# Semeni

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Semeni
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Semeni, https://tr.wikipedia.org/wiki/Semeni (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a7/S%C9%99m%C9%99ni.jpg)
* (Irada, CC-BY-SA-3.0)*

**Semeni**, Türk halk kültüründe yaşam otu. [Kosa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kosa) töreninin son gününde semeni (sem/som) adı verilen bir tören yapılır. Semeni bazı yörelerde aynı zamanda bir çeşit [helva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Helva) olup pişirildikten sonra [nevruz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nevruz) gecesi bir kısmı suya bırakılır.[^1] Pişirilmesi ve toplu olarak yapılmasına çocuklu bir kadın önderlik eder. Kadınlar kazan başında şarkı söyleyip dans ederler. Ayrıca ölü törenlerinde de misafirlere dağıtılması, aslında yeniden dirilişle olan bağlantısını ortaya koymaktadır. Sümerlerdeki ölümsüzlük otu bu kavramla ilintilidir. Bir kaba konularak ıslatılan buğdayların yeşermesi sonucu oluşan ve etrafına kırmızı kurdele bağlanan bir demettir. Toprağın yeşermesinin sembolüdür. [Samanu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samanu) adlı muhallebi türü de bu çimlendirilen tahıllardan yapılır.

## Etimoloji

*Sem/som* kökünden türemiştir. Doluluk, saflık bildirir. *Süme/suma* sözcüğü, Eski [Altayca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altayca) ve Moğolcada "şaman" anlamı taşır. Halha lehçesinde *süm*, Buryatçada *hum*, Dagur dilinde *sum* olarak yer alır. Mongur dilinde ise *semen* şeklinde ifade edilir. Moğolca *sem*; gizlilik, sır anlamları taşır. Som/soma kelimesi Türkçede "onur, şeref" ve "iz, işaret" gibi anlamlar da içerir. Bu mana, Tunguzcada s*ama* sözcüğüyle karşılanır. Moğolca *sem* ve Tunguzca *süme* kökleri, "gizlemek" manasını da bünyesinde barındırır.

## Dış bağlantılar

- [Türk Mitoloji Sözlüğü, Pınar Karaca](http://www.kayipdunya.com/wp-content/uploads/kalins-pdf/singles/turk-mitolojisi-sozlugu-r-s.pdf)

## Ayrıca bakınız

- [Samanu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samanu)

[^1]: Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlük, Celal Beydili, Yurt Yayınevi (Sayfa - 492)