# Seyahatnâme > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyahatn%C3%A2me > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Seyahatnâme, https://tr.wikipedia.org/wiki/Seyahatn%C3%A2me (CC-BY-SA-4.0) ![David Livingstone'un Afrika'ya seyahat kitabının Almanca baskısı, \*Ostafrika vom Limpopo bis zum Somalilande\*](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/92/Livingstone_portada.jpg) *David Livingstone'un Afrika'ya seyahat kitabının Almanca baskısı, \*Ostafrika vom Limpopo bis zum Somalilande\* (David Livingstone, public-domain)* **Gezi yazısı** ya da diğer adıyla **seyahatname** bir yazarın gezdiği, gördüğü yerleri edebi bir üslûpla anlattığı yazı türü. Genellikle yazılan bu tür yazılarda betimleme tekniği kullanılır. Yazarın kendi düşüncesi çok önemli olan bir faktördür Türk edebiyatındaki ilk örneği Seydi Âli Reis'in [Mir'atü'l-memalik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mir%27%C3%A2t%C3%BC%27l-Mem%C3%A2lik) adlı eseridir. Bu türün [Türk Edebiyatı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_edebiyat%C4%B1)'ndaki en bilinen örneği ise [Evliya Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evliya_%C3%87elebi)'nin [*Seyahatnâme*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyahatn%C3%A2me_%28Evliya_%C3%87elebi%29) adlı eseridir. Gezi yazısı yazarken ilgiyi uyanık tutmak, okuyucuda okuduğu yerleri görme isteği uyandırmak çok önemlidir. Gezi yazarlığı ayrı bir ustalığı gerektirir. Yazar gezdiği yerlerin ilginç özelliklerini hemen fark edecek kıvrak bir zekâya ve kültür birikimine sahip olmalıdır. Gezi yazılarında çoğu kez kronolojik zamanlı plan uygulanır. Gezi için yapılan hazırlıklar; yolculuk, yolculuk sırasında görülen ilgi çekici olaylar; varış, varıştaki ilk izlenimler. - Gezi yazılarında da kendinden önceki söylenmişlerden, yazılmışlardan ayrı olmak önemlidir. Aynı yerler daha önce de başkaları tarafından görülmüş, yazılmış olabilir. İkinci gidişte görülenlerle, ilk gidişte görülenler arasındaki farklara bile değinmek gerekir. Bu da gezi yazılarının zamanla tarihsel belge olduğunu ortaya koymaktadır. - Yazar anlattıklarının doğruluğunu; konuşma, bilgi toplama ve fotoğraflarla desteklemeli, anlattıklarını bir mantık çerçevesine oturtabilmelidir. Anlattıkları, önceki anlattıklarıyla çelişmemelidir. - Betimleyici anlatımdan yararlanılır. - Gezi yazılarında gezginin dikkatini çeken ve farklı konular güncel olaylarla da bütünleştirilerek edebî bir üslûpla anlatılır. - Gezi yazısı görülen yerlerin güzellikleri hakkında duygu ve düşünce içerebilir. - Anlatılanlar hayal ürünü değil gerçektir. - Gezi yazıları kuvvetli bir gözlem gücüne dayanır. - Gezi yazıları özneldir.[^1] ## Tanınmış seyahatnameler ### Türk - [Evliya Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evliya_%C3%87elebi)—[Evliya Çelebi Seyahatnamesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seyahatn%C3%A2me_%28Evliya_%C3%87elebi%29) - [Piri Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/P%C3%AEr%C3%AE_Reis)—[Kitab-ı Bahriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kit%C3%A2b-%C4%B1_Bahriye) - [Seydi Ali Reis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seydi_Ali_Reis)—[Mir'at-ül Memalik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mir%27%C3%A2t%C3%BC%27l-Mem%C3%A2lik) - [Ahmet Haşim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmet_Ha%C5%9Fim)—*Frankfurt Seyahatnamesi* - [Mustafa Said Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Said_Bey)—*Avrupa Seyahatnamesi* - [Ömer Lütfi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96mer_L%C3%BCtfi)—[*Ümit Burnu*](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Cmit_Burnu)* Seyahatname* - [Abdurrahman Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abdurrahman_Efendi)—[*Brezilya*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Brezilya)* Seyahatnamesi* - [Mehmed Hurşid Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Hur%C5%9Fid_Pa%C5%9Fa)—*Seyahatname-i Hudud'u* - [Nabi](https://turkipedia.org/tr/wiki/N%C3%A2b%C3%AE)—[*Hicaz*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hicaz)* Seyahatnamesi* - [Şirvanlı Ahmed Hamdi Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirvanl%C4%B1_Ahmed_Hamdi_Efendi)—*Şirvanlı Ahmed Hamdi Efendi Seyahatnamesi* - [Yirmisekiz Mehmed Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yirmisekiz_Mehmed_%C3%87elebi)—[Fransa Sefaretnamesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransa_Sefaretnamesi) - [Reşat Nuri Güntekin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Re%C5%9Fat_Nuri_G%C3%BCntekin)—[Anadolu Notları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_Notlar%C4%B1) - [Ahmed Midhat Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Midhat)—*Avrupada Bir Cevelan* ### Arap/Fars - [İbn Battuta](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0bn_Battuta) Seyahatnamesi - [İbn Fazlan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0bn_Fadlan) Seyahatnamesi ### Batı - Doğuya Yolculuk ([Gerard de Nerval](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%A9rard_de_Nerval)) - [Joseph de Tournefort](https://turkipedia.org/tr/wiki/Joseph_de_Tournefort) Seyahatnamesi - İstanbul ([Edmondo de Amicis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edmondo_de_Amicis)) - İstanbul Seyahatnamesi ([Josephus Grelot](https://turkipedia.org/tr/wiki/Josephus_Grelot)) - Sultanlar kentine yolculuk ([Salomon Schweigger](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salomon_Schweigger)) - Bir oryantalistin doğu seyahatnamesi ([Alexander William Kinglake](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alexander_William_Kinglake)) - [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum)'a yolculuk ([Aleksandr Puşkin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aleksandr_Pu%C5%9Fkin)) - Şövalye Taitbout de Marigny'nin [Çerkesya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesya) Seyahatnamesi ([Taitbout de Marigny](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edouard_Taitbout_de_Marigny)) - [İsfahan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sfahan) Seyahatnamesi ([Pierre Loti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pierre_Loti)) - Dünyanın hikâye edilişi ([Marco Polo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Marco_Polo)) - Seyir defterleri ve keşif yolculukları günlüğü ([Kristof Kolomb](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kristof_Kolomb)) - Timur Devrinde Kadis'ten Semerkant'a Seyahatname ([Ruy Gonzales de Clavijo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruy_Gonz%C3%A1lez_de_Clavijo)) ## Ayrıca bakınız - [Biladiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Biladiye) [^1]: Öğretici Metinler , Erişim tarihi: 26 Mayıs 2016