# Serviçen Efendi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Servi%C3%A7en_Efendi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Serviçen Efendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Servi%C3%A7en_Efendi (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/57/%D5%8D%D5%A5%D6%80%D5%BE%D5%AB%D5%B9%D5%A5%D5%B6.jpg)
* (Անհայտ, public-domain)*

- **Doğum yeri:** İstanbul
- **Ölüm yeri:** İstanbul
- **Makam:** Meclis-i Âyan üyesi
- **Dönembaşı:** 17 Mart 1877
- **Dönemsonu:** 2 Ekim 1897
- **Vatandaşlığı:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Milliyeti:** Osmanlı Ermenisi

**Serviçen Efendi** ya da **Serovpe Viçenyan** Սերովբե Վիչենյան (1815-1897), [Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) hekimdir.

1839'da [Paris](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris) Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun olmuştur. [İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya)'ya giderek 1840'ta [Pisa Üniversitesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pisa_%C3%9Cniversitesi)'nde doktorasını tamamlamış; Paris'e giderek idrar yolları hastalıkları konusunda da çalışmalar yapmıştır. 1842'de [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a dönmüştür. 1848'de [Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mekteb-i_T%C4%B1bbiye-i_%C5%9E%C3%A2h%C3%A2ne)'de ilk Tıbbi Kanuni ([*Adli tıp*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adli_t%C4%B1p)) derslerini vermeye başlamıştır. Aynı yıl Bab-ı Seraskeri'ye başhekim olarak atanmıştır. Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane'de ayrıca fizik dersleri vermiş ve iç hastalıkları konusunda özel kurslar düzenlemiştir. *Gazette Médicale de Constantinople* (1849-1852) adlı Fransızca tıp gazetesinin yazı işlerini yönetmiştir. 1853 ile 1856 yılları arasında [Kırım Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Sava%C5%9F%C4%B1)'na katılmıştır. 1856'da Cemiyet-i Tıbbiye-i Şahane'nin kurucuları arasında yer almış ve 1858-1859 ile 1865-1866 yılları arasında başkanlığını üstlenmiştir. Uzun süre Askeri Tıbbiye'nin başhekimliğinde bulunmuştur. Meclis-i Tıbbiye-i Mülkiye ve Sıhhiye-i Umumiye üyesi olarak uzun yıllar hizmet vermiştir. Sivil eczacılar için çıkartılan Beledi İspençiyarlık Nizamnamesi'ni hazırlamış; Hilal-i Ahmer Cemiyeti'nin ([Kızılay](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1lay)) kurucuları arasında yer almıştır. Sicill-i Ahval Komisyonu Azalığı’na ve 1887 yılı başında İntihab-ı Memurin Komisyonu Azalığı yapmıştır. 1878'de Tıp fakültesi'ndeki görevinden emekliye ayrılmış, 1891’de II. dereceden Nişan-ı Ali-yi Osmani’ye layık görülmüştür.

[I. Meşrutiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Me%C5%9Frutiyet) döneminde [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) tarafından [Meclis-i Âyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_%C3%82yan) üyeliğine seçilmiştir.[^1] Aynı zamanda 1863'te [Nizamnâme-i Millet-i Ermeniyân](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nizamn%C3%A2me-i_Millet-i_Ermeniy%C3%A2n)'nın ilan edilmesinde önemli bir figür olmuştur.[^2][^3]

[^1]: Türkiye Büyük Millet Meclîsi Vakfı Yayınları No : 15 Türk Parlamento Tarihi Meşrutiyete Geçiş Süreci I. ve II. Meşrutiyet II. Cilt Ayan Ve Mebûsân Meclisleri Üyelerinin Özgeçmişleri Prof. Dr. İhsan Güneş Türk Parlamento Tarihi Araştırma Grubu sayfa 95
[^2]: Panossian, Razmik. The Armenians : from kings and priests to merchants and commissars. Columbia Univ. Press, 2006. <https://archive.org/details/armeniansfromkin00razm>
[^3]: Nalbandian, Louise. The Armenian revolutionary movement; the development of Armenian political parties through the nineteenth century.. University of California Press, 1963. <https://archive.org/details/bub_gb__dIsS3aidr0C>