Seviyye Talip

Seviyye Talip, Halide Edib Adıvar'ın 1910 yılında İstanbul'da yayımladığı feminist bir romandır.

Yazarın ilk eserlerinden birisi olan roman, bir kadının kocasını terk ederek sevdiği erkekle yaşamasını konu alır.^{[1]Beyhan Uygun Aytemiz, Halide Edib-Adıvar ve Feminist Yazın, Bilkent Üniversitesi Ekonomi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, Haziran 2001.} Roman, birinci tekil kişi tarafından (Fahir) anlatılmıştır.

Kitabın Konusu

Batı kültürü ile yetişmiş, sıra dışı, güçlü bir kadın olan Seviyye, aşık olarak evlendiği kocası Talip Bey ile aralarındaki aşkın bittiğini ve Macar asıllı müzik öğretmeni Cemale âşık olduğunu keşfeder. Ortak zevkleri olan batı müziği, Seviyye ile Cemal'i birbirine daha da bağlar. Seviyye, kocası kendisini boşamayı reddedince onu terk edip Cemal ile yaşamaya başlar; evli olmadığı bir adamla yaşamanın tüm zorluklarına karşı mücadele eder.

İngiltere'de felsefe okumuş Avrupaî bir aydın olan Fahir, geleneksel bir kadın olan halasının kızı Macide ile evlidir. Fahir'e göre Macide, bıktırıcı bir şekilde ev işleriyle uğraşan, memleket meselelerine ilgisi olmayan, eşine yeterli derecede arkadaş olamayan bir kadındır.^{[2]Hülya Adak, Otobiyografik Benliğin Çok-Karakterliliği:Halide Edibin İlk Romanlarında Toplumsal Cinsiyet, Kadınlar Dile Düşünce, İletişim Yayınları, Nisan 2004.} Fahir, İngiltere'den döndükten sonra karısını değiştirmeye, Batılı kültüre göre şekillendirmeye çalışır. Fahir'in yenilik arzusu ve annesinin eski düzeni arasında çatışma yaşayan^{[3]Özcan Bayrak, II. Meşrutiyet Dönemi Türk Romanında Milli Kimlik – Batı Çatışması, Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, Yıl 3, Sayı 5, Aralık 2010.} Macide, kocasını memnun etmek ve vatanını modern bir kadın olarak temsil etmek adına^{[4]Çimen Günay- Erkol, Osmanlı Türk Romanından Çağdaş Türk Romanına Kadınlık: Değişim ve Dönüşüm, Türkiyat Mecmuası, Cilt 21, Sayı 2, 2011} hızlı bir değişim gösterir; örneğin kendi kendine İngilizce öğrenir, piyano dersleri alır ve memleket meselelerini yakından takip etmeye başlar. Macide'deki değişimlere rağmen Fahir, Seviyye'ye aşık olur.

Cemal ile nikahsız yaşadığı için toplum içinde çok zor duruma düşen Seviyye, sonunda kocası boşanmaya razı olunca sevgilisi Cemal ile evlenir.

Fahir, Seviyye'ye olan aşkı yüzünden karısı Macide'yi kaybedince savaşa katılıp ölmeyi ve bir kahraman olarak anılmayı tercih eder.^{[4]Çimen Günay- Erkol, Osmanlı Türk Romanından Çağdaş Türk Romanına Kadınlık: Değişim ve Dönüşüm, Türkiyat Mecmuası, Cilt 21, Sayı 2, 2011}