Satırcı Mehmed Paşa

Satırcı Mehmed Paşa (d.? - ö. 1599, Belgrad), Yeniçeri ağalığı, beylerbeyliği ve vezirlik görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır.

1592 yılı Nisan'ının başında Sadrazam Serdar Ferhat Paşa ile yaşadığı anlaşmazlık nedeniyle yeniçeri ağalığı görevinden azledildi. Kısa süre sonra da aynı yıl içerisinde Anadolu beylerbeyi görevine getirildi.^{[1]Dervişoğlu, Elif. III. Murad Dönemi Devlet Adamlarından Ferhad Paşa. Ordu Üniversitesi, 2021, s. 64,65.} Eylül 1594'te de bu görevinden azledildi.^{[2]Ak, Mahmut. Lala Mehmed Paşa. Türkiye Diyanet Vakfı, 2003, s. 71-73.}

Sadrazam Serdar Ferhat Paşa'nın, Eflak voyvodası Mihai Viteazul'nun isyanı üzerine düzenlenen sefer esnasında 14 Mayıs 1595'te alınan bir karara göre Eflak ve Boğdan'ın imtiyazlı voyvodalık statülerine son verildi ve bu iki bölgede valilikle idare edilen vilayet idaresinin kurulmaya başlandı. Satırcı Mehmed Paşa'da yeni kurulan Eflak Beylerbeyi ve vezir sıfatıyla sefere katıldı.^{[3]Sarğın, Yasemin. Başlangıcından 1606’ya Kadar Osmanlı Devleti İle Eflak Ve Boğdan Voyvodalıkları Arasındaki İlişkiler. YÖK Açık Bilim, 2013, s. 38.} Mehmed Paşa, 7 Temmuz 1595'te Ferhat Paşa'nın görevden alınıp Koca Sinan Paşa'nın sadrazamlığa atanmasıyla da aynı şekilde seferde görev aldı. Damat İbrahim Paşa'nın ikinci sadrazamlığıyla birlikte 1597 yılında Belgrad'a gelerek Avusturya (Macaristan) cephesinin serdarı oldu.^{[4]Afyoncu, Erhan. Sokulluzâde Hasan Paşa. Türkiye Diyanet Vakfı, 2009, s. 366-368.} Habsburg ilerleyişine karşı düzenlediği seferde 12 Ekim 1597'de Tata kalesini geri aldı.^{[5]Bilge, Sadık Müfit. Macaristan'da Osmanlı Hâkimiyetinin Ve İdari Teşkilatının Kuruluşu Ve Gelişmesi. DergiPark, 2000, s. 56.} Ancak 1597 yılında Vaç kalesine düzenlediği seferde başarısızlığa uğramasıyla geri döndü.^{[6]Gökbilgin, M.Tayyip. Mehmed III.. tayyibgokbilgin.info.}

Satırcı Mehmed Paşa, Osmanlılara karşı harekete geçen Erdel voyvodasının bazı kaleleri alıp Temeşvar'ı tehdit etmesi üzerine 1598 yılı ilkbahar sonuna doğru Erdel'e sefere çıktı. Çanad (8 Eylül 1598) ve Arad kalelerini aldıktan sonra 1^{[7]Göger, Veysel. Askerî Devrim Kuramı ve XVI. Yüzyıl Osmanlı Kale Kuşatmaları. www.bingol.edu.tr, 2017, s. 35.}/2 Ekim’de Varad kalesini kuşatsa da iklim koşullarının olumsuzluğu ve Budin'in de kuşatıldığı haberinin alınması nedeniyle 3 Kasım'da kuşatmayı kaldırmak zorunda kaldı. Mehmed Paşa, Budin üzerine harekete geçse de Habsburglar'ın kuşatmayı kaldırması üzerine Belgrad'a döndü. Kendisine gelen emirlerde Erdel topraklarına akın yapması istenirken kendisinin kale kuşatmalarıyla uğraşması, batı cephesini korumasız bırakmasıyla Yanıkkale'nin^{[6]Gökbilgin, M.Tayyip. Mehmed III.. tayyibgokbilgin.info.} ve bazı yerlerin elden çıkması başkentte eleştirilmiş olup yaşadığı tüm bu başarısızlıklar nedeniyle serdarlık görevinden azledilmiş ve üçüncü defa sadrazam olan Damat İbrahim Paşa'nın 10 Temmuz 1599'da Belgrad'a gelmesinden birkaç gün önce^{[8]Gül, Abdulkasim. Kuyucu Murad Paşa. Atatürk Üniversitesi, 2015, s. 36.} yeniçeri ağası Tırnakçı Hasan Ağa tarafından idam edildi.^{[9]Emecen, Feridun M.. Onbeş Yıl Savaşları Tarihinden Bir Safha Osmanlı Kaynaklarına Göre 1598 Varad Seferi. isamveri.org, 1997, s. 265-303.}