# Sebük Tegin

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Seb%C3%BCk_Tegin
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Sebük Tegin, https://tr.wikipedia.org/wiki/Seb%C3%BCk_Tegin (CC-BY-SA-4.0)

![Sebük Tegin'e ait bir dinar](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/60/Sebuktekin_gold_Dinar.jpg/1280px-Sebuktekin_gold_Dinar.jpg)
*Sebük Tegin'e ait bir dinar (M.samei, CC-BY-SA-4.0)*

**Sebük Tegin** ([Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a): ابو منصور سبکتگین) (d. 940'lar, [Barsgan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Barsgan) - ö. Ağustos 997, [Gazne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazne)), 977–997 yılları arasında hüküm süren [Gazne Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazneliler) sultanıdır.

[Bilge Tegin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bilge_Tegin)'in 975'te ölmesi üzerine tahta [Alp Tegin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alp_Tigin)'in diğer bir kölesi olan [Böri Tegin](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%B6ri_Tegin) geçti. Böri Tegin, halkla ters düşmesi üzerine 20 Nisan 977'de tahttan indirildi ve yerine Türk komutanları tarafından seçilen Sebük Tegin geldi. Sebük Tegin, [Orta Asya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orta_Asya) kökenli bir [karluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karluklar) [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler)üydü.[^1] Alp Tegin tarafından [Buhara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buhara)'da köle olarak alınan Sebük Tegin, görünüşte Samanîlerin bir valisi olarak hareket etmesine rağmen, bağımsız bir Gazne Devleti'nin temeli onun zamanında atılmıştı.[^2] Çok geçmeden Türklerin nüfuzu, Gazne'den Doğu Afganistan'daki [Zabulistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zabulistan) bölgesine kadar yayıldı. Topraklarını; [Toharistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baktriya), [Zemindaver](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zemindaver) ve [Belucistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belucistan)'daki [Kuzdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Huzdar) bölgesine kadar genişletti. Müslümanlığın yayılmasını engelleyen Hinduşahî Racası'nı mağlup etti ve [Kabil Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2bil_Nehri) boyunca [Peşaver](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pe%C5%9Faver)'e kadar ilerledi. Türk komutanlarından [Ebû Ali Simcûrî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eb%C3%BB_Ali_Simc%C3%BBr%C3%AE) ve Faik ittifakına karşı Samanî Emiri [II. Nuh](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Nuh), 994'te Sebük Tegin'i yardıma çağırdı. Sebük Tegin ve oğlu [Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahmud_Gaznev%C3%AE)'un [Horasan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Horasan)'a gelip isyancıları yenmesi üzerine Samanî emiri, Mahmut'a *Seyfü'd-devle* unvanı ve Horasan ordu komutanlığı verdi.[^3] Gazneli hâkimiyetini; [Toharistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baktriya), Zabulistan, [Gur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gur_%28il%29) ve [Belucistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belucistan)'a kadar taşıyan[^4] Sebük Tegin, Ağustos 997'de öldü. Belh'te hastalanan Sebük Tegin'in naaşı, [Tirmiz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tirmiz) ya da [Gazne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazne)'de toprağa verildi.[^5]

Sebük Tegin; ölmeden önce küçük oğlu [İsmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0smail_%28Gazneli%29)'in tahta geçmesini vasiyet etmesinden dolayı İsmail, babasının ölüm haberini aldıktan sonra [Belh](https://turkipedia.org/tr/wiki/Belh)'e gelerek hükümdarlığını ilan etti.

## Dış bağlantılar

- [History of Iran: Ghaznavid Dynasty](http://www.iranchamber.com/history/ghaznavids/ghaznavids.php)

[^1]: Encyclopædia Britannica Online - Sebüktigin <http://www.britannica.com/eb/article-9066511/Sebuktigin>
[^2]: Merçil, Gazneliler Devleti, s.7
[^3]: Merçil, Simcûrîler IV, s.554-557
[^4]: Gazneliler. <http://www.tarihportali.org/ilk-turk-islam-devletleri-arastirmalar/6272-gazneliler.html>
[^5]: Madr wa Moi written by Abdul Hai Habibi. <http://www.alamahabibi.com/English%20Articles%5CE-Madr_wa_Moi.htm>
