# Selaniki Mustafa Efendi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Selaniki_Mustafa_Efendi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Selaniki Mustafa Efendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Selaniki_Mustafa_Efendi (CC-BY-SA-4.0)

**Selaniki Mustafa Efendi** (ö. y. 1600), kısaca **Selânikî** [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [Kanûnî Sultan Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman)’ın saltanatının sonlarından [III. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Mehmed)’in saltanatının ortalarına kadar olan dönemini (1563-1599) anlatan *Tarih-i Selâniki* eseriyle bilinen [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarihçisiydi.[^1] Selânikî, devlet sistemi içerisinde görev aldığından ötürü, hem mevcut durumu doğrudan görme ve inceleme imkânı bulmuş, hem de dönemin tanıkları ve resmî belgelerinden faydalanarak tarihini olabildiğince objektif bir yaklaşımla kaleme almıştır.[^2][^3]

## Hayatı

Hayatı hakkında biyografik kaynaklarda yer alan bilgiler yetersizdir. Eserinde babasının [Selanik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik)’te vefat ettiğini belirtir, kendisini de “Selâniklü” olarak anması Selanik’te doğduğunu düşündürür. Hafız olduğu, [Kanuni Sultan Süleyman](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._S%C3%BCleyman)'ın ölümü bahsinde verdiği bilgilerden anlaşılmaktadır. Üstlenmiş bulunduğu çeşitli maliye kâtipliği görevleri onun Maliye Kalemi’nde yetiştiğini göstermektedir.

## Tarihi

Selaniki, memuriyetleri veya üstlendiği görevlerden ziyade Kanuni Sultan Süleyman'ın saltanatının sonlarından [III. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Mehmed)’in saltanatının ortalarına kadar olan dönemin (1563-1600) olaylarını içine alan tarihiyle tanınır. Onun tamamen kendi gözlemlerine dayanarak kaleme aldığı bu eseri bir bakıma *Hatırat* niteliği taşır ve yazarın çeşitli olaylarla ilgili kendine has yorumlarını içerir. Selânikî tarihi klasik anlamda bir *vakainame* özelliği göstermez. Olaylar saray merkezli olarak anlatılmış, [eyalet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eyalet_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29) ve serhad bölgelerinden merkeze ulaşan haberler, arz ve şikayetler de eklenmiştir.

[^1]: Ipsirli, Mehmet. Mustafa Selaniki's history of the Ottomans. 1976. <https://era.ed.ac.uk/handle/1842/7329>
[^2]: Özcan, Emine Sonnur (2015). “Bir Sosyal Tarih Kılavuzu Olarak Târih-i Selânikî”. OTAM (Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi) 37: 263-288.
[^3]: SELÂNİKÎ TARİHİ. <https://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/selaniki-tarihi-selaniki>
