# Seyfullah Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyfullah_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Seyfullah Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Seyfullah_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/75/Seyfullah_Pasha.jpg) * (public-domain)* - **Doğum tarihi:** 1852 - **Doğum yeri:** Ilısu, Rus İmparatorluğu - **Ölüm tarihi:** 9 Mart 1909; (56-57 yaşlarında) - **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm sebebi:** İntihar - **Mezaryeri:** Karacaahmet Mezarlığı, Üsküdar, İstanbul, Türkiye - **Hizmet yılları:** 1873-1909 - **Rütbesi:** Ferîk-i evvel - **Savaşları:** 93 Harbi; 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı; Dömeke Muharebesi - **Babası:** Mehmed Hasbi Ağa (Mehmed Hasib Han) - **Kardeşleri:** Kantin Bike; Dağıstanlı Mehmed Muhlis Paşa; Adıgörklü; Mehmed Sâdık **Dağıstanlı Seyfullah Paşa** (1852, [Ilısu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Il%C4%B1su%2C_Kah) – 9 Mart 1909, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [Sahur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sahurlar) asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [ferîk-i evvel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fer%C3%AEk-i_evvel)i, devlet adamı, diplomat, askerî eğitmen ve ajandır. [Ilısu Sultanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Il%C4%B1su_Sultanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) hânedanının asilzâdesidir. Özellikle [1897 Osmanlı-Yunan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Yunan_Sava%C5%9F%C4%B1_%281897%29)'ndaki mühim hizmetleriyle tanınır. ## Hayatı 1852'de [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nın [Ilısu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Il%C4%B1su%2C_Kah) kasabasında doğdu. [Lezgi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lezgiler)[^1] veya [Avar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avarlar_%28Kafkasya_halk%C4%B1%29) asıllı olduğu iddiâ edilmişse de, aslında [Ilısu Sultanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Il%C4%B1su_Sultanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nı hükmetmiş [Sahur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sahurlar) asıllı Necef Bey âilesine mensuptur. Babası Rus ordusunda Albay Mehmed Hasbi Ağa (Mehmed Hasib Han)'dır. [Lev Tolstoy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lev_Tolstoy)'un [*Hacı Murat*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hac%C4%B1_Murat_%28roman%29) romanında, Hacı Murat'ın başını kesen kişi olarak adı geçmektedir. [Tiflis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis)'teki Jimnas Harp Okulu bitirdikten sonra 1870'te [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a göç etti; kardeşi [Mehmed Muhlis Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Da%C4%9F%C4%B1stanl%C4%B1_Mehmed_Muhlis_Pa%C5%9Fa) ise 1872'de [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) safına geçti. 1873'te [Harbiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Okulu)'den kurmay yüzbaşı rütbesiyle mezun oldu. [93 Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi)'nde [Abdülkerim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C4%B1rpanl%C4%B1_Abd%C3%BClkerim_N%C3%A2dir_Pa%C5%9Fa)'nın yâveri olarak tümen komutanlığı yaptı; Muhlis Paşa da kendisi gibi [Balkanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar)'da çatıştı. Ardından [Avrupa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrupa)'da başta olmak üzere çeşitli okullarda askerî eğitmenlikle uğraştı. 1884'te [Golç Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Colmar_von_der_Goltz) ile Osmanlı askerlerini eğitti.[^2] 1885'te Osmanlı'nın [Atina](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atina) [ataşemiliteri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asker%C3%AE_ata%C5%9Fe), ertesi sene [Yenişehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Larisa) başkonsolosu oldu. Aynı zamanda [Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) genelinde ajanlık yapıyordu. Ağustos 1889'da yalnızca yedi günlüğüne [Çetine](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87etine) sefiri kaldı.[^3] ![Seyfullah Paşa](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d4/Seyfullah_Pasha_%282%29.jpg/1280px-Seyfullah_Pasha_%282%29.jpg) *Seyfullah Paşa (public-domain)* [1897 Osmanlı-Yunan Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Yunan_Sava%C5%9F%C4%B1_%281897%29)'nın patlak vermesiyle mirliva sıfatıyla [Ethem Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edhem_Pa%C5%9Fa)'nın kumandasındaki [Alasonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alasonya) ordusuna atandı. 27 Nisan'da Yenişehir'in zapt edilişinde emeği geçti.[^4] [Dömeke Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%B6meke_Muharebesi) gibi önemli çatışmalarda yer aldı. Seyfullah Paşa liderliğindeki birlikler, Yunan kuvvetlerince terk edilen ve Yunanistan'ın kilidi sayılan Furka (Φούρκα) Boğazı'nı 20 Mayıs'ta ele geçirdi;[^5] böylece [Atina](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atina) yolu açıldı.[^6] Savaşın akabinde II. Abdülhamid'in en gözde paşalarından ve hâfiyelerinden oldu, [ferîk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fer%C3%AEk) ile Sultan'ın yâveri yapıldı.[^7] 1904'te tahsis edilen [ferîk-i evvel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fer%C3%AEk-i_evvel) mertebesine getirilen ilk kişidir.[^8] 1905'te [Selânik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik)'te Ksenofondas Peonidis'in tasarladığı Seyfullah Paşa Köşkü'nü (Villa Mordoch olarak da bilinir) inşâ ettirdi.[^9] ![Seyfullah Paşa Köşkü (Villa Mordoch)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/32/Villa_Mordoch.jpg) *Seyfullah Paşa Köşkü (Villa Mordoch) (Prof. Vlasis Vlasidis, CC-BY-SA-3.0)* Seyfullah Paşa, Şubat 1906'da [Yanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yanya_Vilayeti) vâliliğine tevcih edildi. Çoğunlukla [Arnavut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutlar) Bayram Fehmi Bey benzeri eşkıyâlarla mücâdeleye girişti.[^10] Görevini lâyıkıyla yerine getiremediği gerekçesiyle Sultan tarafından azli talep edildi; ancak Sadrâzam [Avlonyalı Ferid Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avlonyal%C4%B1_Ferid_Pa%C5%9Fa)'nın îtirazı üzerine Seyfullah Paşa Aralık 1907'ye kadar işlevde kaldı.[^11] Aralık 1907-Şubat 1908 târihlerinde ise [İşkodra](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C5%9Fkodra_Vilayeti) vaâiliğini yürüttü.[^12] ![Seyfullah Paşa](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d1/Seyfullah_Pasha_%281%29.jpg) *Seyfullah Paşa (public-domain)* [İkinci Meşrutiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Me%C5%9Frutiyet)'in ilk zamanlarında yapılan çirkin bir dedikodu yüzünden[^13] ya da ağır bir hastalık yaşadığı için 9 Mart 1909'da İstanbul'da 56-57 yaşlarında tabancasıyla intihar etti. [Karacaahmet Mezarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karacaahmet_Mezarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'ndaki Köprülü Âilesi Hazîresi'ne defnedildi. Yakınında yengesi Firdevs Hanım ve yeğeni Câfer Bey ile kardeşi Mehmed Muhlis Paşa gömülüdür.[^14] [İbrâhim Alâeddin Gövsa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_Al%C3%A2eddin_G%C3%B6vsa)'ya göre "meziyetli bir insan ve değerli bir asker olarak tanınmıştır". Çeşitli nişanlarla taltif edilmişti. Çocukları bulunuyordu.[^15] Adıgörklü ve Mehmed Sâdık adında kardeşleri de vardı. [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e), [Rusça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a), [Almanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanca), [Rumca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanca), [Fransızca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zca), [İngilizce](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngilizce), [Sahurca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sahurca) ve [Avarca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avarca) konuşabiliyordu.[^16][^17] [^1]: Pakalın, Mehmet Z.. Sicill-i Osmanî Zeyli: Servet Efendi-Şükrü Efendi. Türk Tarih Kurumu, 2008, s. 2-3. [^2]: İrtem, Süleyman K.. Osmanlı Devleti'nin Makedonya Meselesi: Balkanlar'ın Kördüğümü. Temel Yayınları, 1999, s. 65. [^3]: Özcan, Uğur. II. Abdülhamid Dönemi Osmanlı-Karadağ Siyasi İlişkileri. Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2012, s. 116. [^4]: Işık, Hüseyin. Türk Askerinin Nitelikleri. Genelkurmay Basımevi, 1997, s. 60. [^5]: Hülagü, Metin. Osmanlı-Yunan Savaşı: Abdülhamid'in Zaferi. Yitik Hazine Yayınları, 2008, s. 121. [^6]: Başlangıcından Günümüze Kadar Büyük Türk Klasikleri, İstanbul: Ötüken Neşriyat. 8, s. 52. [^7]: Hece: Aylık Edebiyat Dergisi, Ankara: Hece Yayınları, 2007. 11, 121-122, s. 345. [^8]: Avagyan, Arsen. Osmanlı İmparatorluğu ve Kemalist Türkiye'nin Devlet-İktidar Sisteminde Çerkesler: XIX. Yüzyılın İlk Yarısından XX. Yüzyılın İlk Çeyreğine. Belge Yayınları, 2004, s. 115. [^9]: Seyfullah Paşa Köşkü. Kültür Envanteri. [^10]: Olgun, Said. Bayram Fehmi Bey / Bajo Topulli (1867-1930): Öğretmenlikten Çeteciliğe Çetecilikten Kaymakamlığa Bir Arnavut Milliyetçisinin Sıra Dışı Hayat Öyküsü. 2018, s. 130, 134-135. [^11]: Kırmızı, Abdülhamit. Abdülhamid'in Valileri. Osmanlı Vilayet İdaresi: 1895-1908. Klasik Yayınları, 2007, s. 53-54, 59-60. [^12]: Kuneralp, Sinan. Son Dönem Osmanlı Erkân ve Ricâli (1839-1922), Prosopoprafik Rehber. İsis, 1999, s. 121. [^13]: Giray, Muhammed. Şanlı Harbiye'nin Tarihi. Hilmi Kitabevi, 1961, s. 24. [^14]: Haskan, Mehmet N.. Yüzyıllar Boyunca Üsküdar. Üsküdar Belediyesi, 2001, s. 785. [^15]: Bakır, Sinan. Nâzım Hikmet'in Romancılığı. Atatürk Üniversitesi Yayınları, 2022, s. 301-302. [^16]: Avagyan, Arsen. Osmanlı İmparatorluğu ve Kemalist Türkiye'nin Devlet-İktidar Sisteminde Çerkesler: XIX. Yüzyılın İlk Yarısından XX. Yüzyılın İlk Çeyreğine. Belge Yayınları, 2004, s. 115. [^17]: Hajilova, Zarima. Avarlar'ın Türkiye'ye Göçü ve Sosyal Kültürel Hayatları Üzerine Sosyolojik Bir İnceleme: Yalova, Güneyköy Örneği. Necmettin Erbakan Üniversitesi, 2019, s. 54.