# Seyahatnâme (Evliya Çelebi) > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyahatn%C3%A2me_(Evliya_%C3%87elebi) > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Seyahatnâme (Evliya Çelebi), https://tr.wikipedia.org/wiki/Seyahatn%C3%A2me_%28Evliya_%C3%87elebi%29 (CC-BY-SA-4.0) ![Eserin birinci cildinin 1895 basımı kapağı](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/23/Seyahatname_C1_Evliya_%C3%87elebi.jpg/1280px-Seyahatname_C1_Evliya_%C3%87elebi.jpg) *Eserin birinci cildinin 1895 basımı kapağı (Evliya Çelebi, public-domain)* - **Üst:** Seyahatnâme - **Yazar:** Evliya Çelebi - **Orijinal adı:** سياحت نامه - **Ülke:** Osmanlı İmparatorluğu - **Dil:** Osmanlı Türkçesi - **Tür:** Gezi yazısı - **Yayın tarihi:** 17. yüzyıl - **Kitap sayısı:** 10 cilt ***Seyahatname*** (سياحت نامه) veya ***Evliya Çelebi Seyahatnamesi*** (اوليا چلبى سياحتنامه‌سى), [Evliya Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evliya_%C3%87elebi) tarafından 17. yüzyılda yazılmış olan [gezi yazısı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyahatn%C3%A2me) kitabıdır. On [cilt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cilt)ten oluşur. *Seyâhatnâme* ilk olarak 1848'de Kahire Bulak Matbaasında Müntehâbât-ı Evliya Çelebi adıyla yayımlanmıştır. İkdam Gazetesi sahibi Ahmed Cevdet Bey ile Necib Asım Bey, Pertev Paşa Kütüphanesindeki nüshayı esas alarak 1896 senesinde İstanbul'da basmaya başlamışlardır. 1902 senesine kadar ancak ilk altı cildi yayımlanabilmiştir. Yedinci ve sekizinci ciltleri 1928'de Türk Tarih Encümeni, dokuz ve onuncu ciltleri ise 1935-1938 yılları arasında yeni harflerle Türkiye Cumhuriyeti Maarif Vekâleti tarafından yayımlanmıştır. *Seyahatname****nin 1814 yılında ***[***Hammer***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Joseph_von_Hammer-Purgstall)*** tarafından keşfedilmesinden sonra birçok yabancı bilim insanı Çelebi hakkında araştırmalar yapmış eseri birçok dile çevrilmiş ve yayımlanmıştır. Orhan Şaik Gökyay, *****Seyahatname**nin birinci cildini Latin alfabesine çevirmiş ve böylece eser daha çok kişi tarafından incelenmeye başlanmıştır.[^1] Haziran 2013'te [UNESCO](https://turkipedia.org/tr/wiki/UNESCO) Dünya Belleği Listesine dahil edilmiştir.[^2] Eserin bazı noktalarında fantastik olaylara yer verilmiştir.[^3] ## İçerik Gerçekçi bir gözle izlenen olaylar, yalın ve duru, zaman zaman da fantastik bir anlatım içinde, halkın anlayacağı şekilde yazılmış, yine halkın anlayacağı deyimler çokça kullanılmıştır. Evliya Çelebi, *Seyahatname****sinde gezip gördüğü yerleri kendi üslubu ile anlatan, az sayıdaki ***[***17. yüzyıl nesir yazarları***](https://turkipedia.org/tr/wiki/17._y%C3%BCzy%C4%B1l_klasik_T%C3%BCrk_edebiyat%C4%B1_nesir_yazarlar%C4%B1_listesi)***ndandır. Evliya Çelebi'nin on ciltlik *****Seyahatname**si, bütün görmüş ve gezmiş olduğu memleketler hakkında oldukça önemli bilgiler içermektedir. Eser bu yönden Türk kültür tarihi ve gezi edebiyatı açısından önemli bir yere sahiptir. Eserinde; 17. yüzyıl Osmanlı coğrafyası, bu dönem konuşulan Türkçe ve ağız özellikleri, Gittiği bütün yerlerin genel durumu, coğrafi konumu, tarihi, halkının özellikleri, dili, dini, kıyafetleri, sanatları, gündelik yaşamları, tarih, karşılaştırmalı coğrafya, sanat tarihi ve etnografya açısından eşsiz bilgiler, Osmanlı toplumundaki müslüman-gayrimüslim ilişkileri, [gayrimüslim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gayrim%C3%BCslim) halkların gündelik hayatları, ekonomik ve kültürel durumları, nüfusları, ibadet yerleri, inanç ve itikatları, farklı topluluklara ait öyküler, türküler, halk şiirleri, söylenceler, masal, mani, ağız ayrılıkları, halk oyunları, giyim-kuşam, düğün, eğlence, inançlar, komşuluk bağlantıları, toplumsal davranışlar, sanat ve zanaat varlıkları, gezilen yörelerin evlerinden, cami, mescid, çeşme, han, saray, konak, hamam, kilise, manastır, kule, kale, sur, yol, havra gibi değişik yapıların bütün özellikleri; bunların yapılış yılları, onarımları, yapan, yaptıran veya onaranlar, bulunduğu bölgelerin mutfak kültürü ile ilgili zengin bilgiler, gezilen bölgenin yönetiminden, eski ailelerinden, ileri gelen kişilerinden, şairlerinden, oyuncularından, çeşitli kademelerdeki görevlilerine kadar ayrıntılı bilgiler ile 17. yüzyıl Osmanlı araç gereçleri hakkında da yer yer bilgiler verilmektedir. Osmanlı mutfağı araştırmacısı Marianna Yerasimos, *Seyahatnâme****de 44 pilav, 40 çorba, 23 baharat, 90 balık, 80 üzüm, 27 armut, 50'ye yakın ekmek çeşidinden bahsedildiğini belirtmektedir.***[^4] ## Ciltler Galeri |title=*Seyahatnâme****nin 1895 basımı kapakları*** |align=center |footer=Kaynak: [Atatürk Kitaplığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atat%C3%BCrk_Kitapl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) |Dosya:Seyahatname C1 Evliya Çelebi.jpg |Birinci cildin kapağı |Dosya:Seyahatname C2 Evliya Çelebi.jpg |İkinci cildin kapağı |Dosya:Seyahatname C3 Evliya Çelebi.jpg |Üçüncü cildin kapağı |Dosya:Seyahatname C4 Evliya Çelebi.jpg |Dördüncü cildin kapağı |Dosya:Seyahatname C5 Evliya Çelebi.jpg |Beşinci cildin kapağı |Dosya:Seyahatname C6 Evliya Çelebi.jpg |Altıncı cildin kapağı |Dosya:Seyahatname C7 Evliya Çelebi.jpg |Yedinci cildin kapağı |Dosya:Seyahatname C8 Evliya Çelebi.jpg |Sekizinci cildin kapağı Seyahatine dair bıraktığı 10 ciltlik *Seyahatname****nin konuları şu şekildedir:*** - **1. Cilt:** [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) ve civarı - **2. Cilt:** [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa) ve civarı. Nisan 1640'ta yaptığı [Amasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya), [Ünye](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Cnye), [Batum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Batum), [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon), [Samsun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samsun), [Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya), [Girit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girit) seferi, 1645'te [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum), [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan) ve [Gürcistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrcistan). - **3. Cilt:** [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam) - [Suriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye), [Filistin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Filistin) - [Urmiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Urmiye), [Sivas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivas), [El-Cezire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cizre), [Ermenistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermenistan), [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli), ([Bulgaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgaristan) ve [Dobruca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dobruca)) - **4. Cilt:** [Van](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van), [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz), [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat), [Basra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basra) Mardin seyahati. - **5. Cilt:** [Van](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van) ve [Basra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basra) seyahatinin sonu, [Oçakov](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C3%A7akov) seyahati, [Rakoçi](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Gy%C3%B6rgy_R%C3%A1k%C3%B3czi)'ye karşı sefer, [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya) seferi, Anadolu asilerine karşı hareket, [Çanakkale](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale) yolu ile [Bursa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bursa)'ya avdet, [Boğdan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bo%C4%9Fdan)'a gidiş, [Transilvanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdel) seyahati, [Bosna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bosna-Hersek)'ya gidiş, [Dalmaçya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dalma%C3%A7ya) seferi, [Sofya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sofya)'ya avdet. - **6. Cilt:** [Transilvanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdel) seferi, [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk)'a gidiş, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a avdet. [Macar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macarlar) seferi, [Uyvar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nov%C3%A9_Z%C3%A1mky)'ın muhasarası, müellifin 40.000 Tatarla, [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya), [Almanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanya), [Flemenk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Felemenk)'e ve [Baltık Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balt%C4%B1k_Denizi)'ne kadar gitmesi. [Uyvar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nov%C3%A9_Z%C3%A1mky)'ın zaptı, [Belgrad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belgrad)'a avdet. [Hersek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hersek)'e gönderilmesi, [Ragusa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dubrovnik) seyahati, [Karadağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karada%C4%9F) seferi, [Kanije](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kanije) seferi ve Kanizsa-[Hırvat](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C4%B1rvatlar) memleketi. - **7. Cilt:** [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya), [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m), [Dağıstan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Da%C4%9F%C4%B1stan), [Deşt-i Kıpçak](https://turkipedia.org/tr/wiki/De%C5%9Ft-i_K%C4%B1p%C3%A7ak), [Esterhan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Astrahan_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1). - **8. Cilt:** [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m), [Girit](https://turkipedia.org/tr/wiki/Girit), [Selanik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik), [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli). - **9. Cilt:** [Kütahya](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCtahya), [Afyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afyonkarahisar), [Manisa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manisa), [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir), [Sakız Adası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sak%C4%B1z_Adas%C4%B1), [Kuşadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ku%C5%9Fadas%C4%B1), [Aydın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayd%C4%B1n), [Amasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya), [Tire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tire%2C_%C4%B0zmir), [Denizli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Denizli), [Muğla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mu%C4%9Fla), [Bodrum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bodrum%2C_Mu%C4%9Fla), [Ege Adaları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Adalar%C4%B1), [Isparta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Isparta), [Antalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antalya), [Alanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alanya), [Karaman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaman), [Silifke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silifke), [Tarsus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tarsus), [Adana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adana), [Maraş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahramanmara%C5%9F), [Antep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gaziantep), [Kilis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kilis), [Urfa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eanl%C4%B1urfa), [Rakka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rakka), [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep), [Lazkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lazkiye), [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam), [Beyrut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyrut), [Sayda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sayda), [Safed](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safed), [Nablus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nablus), [Kudüs](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kud%C3%BCs), [Medine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Medine), [Mekke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mekke) ve civar yerlerin seyahatleri bulunmaktadır. - **10. Cilt:** [Mısır](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1s%C4%B1r) ve [Sudan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sudan). ## Ayrıca bakınız - [Evliya Çelebi Seyahatnamesi'ndeki isimler listesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evliya_%C3%87elebi_Seyahatnamesi%27ndeki_isimler_listesi) ## Dış bağlantılar - e-Kitap: [Evliya Çelebi Seyahatnamesi (9.cilt)](http://www.archive.org/stream/evliyaelebiseyah09evli#page/n5/mode/2up), İstanbul Devlet Matbaası 1935, archive.org, erişim 2 Nisan 2013 - e-Kitap: [Evliya Çelebi Seyahatnamesi (10 cilt)](http://archive.org/search.php?query=Evliya%20%C3%87elebi%20seyahatnamesi), (Osmanlıca), Ikdam Matba'ası, İstanbul 1896, archive.org, erişim 2 Nisan 2013 - e-Kitap: [Müntahabât-i Evliya Çelebi (Evliya Çelebinin yapıtının ilk cildinde camilerle ilgili olan bölümü)](http://www.archive.org/stream/mntahabtievliy00evli#page/n8/mode/2up), (Osmanlıca), İstanbul 1890, archive.org, erişim 2 Nisan 2013 - e-Kitap: [Narrative of travels in Europe, Asia, and Africa, in the seventeenth century EVLİYA EFENDİ (1834) Vol. I İng](http://archive.org/details/narrativeoftrave01evli), archive.org, erişim 3 Nisan 2013 - e-Kitap: [Narrative of travels in Europe, Asia, and Africa, in the seventeenth century EVLİYA EFENDİ (1834) Vol. II İng](http://archive.org/details/narrativeoftrave02evli), archive.org, erişim 3 Nisan 2013 - [Evliye Çelebi'nin Kaleminden Kilis](https://web.archive.org/web/20111001080800/http://www.kilis.pol.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=17&Itemid=125), kilis.pol.tr, erişim 3 Nisan 2013 - [EVLİYA ÇELEBİ KALEMİNDEN BURSA](https://web.archive.org/web/20160125063237/http://www.btch.org.tr/page/?p=icerik&q=evliya-celebi-den-bursa), btch.org.tr, erişim 3 Nisan 2013 [^1]: Sorularla Evliya Çelebi, Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, 2011-Ankara, Ülkü Çelik Şavk. [^2]: Evliya Çelebi Seyahatnamesi UNESCO Dünya Belleğinde, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü web sitesi, Erişim tarihi:08.02.2014. [^3]: Arşivlenmiş kopya. [^4]: Sorularla Evliya Çelebi, Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, 2011-Ankara, Ülkü Çelik Şavk.