# Sapancalı Hakkı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Sapancal%C4%B1_Hakk%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Sapancalı Hakkı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Sapancal%C4%B1_Hakk%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/1/11/Sapancal%C4%B1_Hakk%C4%B1_Bey_%281882-1937%29.jpg)
* (public-domain)*

- **Makam:** Meclis-i Mebûsan; 6. Dönem Mebusu
- **Dönembaşı:** 12 Ocak 1920
- **Dönemsonu:** 18 Mart 1920
- **Seçim bölgesi:** 1919 – İzmit
- **Doğum tarihi:** 1882
- **Doğum yeri:** Sapanca, Sakarya, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Türkiye
- **Vatandaşlığı:** Osmanlı İmparatorluğu, Türkiye
- **Partisi:** İttihat ve Terakki
- **Öğrenim:** Mekteb-i Harbiye
- **Meslek:** Asker, siyasetçi

**Sapancalı Hakkı Bey** (1882-1937) [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) asker ve siyasetçidir.

## Hayatı

### Ailesi ve ilk yılları

Kökeni [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep)li bir [Türkmen](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenler) ailesine dayanmaktadır. Ailesi göç ederek [Sapanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sapanca)'ya yerleşmiştir. Hakkı Bey, 1882'de Sapanca'da dünyaya gelmiştir. Babasının vefatından sonra annesi iki oğlu ve iki kızıyla birlikte [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a göç ederek [Cihangir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cihangir) semtine yerleşmiştir. Hakkı Bey sırasıyla Beşiktaş Askerî Rüştiyesi, Edirne Askerî İdadisi ve [Mekteb-i Harbiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Okulu)'ye gitmiştir. 1 Eylül 1903'te merkezi [Selanik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik) olan [3. Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/3._Ordu_%28Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%29)'ya teğmen olarak tayin edilmiştir. Bölgede etkin olan [İttihat ve Terakki](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki)'nin önde gelenleriyle tanışmış, onların vasıtasıyla cemiyete girmiştir. Mesai arkadaşı [Ömer Naci Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96mer_Naci) onun Cemiyete girişine aracılık etmiştir. Bu sırada kışladaki görevi Selanik'ten [İşkodra](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C5%9Fkodra)'ya nakledilmiştir. Yeni görev yerinde [Kazım Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2z%C4%B1m_Dirik) ile birlikte İttihat ve Terakki'nin şubesini açmış ve cemiyete üye kaydetmeye başlamıştır. Siyasi faaliyetlerinin İstanbul'da duyulması üzerine hakkında yakalama kararı çıkınca [Karadağ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karada%C4%9F)'a firar etmiş ve bir yıl kadar orada kalmıştır. [II. Meşrutiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Me%C5%9Frutiyet)'in ilanı ile birlikte Selanik'e gelmiştir.

### Siyasal hayatı

Selanik Redif Taburu'nda bir süre daha hizmet ettikten sonra askerlikten ayrılmıştır. Subaylıktan ayrıldıktan sonra Selanik'te, İttihat ve Terakki'nin İşkodra Şubesi Kâtib-i Mesulu sıfatıyla Cemiyette çalışmıştır. [Bâb-ı Âli Baskını](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%A2b-%C4%B1_%C3%82li_Bask%C4%B1n%C4%B1)'nda aktif rol üstlenenlerden biri olan Hakkı Bey, [Enver Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Enver_Pa%C5%9Fa)'e hazırlıkların tamamlandığını bildiren ve baskının başlamasını sağlayan kişidir. [Trablusgarp Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp_Sava%C5%9F%C4%B1), [Balkan Savaşları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1) ve [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) sırasında İttihat ve Terakki'nin gizli örgütü olan [Teşkilat-ı Mahsusa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Te%C5%9Fk%C3%AEl%C3%A2t-%C4%B1_Mahs%C3%BBsa) adına [Trablusgarp](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp), [Balkanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar), [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran), [Suriye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suriye) ve [Filistin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Filistin)'de görev yapmıştır. Hakkı Bey, Birinci Dünya Savaşı öncesinde ticarete de başlamış, savaş sırasında da faaliyetlerini devam ettirmiştir. Hatta [Romanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Romanya) ile dış ticaret yaparken adı bazı yolsuzluk ve casusluk faaliyetlerine de karışmıştır.

[Mondros Mütarekesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mondros_M%C3%BCtarekesi)'nden sonra siyasetle de ilgilenmiştir. [Meclis-i Mebûsan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_Meb%C3%BBsan) için yapılan [1919 seçimlerinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/1919_Osmanl%C4%B1_genel_se%C3%A7imleri) aday olmuş ve [6. dönem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_Meb%C3%BBsan_6._d%C3%B6nem_mebuslar%C4%B1_listesi) [İzmit](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmit) mebusu seçilmiştir. Mütarekenin karışık siyasi ortamında bir müddet yurt dışında kalmışsa da zaferden sonra yurda dönmüştür. Eski İttihatçı arkadaşı [İhsan Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0hsan_Eryavuz)'in Bahriye vekilliği sırasında Hakkı Bey'in adı cumhuriyet tarihinin ilk siyasi yolsuzluk davasına karışmıştır. İhsan Bey, [Yavuz Zırhlısı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yavuz_%28muharebe_kruvaz%C3%B6r%C3%BC%29)'nın onarımı için havuz alımı sırasında bir Fransız şirketinden rüşvet aldığı iddiasıyla [Yüce Divan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%BCce_Divan)'da yargılanmıştır. İhsan Bey ile birlikte yargılananların arasında şirket temsilcilerinden Hakkı Bey de vardı, dava sonucu bir yıl ağır hapis ve memuriyetten men cezası almıştır. Hakkı Bey, 1937'de İstanbul'daki evinde vefat etmiştir.