# Sedad Hakkı Eldem

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Sedad_Hakk%C4%B1_Eldem
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Sedad Hakkı Eldem, https://tr.wikipedia.org/wiki/Sedad_Hakk%C4%B1_Eldem (CC-BY-SA-4.0)

- **Doğum yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Türkiye
- **Yattığı yer:** Zincirlikuyu Mezarlığı
- **Eğitim:** İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi
- **Meslek:** Mimar, akademisyen
- **Ebeveynler:** İsmail Hakkı Eldem; Azize Hanım
- **Akrabalar:** İbrahim Edhem Paşa (büyük dedesi); Osman Hamdi Bey (büyük dayısı); Sadi Eldem (kardeşi); Edhem Eldem (yeğeni); Fethi Okyar (eniştesi)

**Sedad Hakkı Eldem** (31 Ağustos 1908, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) - 7 Eylül 1988, İstanbul), [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) [mimar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mimar), [akademisyen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akademisyen) ve [yazar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yazar). [20. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/20._y%C3%BCzy%C4%B1l)ın önde gelen Türk mimarlarındandır. Osmanlı dönemi evleri ve 18. ve 19. yüzyıl saray ve köşkleri üzerinde yaptığı çalışmalar ve klasik [Osmanlı mimarisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_mimarisi) üzerine araştırmalar yaparak, mimari tasarımda geleneksel motiflerin yeniden kullanılmasına öncülük etmiştir.

## Hayatı

Sedad Hakkı Eldem, Osmanlı üst sınıfına mensup bir ailenin çocuğu olarak 1908 yılında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da doğdu. Babası diplomat [İsmail Hakkı Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smail_Hakk%C4%B1_Eldem), annesi Azize Galip Hanım'dır. Anne tarafından büyük dedesi, [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) devrinde Osmanlı sadrazamlığı yapmış [Rum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum) asıllı Osmanlı devlet adamı [İbrahim Edhem Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_Edhem_Pa%C5%9Fa)'dır.[^1] İbrahim Edhem Paşa'nın oğularından biri olan dedesi [İsmail Galip Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smail_Galip_Bey) Türkiye'de [nümismatiğin](https://turkipedia.org/tr/wiki/N%C3%BCmismatik) kurucusu olarak bilinir; büyük dayılarından [Osman Hamdi Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osman_Hamdi_Bey) Türk [müzeciliğinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCzeoloji) kurucusu olarak, [Halil Ethem Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halil_Ethem_Eldem) ise [jeoloji](https://turkipedia.org/tr/wiki/Jeoloji) ilmine katkıları ile tanınan kişilerdir.

[Diplomat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diplomat) olan babasının görev yerleri nedeniyle Sedad Hakkı Bey'in çocukluğu [Cenevre](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cenevre), [Münih](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCnih) ve [Zürih](https://turkipedia.org/tr/wiki/Z%C3%BCrih) gibi Avrupa şehirlerinde geçti. İlköğretimi [Fransızca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frans%C4%B1zca), liseyi ise [Almanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanca) okuyan Sedad Hakkı Eldem bu iki dile de oldukça hakim oldu. [Münih](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCnih)'te lise öğrenimi gördüğü yıllarda devrin Avrupa mimarisi ve tanınmış mimarlarından etkilendi.[^2]

1924 yılında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a döndü.[^3] [Mimar Vedat Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vedat_Tek)'in tavsiyesiyle, [Sanâyi-i Nefîse Mektebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/San%C3%A2yi-i_Nef%C3%AEse_Mektebi)nde [mimarlık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mimarl%C4%B1k) okudu ve bu kurumda [Guilio Mongeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Giulio_Mongeri)'nin öğrencisi oldu. Öğrencilik döneminde mimari desen çizim ile ilgilendi; [Topkapı Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topkap%C4%B1_Saray%C4%B1)'nın ayrıntılı krokileri ve [Yeni Cami](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni_Cami)'nin cephe deseni üzerinde çalıştı.

Öğrenciliği sırasında Mongeri'nin bürosunda yardımcı eleman olarak çalıştı. 1926-1927 yıllarında Ankara'da bulundu ve Mongeri'nin gerçekleştirdiği [Ziraat Bankası Genel Müdürlük Binası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ziraat_Bankas%C4%B1_Genel_M%C3%BCd%C3%BCrl%C3%BCk_Binas%C4%B1) inşaatında görev aldı. Bu dönemde [Ankara Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_Kalesi) içindeki eski evleri fotoğrafladı, inceleyip desenlerini çizdi. İstanbul'da şehrin yangından kurtulmuş semtlerindeki eski ev ve konakların da rölövelerini çizdi.

[Sanâyi-i Nefîse Mektebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/San%C3%A2yi-i_Nef%C3%AEse_Mektebi)ndeki mimarlık eğitimini 1928'de tamamladı.[^4] Diploma projesi birincisi olduğu için staj yapmak üzere üç yıllık bir süre için Avrupa'ya gönderildi; [Berlin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berlin) ve [Paris’teki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris) mimarlık atölyelerinde staj görme imkanı buldu. 1930'da [Sanâyi-i Nefîse Mektebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/San%C3%A2yi-i_Nef%C3%AEse_Mektebi)nden gelen davet üzerine [Türkiye'ye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye) döndü.

1931'de [Budapeşte](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budape%C5%9Fte) Fuarı'nda Türk Pavyonu'nun inşa edilmesiyle mimarlık pratiği başladı.1932'de İstanbul'da kendi bürosunu açtı. Aynı yıl Akademi'ye atanmasıyla da akademik hayatı başladı. 1978'de emekli oluncaya kadar yapı, millî mimari, mimari proje, rölöve ve restorasyon dersleri verdi. Emekli olduktan sonra proje atölyelerindeki çalışmalarını sürdürdü.

Tarihi yapıların korunmasıyla ilgili olarak 1941-1945 arasında [Eski Eserleri Muhafaza Encümeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski_Eserleri_Muhafaza_Enc%C3%BCmeni)nde, daha sonradan 1962-1978 arasında [Gayrimenkul Eski Eserler ve Anıtlar Yüksek Kurulunda](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BClt%C3%BCr_ve_Turizm_Bakanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%28T%C3%BCrkiye%29) görev aldı.

[II. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'ndan sonra kurulan ve ilk genel kurul toplantısını 1948'de [Lozan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lozan)'da yapan [Uluslararası Mimarlar Birliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uluslararas%C4%B1_Mimarlar_Birli%C4%9Fi)'nde (UIA) [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'yi temsil etti. 1986'da Uluslararası [Ağa Han Mimarlık Ödülü](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C4%9Fa_Han_Mimarl%C4%B1k_%C3%96d%C3%BCl%C3%BC) kazandı. 7 Eylül 1988'de İstanbul'da öldü ve cenazesi [Zincirlikuyu Mezarlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zincirlikuyu_Mezarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)na defnedildi.

## Eserlerinden seçmeler

![Sedad Hakkı Eldem ve Emin Onat tarafından tasarlanan İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Binası, Beyazıt, Fatih](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/af/Istanbul_University_Faculty_of_Letters.jpg/1280px-Istanbul_University_Faculty_of_Letters.jpg)
*Sedad Hakkı Eldem ve Emin Onat tarafından tasarlanan İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Binası, Beyazıt, Fatih (Mister No, CC-BY-3.0)*

- 1932: [Taksim Gezi Parkı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taksim_Gezi_Park%C4%B1) bitişiğindeki Ceylan Apartmanı.[^5]
- 1932-1934: Tesisat-ı Elektrikiye Türk Anonim Şirketi (SATIE) binası
- 1934: [Maçka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ma%C3%A7ka)'daki Firdevs Hanım Evi
- 1934: İnhisarlar Umum Müdürlük Binası, Ankara.
- 1934-1937: [Yalova Termal Oteli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yalova_Termal_Oteli)[^6]
- 1937-1938: [Ankara Gümrük ve Tekel Müdürlüğü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_G%C3%BCmr%C3%BCk_ve_Tekel_M%C3%BCd%C3%BCrl%C3%BC%C4%9F%C3%BC)
- 1942-1947: İstanbul Üniversitesi Fen ve Edebiyat Fakülteleri ([Emin Onat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin_Onat) ile birlikte), İstanbul.
- 1943-1945: Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi ([Paul Bonatz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paul_Bonatz) ile birlikte), Ankara
- 1948: [Maçka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ma%C3%A7ka)'da Taşlık Kahvesi, İstanbul.
- 1948: [Emin Onat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emin_Onat)'la [İstanbul Adalet Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul_Adalet_Saray%C4%B1) binası
- 1951-1955: [Harbiye'](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harbiye%2C_%C5%9Ei%C5%9Fli)deki [Hilton Oteli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hilton_Istanbul_Bosphorus), İstanbul.
- 1952: Safyurtlu Konutu II
- 1955-1959: Florya Tesisleri, İstanbul
- 1960-1968: [Cinnah Caddesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cinnah_Caddesi)'ndeki Hindistan Büyükelçilik Konutu ([Orhan Çakmakçıoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orhan_%C3%87akmak%C3%A7%C4%B1o%C4%9Flu) ile), Ankara
- 1962-1964: Zeyrek'teki [SSK Zeyrek Tesisleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/SSK_Zeyrek_Tesisleri),[^7] İstanbul
- 1963-1974: Pakistan Büyükelçiliği binası, Ankara.
- 1966-1968: Fındıklı'daki Akbank Genel Müdürlük binası, İstanbul.
- 1966-1975: Taksim'deki [Atatürk Kitaplığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atat%C3%BCrk_Kitapl%C4%B1%C4%9F%C4%B1), İstanbul.
- [Vaniköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vanik%C3%B6y)'deki [Suna Kıraç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suna_K%C4%B1ra%C3%A7) yalısı, İstanbul
- 1971: Fındıklı'daki Aksigorta Genel Merkezi
- 1972-1974: [Hamdi Şensoy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hamdi_%C5%9Eensoy)'la birlikte Taksim [Atatürk Kitaplığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atat%C3%BCrk_Kitapl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)
- 1975-1980: [Tarabya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tarabya)'da [Rahmi Koç](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rahmi_Ko%C3%A7) evi, İstanbul
- 1979-1980:[Ayazağa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayaza%C4%9Fa)'da Alarko Ofis Blokları, İstanbul
- 1980-1988: [Maslak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maslak)'taki [Alarko Holding](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alarko_Holding) büro binaları

## Kitapları

- *Türk Evi Plan Tipleri* (1954)
- *Köşkler ve Kasırlar I-II* (1968-1974)
- *Türk Bahçeleri* (1976)
- *Sadabad* (1977)
- *İstanbul Anıları* (1979)
- *Boğaziçi Anıları* (1979)
- *Türk Evi-Osmanlı Dönemi I-II* (1984-1987)

## Konuyla ilgili yayınlar

- Duyan, Efe, (2021), [Tame Modernism: The Manifestos of Sedad Hakkı Eldem and Orhan Veli Kanik](https://www.academia.edu/63177911/Tame_Modernism_The_Manifestos_of_Sedad_Hakk%C4%B1_Eldem_and_Orhan_Veli_Kan%C4%B1k) , *Tasarım+Kuram, 17(34), 1-13, DOI: 10.14744/tasarimkuram.2021.53244*
- Duyan, Efe, (2020), [İmkansız Sentez: SEDAT HAKKI ELDEM'İN ARKİTEKT YAZILARI,](https://www.academia.edu/63313573/I_MKANSIZ_SENTEZ_SEDAT_HAKKI_ELDEMI_N_ARKI_TEKT_YAZILARI) *Çağdaş Mimarlık Araştırmaları: Kent, Tarih, Kuram, DAKAM Yayınları.* ISBN 978-625-7034-12-8.

## Dış bağlantılar

- [Sedad Hakkı Eldem (Biyografi), Arkitera.com](https://web.archive.org/web/20110616030221/http://arkiv.arkitera.com/m181-sedad-hakki-eldem.html)

[^1]: Gurpinar, Dogan. Ottoman Imperial Diplomacy: A Political, Social and Cultural History. Bloomsbury Publishing, 25 Ekim 2013, s. 126. <https://books.google.com/books?id=KhGMDwAAQBAJ&newbks=0&printsec=frontcover&pg=PA126&dq=Sedad+Hakk%C4%B1+Eldem+ve+%C4%B0brahim+Edhem+Pa%C5%9Fa&hl=en>
[^2]: Eyice, Semavi. ELDEM, Sedat Hakkı. 1995. <https://islamansiklopedisi.org.tr/eldem-sedat-hakki>
[^3]: Sedad Hakkı Eldem'i Anla(t)mak. <https://artsandculture.google.com/story/9AXxh0kHgmNzKQ?hl=tr>
[^4]: Representing National Identity and Memory in the Mausoleum of Mustafa Kemal Atatürk. University of California Press, 2009, s. 231.
[^5]: Bayram, Sibel. İstanbul’daki Mısır, Ceylan ve NoXX Apartmanları: Plan ve Cephe Kurguları Üzerinden Bir Değerlendirme. 2021, s. 509. <https://www.academia.edu/84616014/%C4%B0stanbul_daki_M%C4%B1s%C4%B1r_Ceylan_ve_NoXX_Apartmanlar%C4%B1_Plan_ve_Cephe_Kurgular%C4%B1_%C3%9Czerinden_Bir_De%C4%9Ferlendirme>
[^6]: Yalova Termal Oteli. <http://arkiv.arkitera.com/p2756-yalova-termal-oteli.html>
[^7]: Sosyal Sigortalar Kompleksi. <http://arkiv.arkitera.com/p2770-sosyal-sigortalar-kompleksi.html>
