Serhat

Serhad (Serhat) bölgesi, tarihsel olarak Osmanlı Devleti döneminde komşu ülkelerle (özellikle doğu ve batı sınırlarında) olan sınır boyu veya hudut bölgesine verilen isimdir. "Serhad" kelimesi Farsça "ser" (baş) ve Arapça "had" (sınır/çizgi) kelimelerinden gelir ve "baş sınır" veya "sınır başı" anlamına gelir. Osmanlı'da sınırlar net çizgilerle değil, kale, nehir, tepe gibi unsurlarla kabaca belirlenirdi; bu şerit bölgeye serhad denirdi ve burada akıncılar ile serhadkulu (serhad askeri) denen özel birlikler görev yapardı.^{[1]Baş, Göksel. Ottoman serhad organization in the Balkans (1450s to early 1500s). 1 Ocak 2017.}

Günümüzde "Serhad bölgesi" (veya Serhat bölgesi) ifadesi daha çok Türkiye'nin kuzeydoğu kesimindeki belirli bir alanı ifade eder ve genellikle şu illeri kapsar:

• Kars

• Ardahan

• Iğdır

• Ağrı (bazen Erzurum'un bazı ilçeleri de dahil edilir)

Bu bölge, İran, Nahçıvan (Azerbaycan), Ermenistan ve Gürcistan ile komşu olan geçiş alanıdır. Resmi olarak Serhat Kalkınma Ajansı^{[2]Kalkınma Ajansları Kültür.}

(TRA2 seviyesi) tarafından da Ağrı, Ardahan, Iğdır ve Kars illeri "Serhat Bölgesi" olarak tanımlanır.

Bazı kaynaklarda daha geniş yorumlanarak Van, Erzurum veya Artvin'in bazı kısımları da serhad illeri arasında sayılır, ancak en yaygın ve resmi kullanım yukarıdaki dört il üzerinedir.^{[3]Britannica ve benzeri ansiklopedik kaynaklar — Osmanlı sınır yapısı ve frontier kavramı bağlamında dolaylı geçer (doğrudan "Serhad" başlığı altında değil, ama Ottoman border defenses kısmında).}