi vardır. Ağabeyi Nesib Bey, [Darülfünun](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2r%C3%BClf%C3%BCn%C3%BBn) Hukuk Fakültesi'nin Hukuk-ı Medeniye, hem de [Süleymaniye Medresesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleymaniye_Medresesi)'nin usul-i Fıkıh dersleri müderrisidir, babasının ölümünden sonra şeyhlik makamına oturmuştur ayrıca [Dârü'l-Hikmeti'l-İslâmiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2r%C3%BC%27l-Hikmeti%27l-%C4%B0sl%C3%A2miye) üyesidir. Ağabeyi Eşref Bey, Osmanlının son devirlerinde kaymakamlık, mülkiye müfettişliği ve mutasarrıflık; Cumhuriyet döneminde valilik görevleri yapmıştır, [Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)'daki hizmetleri nedeni ile [TBMM](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_B%C3%BCy%C3%BCk_Millet_Meclisi) tarafından Beyaz Şeritli [İstiklâl Madalyası](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stikl%C3%A2l_Madalyas%C4%B1) ile taltif edilmiştir. Ağabeyi Mahmud Ratib Bey, Nesib Bey'in ölümünden sonra, dergahın son postnişini olmuştur.[^1]

### Eğitimi

İbtidaiye ve Rüştiye'de aldığı eğitimin ardından 1904 yılında [Mekteb-i Sultani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Galatasaray_Lisesi)'den mezun olmuştur. 1909 yılında Mekteb-i Hukuk'tan mezun olmuştur. Açılan imtihanda başarı göstererek, tahsilini tamamlamak maksadıyla, [Adliye Nezâreti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adliye_Nez%C3%A2reti) tarafından 1909'da [Paris](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris)'e gönderilmiştir. Eğitim hayatını üç yıl kadar süren Paris Hukuk Fakültesi'ndeki bu son evre ile 1912-1913 yıllarında tamamlamıştır.[^2]

## Siyasi hayatı

Seyyid Haşim Bey Paris'te talebe iken [Meclis-i Mebusan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_Meb%C3%BBsan) [II.(4) döneminde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_Meb%C3%BBsan_4._d%C3%B6nem_mebuslar%C4%B1_listesi) [İttihad ve Terakki](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki)'den [Hama](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hama) mebusu seçilmiştir. 8 Haziran 1912 günü yapılan oturumda Paris'teki sınavlarından dolayı Temmuz ayının sonuna kadar izinli sayılması uygun bulundu. Meclisin son birleşim tarihi ise 5 Ağustos 1912 idi. Bu birleşimde alınan kararla Meclis tatil edilmiştir. Seyyid Haşim Bey, 19 Ağustos 1913 tarihinde [Şûrâ-yı Devlet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9E%C3%BBr%C3%A2-y%C4%B1_Devlet) üyeliğine atanmıştır. Bu arada ilk olarak [Mekteb-i Mülkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_%C3%9Cniversitesi_Siyasal_Bilgiler_Fak%C3%BCltesi)'de, sonrasında Hukuk Fakültesi'nde *Usul-i Muhâkemât-ı Hukûkiye* dersleri vermiştir. Hukuk Fakültesi'nde, ölümüne kadar devam edeceği muallimlik görevine *Hukuk-ı İdare* dersi de eklenmiştir.[^3] 1 Aralık 1914'te Umur-u Mahalliyye-i Vilâyat Müdüriyeti'ne (Mahalli İdareler Müdürlüğü) atanması nedeniyle istifa eden [Atıf Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/At%C4%B1f_Bay%C4%B1nd%C4%B1r)'in yerine [III.(5) döneminde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_Meb%C3%BBsan_5._d%C3%B6nem_mebuslar%C4%B1_listesi) [Burdur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Burdur) mebusu seçilmiştir. Böylelikle iki yıldan fazla süren Şûrâ-yı Devlet üyeliği sona ermiştir.[^4]

## Ölümü

7 Ekim 1917 tarihinde tedavi gördüğü [kanser](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kanser) nedeniyle [Zürih](https://turkipedia.org/tr/wiki/Z%C3%BCrih)'te ölmüştür. Öldüğünde henüz 35 yaşındaydı.[^5]

[^1]: Mahmud Esad Kalıpçı. Nağmesi Yarıda Susan Erganun: Son Dönem Osmanlı Hukukçularından Seyyid Haşim Bey. Türk Hukuk Tarihi Araştırmaları, 2010, s. 77-105. <http://isamveri.org/pdfdrg/D02894/2010_10/2010_10_KALIPCIME.pdf>
[^2]: Mahmud Esad Kalıpçı. Nağmesi Yarıda Susan Erganun: Son Dönem Osmanlı Hukukçularından Seyyid Haşim Bey. Türk Hukuk Tarihi Araştırmaları, 2010, s. 77-105. <http://isamveri.org/pdfdrg/D02894/2010_10/2010_10_KALIPCIME.pdf>
[^3]: Mahmud Esad Kalıpçı. Nağmesi Yarıda Susan Erganun: Son Dönem Osmanlı Hukukçularından Seyyid Haşim Bey. Türk Hukuk Tarihi Araştırmaları, 2010, s. 77-105. <http://isamveri.org/pdfdrg/D02894/2010_10/2010_10_KALIPCIME.pdf>
[^4]: Mahmud Esad Kalıpçı. Nağmesi Yarıda Susan Erganun: Son Dönem Osmanlı Hukukçularından Seyyid Haşim Bey. Türk Hukuk Tarihi Araştırmaları, 2010, s. 77-105. <http://isamveri.org/pdfdrg/D02894/2010_10/2010_10_KALIPCIME.pdf>
[^5]: Mahmud Esad Kalıpçı. Nağmesi Yarıda Susan Erganun: Son Dönem Osmanlı Hukukçularından Seyyid Haşim Bey. Türk Hukuk Tarihi Araştırmaları, 2010, s. 77-105. <http://isamveri.org/pdfdrg/D02894/2010_10/2010_10_KALIPCIME.pdf>
