# Sergey Pürbü

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Sergey_P%C3%BCrb%C3%BC
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Sergey Pürbü, https://tr.wikipedia.org/wiki/Sergey_P%C3%BCrb%C3%BC (CC-BY-SA-4.0)

- **Adı:** Sergey Bakizovoğlu Pürbü
- **Doğum tarihi:** 7 Eylül 1913
- **Doğum yeri:** Beezi bölgesi (şimdiki Ulug-Hem ili) Tandı Tıva
- **Ölüm tarihi:** 27 Aralık 1975
- **Meslek:** Yazar, şair, tiyatro yazarı, nesir ustası, çevirmen
- **Milliyet:** Tıva Türk'ü
- **Tarz:** nazım, nesir

**Sergey Pürbü ** (tüm adı: Sergey Bakizoğlu Pürbü) ([Tıva Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuvaca): Сергей Бакизович Пюрбю) (7 Eylül 1913 - 27 Aralık 1975) [Tandı Tıva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tand%C4%B1_Uranhay)nın Beezi bölgesi (şimdiki Ulug-Hem ili) Ejim ([Tuvaca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuvaca):Эъжим) beldesinin Odurug-Aksı'da doğmuştur. Tıvalı şair, oyun yazarı, nesirci, nazımcı,[^1] tercüman. **Ulus'un yazarı**, milliyetçi-Turancı yazar. Tıva Arat Cumhuriyetinin Yazarlar Birliğinin ilk başkanı. Tıva edebiyat araştırmacısı.[^2]

## Yaşamı

1 Eylül 1913 yılında [Tandı Tıva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tand%C4%B1_Uranhay)nın Beezi bölgesi (şimdiki Ulug-Hem ili) Ejim ([Tuvaca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuvaca):Эъжим) beldesinin Odurug-Aksı'da doğmuştur. Çocukluğunda tapınakta eğitim görmüş Tañgıt (Tibet) yazısı öğrenmiş sonra eski Moğol yazısını öğrenmiştir. Kızıl şehrinde ilk öğrenimini bitirip 1928 yılında Leningrad (şimdiki Sen Petersburg) şehrinde[^3] Kuzey Uluslarını Araştırma Enstitüsü İşçi Fakültesinde eğitim öğrenim görür. 1932 yılında Gertsen adlı Öğretmen Enstitüsü yanında Sovyet Doğu ulusları eğitimcilik öğrenimini bitirmiştir. Tıva Arat Cumhuriyeti Kültür Bakanlığında, Tıva milli yayınevinde, Tıva devrimci partisinin Merkez komisyonu görevlerinde, Tıva Arat Cumhuriyetinin diğer idari bölümlerinde görev alır. 1942 yılında kurulan Tıva Yazarlar Birliğinin ilk yönetiminde görev almıştır.[^4] 1948 yılında Stalinci baskılara uğramış, 1954 yılında aklanmıştır. Şagaan-Arıg okulunda idarecilik yapmış, çoğu öğretim kitaplarının çevirmenliğinde yer almış, Milliyetçi Edebiyat Merkezi (Улусчу чогаадылга бажыңы) başkanlığını yapmıştır. Tıva Sanat-Tiyatro merkezinin Edebiyat müdürlüğünde çalışmıştır.[^5][^6]

## Eserleri

1930'lu yıllarda yazarlığa başlar. Bazı eserleri şunlardır:[^7]

1. «Çeçek» (1939) (Çiçek)
2. «Kızıl koştu» (1942)
3. "Anıyak çogaalçılarga duza" (1939) / Genç yazarlar yardım
4. «Küderek dugayında çeçen çugaalar»,
5. «Ergeppey dugayında tooju» denemeler,
6. «Inakşıldı kamnaar herek», / Sevgiyi korumak gerek
7. «Kızıl üyer»,
8. «Açılıg salçaaşkın». Bu eser Tıva edebiyatının en iyi piyeslerinden biri.
9. «Kızıl koş» (1942),
10. «Ertenginiñ ırı» (1944),
11. «Çurttalganıñ ayalgazı» (1958),
12. «Şınappaynıñ çugaazı» (1960),
13. «Delgemnerje oruk» (1961),
14. «Çaa üye şapkınçızı» (1962),
15. «Şılgalda» (1966),
16. «Mergen biçiiler bolgaş melegey küçütenner» (1968),
17. «Çarılbazım çalıı nazın» (1970),
18. «Çogaaldar çıındızı» (1973),
19. «Söölgü şülükter» (1976),
20. «Öşpes odum» (1982), / Sönmez ateşim
21. «Ayan tudup çedip keldim» (1993)

### Tıva dile bazı çevirileri

1. V.Şekspir'in «Romeo bile Djuleta»,
2. А. Puşkin'in «Evgeniy Onegin»,
3. L. Tolstoy'un «Hacı Murat»,
4. M.Gorkiy'in «Artomonovtarnıñ heree» .

## Dış bağlantılar

- [Tıva yazarları websitesi](http://www.pisateli-tuvy.ru/)
- «Тываның чогаалчылары / Писатели Тувы» 2000 чылда үнген ном
- [S.B. Pürbü — lrd63.narod2.ru](http://lrd63.narod2.ru/tiva_shlkchlerivis/)

[^1]: http://тывадыл.рф/index.php?option=com_content&view=article&id=21%3A-lr-&Itemid=13 <http://тывадыл.рф/index.php?option=com_content&view=article&id=21%3A-lr-&Itemid=13{{Ölü>
[^2]: Национальная библиотека Республика Тыва им. Александра Сергеевича Пушкина. <http://www.lib.rtyva.ru/news/94/5151/>
[^3]: известный и неизвестный » Tuva.Asia. <http://www.tuva.asia/news/tuva/6577-pyurbyu.html>
[^4]: «И ничего на свете быть не может Свободы человеческой дороже». <http://www.centerasia.ru/issue/2003/13/2020-sergey-purbu.html>
[^5]: Персональный сайт. <http://lrd63.narod.ru/index/0-34>
[^6]: На улице Кочетова в Кызыле открыта мемориальная доска Сергею Пюрбю. <http://kyzyl-online.ru/novosti/kyzyl/na-ulice-kochetova-v-kyzyle-otkryta-memo.html>
[^7]: doğumunun 100. yılında hayatı ve eserleri http://www.tuvaonline.ru/2013/09/16/pevec-svobody-i-uznik-sovesti-k-100-letiyu-sergeya-pyurbyu.html <http://www.tuvaonline.ru/2013/09/16/pevec-svobody-i-uznik-sovesti-k-100-letiyu-sergeya-pyurbyu.html>
