# Sarkis Torosyan > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Sarkis_Torosyan > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Sarkis Torosyan, https://tr.wikipedia.org/wiki/Sarkis_Torosyan (CC-BY-SA-4.0) ![Torossian as commander of Arab forces in Damascus during World War I](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a9/Sarkis_Torossian_as_commander_of_Arab_forces_in_Damascus_during_World_War_I.jpg) *Torossian as commander of Arab forces in Damascus during World War I (public-domain)* - **Birth date:** 1891 - **Birth place:** Everek, Osmanlı imparatorluğu - **Death place:** Bronx, New York, US - **Resting place:** Arlington Cemetery, Pennsylvania - **Nationality:** Osmanlı Ermenisi **Sarkis Torosyan** (Սարգիս Թորոսեան, 1891; Everek, Kayseri - 17 Ağustos 1954, New York), Osmanlı Ermenisi askerdir.[^1] ## Yaşamı Ohan oğlu Sarkis Torosyan Kayseri'ye yakın Ermeni nüfuslu [Everek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Everek) ([Develi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Develi)) ilçesinde 1893 yılında doğdu. Bölgedeki bir Ermeni okuluna gitti. Asker olmak istediği halde Hristyanların Osmanlı orudusuna katılamayışı nedeniyle bunu gerçekleştiremedi. 1908'de [İkinci Meşrutiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Me%C5%9Frutiyet) ile değişen kurallar yardımıyla askeri okula yazıldı, okulu bitirince Almanya'ya Krupp fabrikasına staja gitti. Anılara göre savaştaki İngiliz savaş gemisini batıran ilk kişi.[^2][^3][^4] Fakat [Ermeni Soykırımı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_K%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1)'nda ailesi öldü ve Torosyan taraf değiştirerek Osmanlı İmparatorluğu'na karşı mücadeleye katıldı.[^5][^6][^7] Osmanlı ödüllerinden başka Torosyan Almanya, Avusturya, Bulgaristan ve müttefikler tarafından ödüller alır.[^8] Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etmek zorunda kaldı ve anılarını yayımladı. Bazı Türk tarihçiler onun hiç yaşamadığını söyler.[^9][^10] Torosyan'ın torunları Amerikalı tarihçi Paul Vartan Sookiasian tarafından keşfedildi, sonrasında Türk tarihçi [Taner Akçam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Taner_Ak%C3%A7am) Torosyan'ın torunuyla röportaj yaptı. ## Çanakkale Savaşı ![Enver Paşa tarafından imzalanan Yüzbaşı Serkis Bey için ödül belgesi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/64/Sarkis_Torosyan_document.jpg) *Enver Paşa tarafından imzalanan Yüzbaşı Serkis Bey için ödül belgesi (public-domain)* Dünya Savaşı başladıktan sonra, Torosyan Osmanlı İmparatorluğu için savaşmak için memleketine geri döndü. Çanakkale Savaşı sırasında Cape Helles'de komutanlık yaptı. 19 Şubat ve 18 Mart arasında üç İngiliz savaş kruvazörünü batırdığını ve bunlardan birinin HMS E15 olduğunu anılarında anlatır. 18 Mart 1915 günü Rumeli Hamidiye Tabyası'nda savaştı ve ağır yaralandı. [Enver Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Enver_Pa%C5%9Fa) onun başarılarından etkilenmiş ve teşekkür etmiştir.[^11] ## Ermeni Tehciri [Ermeni soykırımı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_K%C4%B1r%C4%B1m%C4%B1) zamanında, Sarkis Torosyan Enver Paşa'dan ailesi için güvence aldı. Fakat, Kayseri Valisi Salih Zeki Bey, Enver Paşa'nın emirini yok saydı ve Torosyan ailesini tehcir etti. Sarkis Torosyan'ın babası Ohannes ve annesi Vartuhi öldürüldü ve sadece kız kardeşi Bayzar kendisini kurtarabildi.[^12] Torosyan, nişanlısı Cemile ile beraber Çanakkale'den [Makedonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Makedonya)'ya geçti ve önce [Romanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Romanya) ve son olarak Suriye cephesine gönderildi. [Tel Halaf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tell_Halaf)’taki kamplarda kız kardeşini buldu ve hikâyeyi tüm ayrıntıları ile öğrendi. Fakat kısa süre sonra, kız kardeşi Bayzar ve Cemile hastalanarak öldü. Ailesini kaybeden Torosyan Türk hükümetine karşı intikam peşine düştü. ## Arap isyanı 1918 Eylül ayında [Nablus Hezimeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Megiddo_Muharebesi_%281918%29) sırasında Arap isyanına katılıp, eski ordusuna karşı savaştı.[^13] Anılarında “Türk Ordusu’nun belinin kırılmasına katkıda bulunmuştum…” yazılmıştır.[^14] ## Ermeni Lejyonu Yüzbaşı Serkis, [Kilikya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kilikya)lı Ermenilerin ve Fransız Kemallılara karşı, yerli savunmaya katılmış ve örgütlenmiştir. Torosyan günlüğünde, Fransız ordusunun [Kemalist](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemalizm)lere silah ve mühimmat verdiğinden şüphelendiğini yazmıştır. Fransız ihanetini hissettikten sonra, ailesinin daveti ile ABD Pensilvanya eyaletine yerleşmiştir. ## Mirası Tarih bilimciler [Robert Fisk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Robert_Fisk) ve [Ayhan Aktar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ayhan_Aktar)'a göre, Torosyan'ın hayatı ve başarıları [Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) kökenli olduğundan dolayı unutulmuş ve Türk tarihinden silinmiştir.[^15][^16][^17] [^1]: O kitapta sadece dedemin savaşta yaşadıkları var. Radikal, 1 Haziran 2013. [^2]: Torossian, Sarkis. From Dardanelles to Palestine: a true story of five battle fronts of Turkey and her allies and a harem romance. Meador Pub. Co., 1947, s. 219. [^3]: Sarkis Torossian: an Armenian hero of Dardanelle. Armenian Genocide Museum. [^4]: Aktar, Ayhan. Yüzbaşı Sarkis Torosyan – Çanakkale’den Filistin Cephesi’ne. İletişim Yayınları, 2012. [^5]: Sarkis Torossian: an Armenian hero of Dardanelle. Armenian Genocide Museum. [^6]: Aktar, Ayhan. Yüzbaşı Sarkis Torosyan – Çanakkale’den Filistin Cephesi’ne. İletişim Yayınları, 2012. [^7]: Sarkis Torosian. Findagrave. [^8]: Sarkis Torossian: an Armenian hero of Dardanelle. Armenian Genocide Museum. [^9]: Robert Fisk: The Armenian hero whom Turkey would prefer to forget . The Independent. Retrieved 12 May 2013. [^10]: Sarkis Torossian Debate. Taner Akcam. [^11]: O kitapta sadece dedemin savaşta yaşadıkları var. Radikal, 1 Haziran 2013. [^12]: Çanakkale’nin unutturulan kahramanı Sarkis Torosyan. Agos, 10 Ağustos 2012. [^13]: Çanakkale’nin unutturulan kahramanı Sarkis Torosyan. Agos, 10 Ağustos 2012. [^14]: Erciyes, Cem. Torosyan neden ihanet etti?. Radikal, 17 Ağustos 2012. [^15]: Çanakkale’nin unutturulan kahramanı Sarkis Torosyan. Agos, 10 Ağustos 2012. [^16]: Erciyes, Cem. Torosyan neden ihanet etti?. Radikal, 17 Ağustos 2012. [^17]: Fisk, Robert. The Armenian hero Turkey would prefer to forget. Indepedent, 12 Mayıs 2013.