# Saruhanoğulları Beyliği > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Saruhano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Saruhanoğulları Beyliği, https://tr.wikipedia.org/wiki/Saruhano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e9/Anadolu_Beylikleri.png/1280px-Anadolu_Beylikleri.png) * (Lord Leatherface, CC-BY-SA-3.0)* - **Tam adı:** Saruhanoğulları Beyliği - **Yönetim biçimi:** Monarşi - **Kuruluş yılı:** 1313 - **Yıkılış yılı:** 1412 - **Öncel:** Anadolu Selçuklu Devleti - **Ardıl:** Osmanlı Devleti - **Başkent:** Manisa - **Yaygın diller:** Türkçe - **Din:** Sünni İslam - **Yönetici:** Saruhan Bey; Orhan Bey - **Yönetici yılları:** 1313-1346; 1410-1412 - **Yönetici unvanı:** Bey ![Saruhan Beyliği tarafından 1366'da inşa edilmiş Manisa Ulu Camii](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f0/GreatMosqueofManisaTurkey_1366SaruhanPeriod.jpg) *Saruhan Beyliği tarafından 1366'da inşa edilmiş Manisa Ulu Camii (RKTanitim, CC-BY-3.0)* **Saruhanoğulları Beyliği** (Saruhan Beyliği veya Saruhanlılar da denir), [Anadolu Selçuklu Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_Sel%C3%A7uklu_Devleti)'nin çökmesi ve dağılmasıyla başlayan [Anadolu Beylikleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_beylikleri) döneminde, 14. yüzyıl başlarında kökenlerinin [Oğuzlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C4%9Fuzlar)dan olan [Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_halklar%C4%B1) veya bir başka iddiaya göre [Manisa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manisa) bölgesindeki yer adlarından ve bazı maddî işaretlerden yola çıkılarak [Kıpçak](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1p%C3%A7aklar) olduğu belirtilen beylik. Bölgede [Kıpçak](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1p%C3%A7aklar) boylarına ait adların Harezm emîrleriyle gelenler yanında [İznik İmparatoru](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0znik_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [III. İoannis Vatatzes](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._%C4%B0oannis)'in döneminde 1241-1250'lerde [Trakya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trakya)'dan getirtilip Batı Anadolu'ya, Menderes vadisi ve [Frigya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Frigya), [Bitinya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bitinya) olmak üzere sınırlara yerleştirilmiş olan [Kuman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kumanlar)/[Kıpçaklar](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1p%C3%A7aklar)la ilgili olmasının akla yakın olduğu düşünülür. Ancak Saruhanoğullarını bunlara bağlama konusunda delil olmadığı söylenir. Bu bakımdan [Saruhan Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saruhan_Bey)'in de Selçuklu uç bölgesinde yerleşmiş emîrlerden biri olması dışındaki görüşlerin şimdilik kesin olmadığı belirtilir.[^1][^2] Batı Anadolu'da [Manisa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manisa) ve çevresinde, [Gediz Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gediz_Nehri) havzasında [Menemen](https://turkipedia.org/tr/wiki/Menemen), [Gördes](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6rdes), [Demirci](https://turkipedia.org/tr/wiki/Demirci), [Kemalpaşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemalpa%C5%9Fa%2C_%C4%B0zmir), [Turgutlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turgutlu), [Ilıca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Il%C4%B1ca) ve [Akhisar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akhisar) gibi kent ve kasabalarda ağırlıklı olarak kurulmuş bir [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_halklar%C4%B1) beyliğidir. ## Tarih ### Saruhan Bey Saruhanoğullarının kökeni belirsizdir. Bazı kaynaklar Er Saru veya Saruhan adlı bir [Harezm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harezm) emirin oğlunun Selçuklu Devleti'nde görev yaptığını iddia ederler. Bu şahsın adının Alpağı olduğu; Anadolu'ya geçiş yaptığı ve Alpağı'nın Saruhan Bey, Çuğa Bey ve Ali Paşa adlarını alan oğulları olduğu bilinmektedir. Saruhanoğullarını *Sarı* adlı bir Kimek-Kıpçak oymağına[^3] veya genel olarak Kıpçaklara bağlayanlar da[^4] vardır. [Ebu'l Gazi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebu%27l-Gazi_Bahad%C4%B1r_Han), Er Saru oymaklarının 10. yüzyılda günümüz [Türkmenistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenistan)'da ve [Kazakistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazakistan)'da [Balhan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_%28il%29), [Üstyurt](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Cstyurt) ve [Mangışlak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mang%C4%B1%C5%9Flak_Yar%C4%B1madas%C4%B1) bölgesinde yaşadıklarından söz eder.[^5] Bu gün [Ersarı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ersar%C4%B1)lar olarak tanımlanan büyük türkmen boylarından biri çoğunlukla [Türkmenistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenistan)'ın güneyinde, güneydoğusunda, [Afganistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afganistan)'ın kuzeyinde, [Pakistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pakistan)da yaşarlar. Saruhan Bey [Anadolu Selçuklu Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_Sel%C3%A7uklu_Devleti) sultanlarından [II. Alâeddin Keykubad](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Al%C3%A2eddin_Keykubad) ile [II. Gıyaseddin Mesud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mesud) maiyetinde bir emir olarak görev yaptı. Sonra II. Gıyaseddin Mesud tarafından bir Bizans şehri olan Manisa ve civarını ele geçirmekle görevlendirilen bir Türkmen emiri olduğu bilinmektedir. Bu dönemde doğuda Moğol istilası dolayısıyla birçok Türkmen Anadolu'ya göçmeye başlamıştır ve bunlardan Batı Anadolu'ya yönelenler Bizans elinde bulunan arazilere girmeye başlamışlardır. Bizans İmparatoru [II. Andronikos](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Andronikos) (1282-1328) 1300 civarlarında bu gelişmelerin önüne geçmek ve bu bölgede Bizans topraklarının kaybını önlemek için ortak imparator olan oğlu [Mihail](https://turkipedia.org/tr/wiki/IX._Mihail) emrinde Alan asıllı paralı askerlerden oluşan birliklerle bu bölgeye göndermiştir. Mihail ordusununun idare merkezi olarak Manisa'yi seçmiştir. Fakat Mihail bu kentte pasif davrandığından onun buyruğu altında bulunan Alan asıllı paralı askerler orduyu terk etmeye başlamışlardır. Bunun üzerine Mihail, Türkmen girişlerini önlemeyeceğini anlayarak Manisa'yi terk etmiştir. Fakat Bizans İmparatoru, bu sefer 1302'de Türkmenlerin girişini önlemek üzere "[Roger de Flor](https://turkipedia.org/tr/wiki/Roger_de_Flor)" adlı, paralı asker olan bir Katalan komutanı ile idaresi altında bulunan İspanyol Aragon ve Katalan asıllı paralı askerlerden oluşan [Katalan Paralı Asker Birliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katalan_B%C3%B6l%C3%BC%C4%9F%C3%BC) adlı bir askerî birlik kiralamış ve bu birliği Batı Anadolu'ya göndermiştir. Bahsi geçen birlik bir Bizans şehri olan [Alaşehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ala%C5%9Fehir)'i kuşatmış olan Türkmenlere karşı yürümüş ve kent önünde yapılan muharebeyi kazanmıştır. Fakat sonra bu birlik de yine savunma hareketine başlamıştır. Manisa civarındaki Türkmenlerin emiri olan Saruhan Bey, Katalan Birliği'nin elinde bulunan "Danya" kalesini kuşatmıştır ama kaleyi alamamıştır. Bu ve diğer Türkmenlerle olan çatışmalar sonucunda "Roger de Flor" başarılı olamayacağını anlayarak Bizans İmparatorunun iznini bile beklemeden Katalan Birliği'ni Ege Denizi kıyısına geri çekmiş ve oradaki gemilerle Trakya'ya gidip Bizans İmparatoru'na büyük sorunlara neden olmuşturlar. Katalan Birliği'nin bölgeden ayrılması ile Saruhan Bey, Manisa şehri ve civarındaki harekâtını daha da şiddetlendirmiştir. Civardaki kasabaların ve köylerin Türkmenlerin eline geçmesinden sonra 1313'te Saruhan Bey, [Manisa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Manisa)'yı ele geçirmiş ve bu şehri beyliğinin merkezi yapmıştır. Saruhan Bey'in 1346'ya kadar süren uzun beylik döneminde Saruhanlılar, [Aydınoğulları Beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayd%C4%B1no%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi) ile ittifak hâlinde [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir)'in alınmasına destek olmuşlardır. Ayrıca [Aydınoğlu Umur Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Umur_Bey)'in [Bizans İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile karmaşık ilişkiler zinciri çerçevesinde [Trakya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trakya) ve civarına düzenlediği seferlere katılmışlar ve [Ege Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ege_Denizi)'nden akınlar düzenlemişlerdir. Saruhan Bey'in büyük oğlu Süleyman Bey, Bizans İmparatoru [VI. İoannis](https://turkipedia.org/tr/wiki/VI._%C4%B0oannis)'in çağrısı ile Umur Bey ile katıldığı Trakya seferinde [Dimetoka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dimetoka) bölgesinde faal olan [Bulgar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgarlar) Şaki Momçilo'nun Haziran 1345'te bertaraf edilmesi ile sonuçlanan savaş sonrası hastalanarak ölmüştür.[^6] Babası Saruhan Bey de ertesi yıl bu olayın üzüntüsünden ölmüştür. ### İlyas Bey ve İshak Bey Saruhan Bey'in ölümünden sonra oğlu Fahrüddin İlyas Bey hükümdar oldu. İlyas Bey'in 1362 yılından sonra ölümünden yerine oğlu Muzafferüddin İshak Bey hükümdarlığa geçti. İshak Bey' in 1388 yılında ölümünden sonra yerine [Hızır Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C4%B1z%C4%B1r_%C5%9Eah) ve Orhan adlı iki oğlundan Hızır Şah hükümdar olmuş, diğer oğlu Orhan da [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)lara sığınmıştır. [I. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Murad)'ın [Kosova Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kosova_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda şehid olmasından sonra [Karamanoğulları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karamano%C4%9Fullar%C4%B1_Beyli%C4%9Fi)'nın yanında yer alan Saruhanoğulları Beyliği, [I. Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Bayezid) tarafından 1390 yılında ele geçirildi. 1402 yılında meydana gelen [Ankara Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara_Muharebesi)'nden sonra [Timur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timur) tarafından Anadolu Beyliklerine topraklarının geri verilmesiyle Orhan Bey'in kısa süreli hükümdarlığından sonra Hızır Şah yeniden beyliğin başına geçti. Hızır Şah, 1410 yılında [I. Mehmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Mehmed) tarafından yakalanarak öldürülmüş, kardeşi Orhan Bey'in de 1412 yılında ölümünden sonra Saruhan Beyliği kesin olarak [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) topraklarına katılmıştır. Manisa ve geniş anlamda çevresi Osmanlı'nın son dönemlerine kadar [Saruhan Sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saruhan_Sanca%C4%9F%C4%B1) olarak anılmıştır. Manisa 1595'e kadarki Osmanlı döneminde pek çok [şehzade](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehzade)nin padişahlığa dönük olarak yetiştirildiği ve eğitimlerinin verildiği merkez olarak seçilmiştir. [^1]: İbrahim ŞAHİN, Saruhan ve Saruhanoğullarının Adları Üzerine, Dil Araştırmaları, Bahar 2016, Sayı 18 s. 219-233. [^2]: Sencer Divitçioğlu, “Saruhanlı Beyliği’nin Kıpçak Kökenli Olma İhtimali (XI-XIV. Yüzyıllar)”, Doğu Batı, sy. 33, Ankara 2005, s. 287-297. [^3]: İbrahim ŞAHİN, Saruhan ve Saruhanoğullarının Adları Üzerine, Dil Araştırmaları, Bahar 2016, Sayı 18 s. 219-233. [^4]: Sencer Divitçioğlu, “Saruhanlı Beyliği’nin Kıpçak Kökenli Olma İhtimali (XI-XIV. Yüzyıllar)”, Doğu Batı, sy. 33, Ankara 2005, s. 287-297. [^5]: Clifford Edmund Bosworth E.J. Brill's Encyclopaedia of Islam: 1913-1936 herausgegeben von M. Th Houtsma, sayfa 720. [^6]: Giorgios C. Liakopuoulos. Master tezi: The Ottoman conquest of Thrace: Aspects of historical geography, sf. 43-44.