# Selkuplar > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Selkuplar > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Selkuplar, https://tr.wikipedia.org/wiki/Selkuplar (CC-BY-SA-4.0) - **Grup:** Selkuplar; (sоlqup, sussе qum, çumıl-qup, şеlqup, şеşqum) - **Nüfus:** 4400 (2010 sayımı) - **Bölge:** Rusya:; 3649 (2010 г.);4249 (2002 г.); 22px Tümen Oblastı:; 2065 (2010 y.); 1857 (2002 y.); 22px Yamalo-Nenets Özerk Okrugu :; 1988 (2010 г.); 1797 (2002 y.); 22px Tomsk Oblastı\]\] :; 1181 (2010 y.); 1787 (2002 г.); 22px Krasnoyarsk Krayı :; 281 (2010) ; 412 (2002 y.); Ukrayna:; 62 (2001 y.) - **Diller:** Selkupça, Rusça - **Dinler:** Hristiyanlık (çoğunlukla Ortodoks), Şamanizm - **İlgili gruplar:** Nenetsler, Enetsler, Nganasanlar, Samoyedler ![Fin-Ugor halkları içinde Selkup halkı](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8b/Fenno-Ugrian_people.png) *Fin-Ugor halkları içinde Selkup halkı (Martintg at İngilizce Vikipedi, public-domain)* ![Ural halkları](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/87/Uralic-Yukaghir.png) *Ural halkları (Yükleyenin kendi çalışması drawn after Ruhlen, Merritt, A Guide to the World's languages, Stanford, California (1987), p. 64, CC-BY-SA-3.0)* **Selkuplar** ([Rusça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a): сельку́пы, *selkupı*; [Selkupça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selkup%C3%A7a): kendilerince *sоlkup, sоlkup, sussе kum, çumıl-kup, şоlkup, şоşkum*), (1930 yılına kadarki adları: Ostyak-Samoyedler). [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya)'da, [Batı Sibirya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bat%C4%B1_Sibirya)da yaşam süren halk. Selkuplar [Sibirya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sibirya)’da [Tümen Oblastı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCmen_Oblast%C4%B1) (1857 kişi), [Tomsk Oblastı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tomsk_Oblast%C4%B1)nda (1787 kişi), [Yamalo-Nenets Özerk Okrugu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yamalo-Nenets_%C3%96zerk_Okrugu) — 1797 kişi) ve [Krasnoyarsk Krayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Krasnoyarsk_Kray%C4%B1) (412 kişi). ## Nüfus Rusya Federasyonu'nda Selkupların yıllara göre nüfus istatistiği: Selkupların (2002 y.) yerleşimlere göre nüfuslarının durumu:[^1] - Yamаlо-Nеnеts özek okruğu: \* [Krаsnоsеlkup](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kr%D0%B0sn%D0%BEs%D0%B5lkup) köyü — 581; \* [Tоlkа](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%D0%BElk%D0%B0_%28Kr%D0%B0sn%D0%BEs%D0%B5lkupskiy_r%D0%B0y%D0%BEn%29) beldesi — 491; \* [Rаttа](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%D0%B0tt%D0%B0_%28k%C3%B6y%29) köyü — 153; \* [Tоlkа](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%D0%BElk%D0%B0_%28Pur%D0%BEvskiy_r%D0%B0y%D0%BEn%29) köyü — 136; \* [Tаrkо-Sаlе](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%D0%B0rk%D0%BE-S%D0%B0l%D0%B5) şehri — 103; - Tоmsk оblаstı: \* [Kаrgаsоk](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%D0%B0rg%D0%B0s%D0%BEk) köyü — 190; \* [Kоlpаşеvо](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%D0%BElp%D0%B0%C5%9F%D0%B5v%D0%BE) şehri — 153; - Krаsnоyar krаy: \* [Fаrkоvо](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%D0%B0rk%D0%BEv%D0%BE) köyü — 237. ## Dil ve Eğitim Selkup dili, eskiden Yenisey Samoyed olarak adlandırılan [Samoyed dilleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samoyed_dilleri)nden biridir. Selkuplar, bugün de kendi dillerini konuşurlar, ama eğitim dili [Rusçadır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a) ve bundan dolayı Selkup dili yüksek oranda kaybolma riski altındadır. ## Din Geleneksel inançlar — [animizm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Animizm), [şamanizm](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eamanizm) ve Rus misyonerlerinin etkisiyle [Ortodoks Hristiyanlık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Ortodoksluk) .[^2][^3] ## Antropoloji Antropolojik olarak **Selkuplar**, [Ob-Ugorlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ob-Ugorlar)a oldukça benzeyen [Ural](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fin-Ugor_kavimleri) ırkının temsilcileridir. Küçük boydadırlar ve kısa kafatasları vardır. Saçları ve gözleri çoğunlukla koyudur. [Mongoloid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mongoloid_%C4%B1rk) özellikleri Kuzey [Samoyedler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samoyedler)dekinden daha az belirgindir, ten renkleri daha açıktır. **Selkuplar** sakallı oldukları için bütün [Samoyed halkları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samoyedler) arasında benzersizdir.[^4] ## Tarih ![Gornostayev üzerinde bir Ostyak. XVIII. yüzyıl sonu.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/7a/023_Description_of_all_the_Russian_state-dwelling_peoples_-_Ein_Ostiakischer_Hermelin-F%C3%A4nger%2C_1790_%28crop%29.jpg) *Gornostayev üzerinde bir Ostyak. XVIII. yüzyıl sonu. (Johann Gottlieb Georgi (1738-1802), public-domain)* 13. yüzyılda **Selkuplar** ve diğer [Samoyed halkları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samoyedler) [Tatarlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarlar)ın egemenliğine girerek vergilendirmeye tabi tutuldular. [Rus Çarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya_%C3%87arl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın [Sibirya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sibirya)'yı fethi [16. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/16._y%C3%BCzy%C4%B1l)ın sonlarında başladı. [Krasnoyarsk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Krasnoyarsk) kalesi 1628'de dikildiğinde, [Tatarlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarlar)ın hakimiyetinin sona ermesi ve **Selkupların** ve diğer [Samoyed halkları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samoyedler)nın [Ruslar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ruslar)ın egemenliğine boyun eğmesi anlamına geliyordu.[^5] [16. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/16._y%C3%BCzy%C4%B1l) sonu Rus kaynaklarının verdiği bilgilere göre Selkuplar boylar birliği oluşturmuşlar ve bu birliğe ise Rusça Pegaya Orda,[^6] Türkçede ise « Ala Orda » denilmiştir. Tom ve Narım akarsuları arasındaki coğrafyayı kapsayan bu birlik 16. yüzyıl boyunca görülür. Daha doğuda ise Sibir Kağanlığı bulunmaktaydı[^7] Etnografik çalışmalara göre,[^8] eski zamanda Selkup ritüellerinde yerlilere has özellikler mevcuttur. Selkuplar ile bir zamanlar aynı coğrafyada yaşamış Selçuk, Salçak adlarının benzerliği de dikkat çekicidir.[^9] [18. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/18._y%C3%BCzy%C4%B1l)da ise **Selkuplar**, [Taz Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taz_Nehri) ve [Turuhan Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turuhan_Nehri) bölgelerinde hakim bir grup haline geldi. Önceki yerlilerin, [Hantılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hant%C4%B1lar)ın, [Ketler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ketler)in ve [Evenkiler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evenkiler)in kültürünü benimsediler.[^10] ## Tanınmış Sеlkuplar - [Grigоrоvskiy, Nikоlаy Pеtrоviç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Grig%D0%BEr%D0%BEvskiy%2C_Nik%D0%BEl%D0%B0y_P%D0%B5tr%D0%BEvi%C3%A7) - [Prоkоfеv, Gеоrgiy Nikоlаеviç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pr%D0%BEk%D0%BEf%D0%B5v%2C_G%D0%B5%D0%BErgiy_Nik%D0%BEl%D0%B0%D0%B5vi%C3%A7) - [Prоkоfеvа, Еkаtеrinа Dmitriеvnа](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pr%D0%BEk%D0%BEf%D0%B5v%D0%B0%2C_%D0%95k%D0%B0t%D0%B5rin%D0%B0_Dmitri%D0%B5vn%D0%B0) - [Kuznеtsоvа, Аriаdnа İvаnоvnа](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzn%D0%B5ts%D0%BEv%D0%B0%2C_%D0%90ri%D0%B0dn%D0%B0_%C4%B0v%D0%B0n%D0%BEvn%D0%B0) - [Hеlimskiy, Еvgеniy Аrnоldоviç](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%D0%B5limskiy%2C_%D0%95vg%D0%B5niy_%D0%90rn%D0%BEld%D0%BEvi%C3%A7) - [Bıkоnya, Vаlеntinа Viktоrоvnа](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C4%B1k%D0%BEnya%2C_V%D0%B0l%D0%B5ntin%D0%B0_Vikt%D0%BEr%D0%BEvn%D0%B0) - [Stеpаnоvа, Оlgа Bоrisоvnа](https://turkipedia.org/tr/wiki/St%D0%B5p%D0%B0n%D0%BEv%D0%B0%2C_%D0%9Elg%D0%B0_B%D0%BEris%D0%BEvn%D0%B0) ## Ayrıca bilgilenmek için Sobanski, Florian (March 2001). "The southern Selkups of Tomsk Province before and after 1991". Nationalities Papers 29 (1): 171–179. doi:10.1080/00905990120036448 ## Dış bağlantılar - [XVII—XX yüzyıllarda Selkuplar](https://web.archive.org/web/20090521100022/http://www.finugor.ru/info/narod/selk.html) - [(Fotoğraflar — Fateyev İ. S.) 1938, 1940 yıllarında Tım akarsuyunda Selkuplar](https://web.archive.org/web/20041226120908/http://frontiers.nsc.ru/index.php?showcoll=14&media=4) - [Kuzey, Sibirya ve Uzakdoğu Yerli Halkları sitesinde Selkuplar](http://www.raipon.net/Народы/НародыСевераСибирииДальнегоВостокаРФ/Селькупы/tabid/397/Default.aspx) - [Güney Selkuplarının etnik kimliği (özet)](http://old.iea.ras.ru/autorefs/2007/Shahovtsov.23.10.2007.pdf) [''Kızıl Kitap'ta Rus Çarlığındaki Halklar'' içinde Selkuplar maddesi](http://www.eki.ee/books/redbook/selkups.shtml) [^1]: База микроданных Всероссийской переписи населения 2002 года. [^2]: Селькупы Этноатлас Красноярского края [^3]: Селькупы [^4]: Kızıl Kitap'ta Rus Çarlığındaki Halklar içinde Selkuplar maddesi. [^5]: Kızıl Kitap'ta Rus Çarlığındaki Halklar içinde Selkuplar maddesi. [^6]: Arşivlenmiş kopya. [^7]: Arşivlenmiş kopya. [^8]: Г. Ю. Ситнянский, О ПРОИСХОЖДЕНИИ ДРЕВНЕГО КИРГИЗСКОГО ПОГРЕБАЛЬНОГО ОБРЯДА. Печатная версия://Среднеазиатский этнографический сборник. Выпуск IV.М.,2001.С.175-180. [^9]: Айбын. Энциклопедия. / Бас ред. Б.Ө.Жақып. - Almatı: «Qazaq Ansiklopedisi», 2011. - 880 sayfa.ISBN 9965-893-73-Х [^10]: Selkuplarla ilgi bilgiler veren bir site