# Selma Rıza > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Selma_R%C4%B1za > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Selma Rıza, https://tr.wikipedia.org/wiki/Selma_R%C4%B1za (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b7/Selma_riza.jpg) * (Abdullah Biraderler, public-domain)* - **Adı:** Selma Rıza - **Doğum tarihi:** 5 Şubat 1872 - **Doğum yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm yeri:** İstanbul, Türkiye - **Köken:** Türk - **Konu:** Kadın hakları - **İlk eser:** Uhuvvet **Selma Rıza** (5 Şubat 1872 - 5 Ekim 1931), ilk [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) kadın gazeteci, [İttihat ve Terakki Cemiyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki)'nin tek kadın üyesi, [Hilal-i Ahmer Cemiyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_K%C4%B1z%C4%B1lay) genel sekreteri ve yazardır. [Tanzimat dönemi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tanzimat)nin ilk Türk kadın gazeteci ve romancılardan birisi olan Selma Rıza Hanım, Paris'teki [Jön Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/J%C3%B6n_T%C3%BCrkler)'in liderliğini yapmış [Ahmed Rıza Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_R%C4%B1za)'in kız kardeşidir. 1897'de kaleme aldığı *Uhuvvet* romanı kadın hakları konusuna yer veren öncü romanlardan biri olarak değerlendirilmektedir.[^1] ## Yaşamı 1872'de İstanbul'da doğdu. Babası [Şura-yı Devlet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9E%C3%BBr%C3%A2-y%C4%B1_Devlet) ve [Meclis-i Âyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_%C3%82yan) üyelerinden [Ali Rıza Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_R%C4%B1za_Bey), annesi ise Avusturyalı [Macar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macarlar) asıllı bir ailenin İslamiyet'e geçmiş kızı Nâile Hanım'dır.[^2] Selma, çiftin yedi çocuğunun en küçüğü idi. Evde özel ders alarak yetiştirildi; iyi derecede Fransızca öğrendi. Eğitiminde, ağabeyi [Ahmed Rıza](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_R%C4%B1za)’nın büyük etkisi oldu.[^3] Ağabeyi 1889’da Fransa’ya gitmiş ve orada Jön Türk hareketine katılmıştı. Selma Rıza, ailesinden gizlice [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'dan kaçarak [Paris](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris)'teki ağabeyinin yanına gitti ve eğitimini Sorbonne Üniversitesi'nde sürdürdü. Paris’te on yıl yaşadı. [İttihat ve Terakki Cemiyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki) Paris şubesine üye oldu. Cemiyetin tek kadın üyesi idi. Ahmed Rıza Bey’in çıkardığı ve Fransızca olarak yayımlanan [Meşveret Gazetesi'nde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Me%C5%9Fveret); Türkçe olarak yayımlanan [Şuray-ı Ümmet Gazetesi'nde](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eura-y%C4%B1_%C3%9Cmmet) çalıştı. İlk Türk kadın gazeteci unvanını Paris yıllarındaki çalışmaları ile aldı. 1897'de *"Uhuvvet"* (Kardeşlik) adlı romanını yazdı ancak yayımlamadı. 1899 yılından itibaren “sosyal açıdan kadın” konusu ile ilgilendi; bu konuda bir uzman kabul edildi. Selma Rıza, 1908'de [II. Meşrutiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Me%C5%9Frutiyet)'in ilanı üzerine İstanbul'a döndü. Yurda dönüşünden sonra gazetecilik yapmadı ancak sosyal hayatta rol almaya devam etti. Meşrutiyet'in ilanından sonra yeniden teşkilatlandırılan [Hilal-i Ahmer Cemiyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_K%C4%B1z%C4%B1lay)'inde çalıştı. Beş yıl boyunca genel sekreterlik yaptı ancak yönetimdekilerle görüş ayrılığına düşünce kurumdan ayrıldı. 1910-1912 yılları arasında iki roman daha yazdı ancak yayımlamadı. Hanımlara Mahsus Gazete ve Kadınlar Dünyası gibi yayın organlarında yazılar yayımladı.[^4] İstanbul'da Müslüman Osmanlı kadınları için okullar açılması uğrunda mücadele etti. [Meclis-i Mebûsan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_Meb%C3%BBsan) reisi olan ağabeyi Ahmed Rıza'nın da ön ayak olmasıyla Kandilli'deki [Adile Sultan Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adile_Sultan_Saray%C4%B1)'nın Türkiye'nin ilk yatılı kız lisesi olarak açılmasına yardımcı oldu. 5 Ekim 1931 tarihinde hayatını kaybetti. ## Düşünsel ve Toplumsal Etkisi Selma Rıza, gazetecilik faaliyetlerinin yanı sıra kadınların eğitimi ve toplumsal hayattaki yeri üzerine yazılar kaleme almıştır. Yazılarında özellikle kadınların eğitim yoluyla toplumsal yaşama katılımını ele almıştır. Paris yıllarında İttihat ve Terakki çevresiyle kurduğu ilişkiler ve basın faaliyetleri, onun entelektüel kimliğinin şekillenmesinde etkili olmuştur.[^5] Bu süreçte hem Osmanlı basınında hem de kadınlara yönelik yayınlarda yer alarak düşüncelerini aktarma imkânı bulmuştur. Hanımlara Mahsus Gazete ve Kadınlar Dünyası gibi yayınlarda yayımlanan yazılarıyla dönemin basın hayatında aktif olarak yer almış ve çeşitli toplumsal konulara değinmiştir. [^1]: Hazer, Gülsemin. Selma Rıza'nın Uhuvvet Romanında Kurmaca Yapı. Turkish Studies Cilt 6/3 Yaz 2011. [^2]: Toros, Taha. İlk T Türk Kadın Gazeteci Selma Rıza. Skylife Dergisi, Şubat 1994. [^3]: Toros, Taha. İlk T Türk Kadın Gazeteci Selma Rıza. Skylife Dergisi, Şubat 1994. [^4]: Selma Rıza Feraceli. [^5]: Selma Rıza. Kadının İnsan Hakları Derneği.