# Selahattin Adil

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Selahattin_Adil
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Selahattin Adil, https://tr.wikipedia.org/wiki/Selahattin_Adil (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/43/Selahattinadil.jpg)
* (NA, public-domain)*

- **Doğum yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Türkiye
- **Mezaryeri:** Zincirlikuyu Mezarlığı, İstanbul
- **Bağlılığı:** Osmanlı İmparatorluğu, (1900-1920); Türkiye, (1920-1923)
- **Hizmet yılları:** 1900-1923
- **Rütbesi:** 25px Mirliva
- **Komuta ettikleri:** Çanakkale Müstahkem Mevkii Komutanlığı Kurmay Başkanlığı, 12. Tümen, 13. Tümen, 11. Kolordu, 19. Kolordu, 17. Kolordu, Çanakkale Müstahkem Mevkii Komutanlığı, 17. Kolordu, Askeri Üretim Genel Müdürlüğü; 2. Kolordu, Milli Savunma Bakanlığı Müsteşarı, İstanbul Komutanlığı
- **Savaşları:** Trablusgarp Savaşı; Balkan Savaşları; I. Dünya Savaşı; Kurtuluş Savaşı
- **Sonraki işi:** TBMM Ankara Milletvekili

![Devlet Büyükleri Anıt Mezarlığı'nda Selahattin Adil'in kabri.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6c/20240425_133242_Selahattin_Adil.jpg/1280px-20240425_133242_Selahattin_Adil.jpg)
*Devlet Büyükleri Anıt Mezarlığı'nda Selahattin Adil'in kabri. (HalitBaris, CC-BY-SA-4.0)*

**Selahaddin Adil**[^1] (19 Ocak 1882, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) - 27 Şubat 1961, İstanbul), Türk asker ve siyasetçidir.

## Hayatı

19 Ocak 1882'de (1298) [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) Fatih Çarşamba'da doğdu. Babası tersane kumandanı Amiral Adil Paşa, annesi Van Defterdarı Abdulkerim Efendi'nin kızı Sadberk Hanım'dır. Eylül 1913'te Dr. Hüseyin İhsan Paşa - Hatice Hanım'ın kızı Fazile Siret (1898/1900) Hanım'la evlendi. Emine Soada (1914/1916), Behice Suha (1919) ve Ahmet Semuh'un (1924/1926) babasıdır.[^2]

### Askerlik hayatı

1902 yılında Kurmay [Yüzbaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%BCzba%C5%9F%C4%B1) oldu. 1905 yılında [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)'daki 5. Ordu'ya, ardından [Selanik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik)'teki 3. Ordu'ya atandı. 1906 yılında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da [Mekteb-i Harbiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Okulu)'de öğretmen yardımcısı olarak görev aldı. [31 Mart İsyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/31_Mart_Vakas%C4%B1) sırasında Hareket Ordusu'nda görev yaptı. 1910-1911 yılları arasında [Bükreş](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCkre%C5%9F) Ataşeliği görevini yürüttü. [Trablusgarp](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp_Sava%C5%9F%C4%B1) ve [Balkan savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1)na katıldı. [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda [Çanakkale](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Sava%C5%9F%C4%B1) ve Doğu cephelerinde bulundu.

[Çanakkale Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87anakkale_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda, savaş öncesinde Çanakkale Müstahkem Mevkii'nde kurmay başkanı olarak görev yaptı. Savaş sırasında, [Üçüncü Kirte Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9C%C3%A7%C3%BCnc%C3%BC_Kirte_Muharebesi)'nde 12. Tümen'e komuta etti. [Birinci Kerevizdere Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Kerevizdere_Muharebesi)'ni yönetti. Anafartalar Grup Komutanı [Mustafa Kemal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Kemal_Atat%C3%BCrk)'in emrinde 12. Tümen komutanlığını üstlendi.

1920 yılında [Fransız](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9C%C3%A7%C3%BCnc%C3%BC_Frans%C4%B1z_Cumhuriyeti) işgal bölgesinde [Kuvâ-yi Milliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_Milliye)'yi yapılandırmak ve Fransız yayılmasını önlemek üzere Adana Cephesi komutanlığına atandı. 1921 yılında [Batı Cephesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1_Bat%C4%B1_Cephesi)'nde 2. Kolordu Komutanı olarak [Sakarya Meydan Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sakarya_Meydan_Muharebesi)'ne katıldı. Bu savaştaki başarısından ötürü [Mirliva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mirliva) rütbesine terfi etti ve Paşa oldu. Daha sonra Milli Savunma Bakanlığı Müsteşarlığı görevine getirildi. [Büyük Taarruz](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Taarruz) ve [Başkomutanlık Meydan Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C5%9Fkomutanl%C4%B1k_Meydan_Muharebesi)'ni ilk meclisteki milletvekillerine bildiren kişi oldu. [Mudanya Mütarekesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mudanya_M%C3%BCtarekesi)'nden sonra [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un askeri denetimi kademeli olarak onun komutasındaki 81. Alay'a geçti. [TBMM](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_B%C3%BCy%C3%BCk_Millet_Meclisi) tarafından İstanbul Komutanlığı görevine getirildi. Savaştan sonra Kırmızı şeritli [İstiklâl Madalyası](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stikl%C3%A2l_Madalyas%C4%B1) ile taltif edildi. 23 Eylül 1923 tarihinde [Mirliva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mirliva) rütbesindeyken kendi isteğiyle emekliye ayrıldı.

### Siyasi hayatı

[TBMM](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_B%C3%BCy%C3%BCk_Millet_Meclisi) IX. Dönem Ankara milletvekili seçildi. TBMM İktisat Komisyonu Başkanlığı yaptı. 7 Temmuz 1953 tarihinde milletvekilliğinden istifa etti.

### Özel hayatı

Gizli kahraman olarak kalmayı yeğleyen Selahattin Adil Paşa başarılarını çocuklarına dahi anlatmamış mütevazı bir kimse olmuştur. Anılarını 1983 yılında "Hayat Mücadeleleri" adı altında oğlu Semuh Adil kitap halinde yayımladı. 2007 yılında "Çanakkale'den Mektuplar" adlı kitabını da yayımladı.

![6 Ekim 1923 tarihli Resimli Gazete'de İstanbul Kumandanı Selahattin Adil Bey ile kurmay heyetinden Kemal ve Baki Beyler](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/1923_10_06_Resimli_Gazete_Selahattin_Adil_ve_Kurmay_Heyeti.jpg/1280px-1923_10_06_Resimli_Gazete_Selahattin_Adil_ve_Kurmay_Heyeti.jpg)
*6 Ekim 1923 tarihli Resimli Gazete'de İstanbul Kumandanı Selahattin Adil Bey ile kurmay heyetinden Kemal ve Baki Beyler (Resimli Gazete, public-domain)*

27 Şubat 1961 Pazartesi sabahı [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da öldü. [Zincirlikuyu Mezarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zincirlikuyu_Mezarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nda, babası Adil Paşa'nın yanında toprağa verildi.[^3]

![Selahattin Adil'in aile mezarlığı](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a3/Selahattin_Adil_Pa%C5%9Fa.jpg/1280px-Selahattin_Adil_Pa%C5%9Fa.jpg)
*Selahattin Adil'in aile mezarlığı (Sureta, CC-BY-SA-4.0)*

[^1]: TBMM Albümü 2. Cilt (1950-1980). TBMM Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü. <https://www5.tbmm.gov.tr/TBMM_Album/Cilt2/Cilt2.pdf>
[^2]: Türk Parlamento tarihi : TBMM IX. Dönem 1950-54 VII. CİLT. <https://www5.tbmm.gov.tr/yayinlar/turk_parlamento_tarihi/9_Donem_C7.pdf>
[^3]: Türk Parlamento tarihi : TBMM IX. Dönem 1950-54 VII. CİLT. <https://www5.tbmm.gov.tr/yayinlar/turk_parlamento_tarihi/9_Donem_C7.pdf>
