# Sampul gobleni > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Sampul_gobleni > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Sampul gobleni, https://tr.wikipedia.org/wiki/Sampul_gobleni (CC-BY-SA-4.0) - **Hammadde:** İşlemeli goblen - **Üretim tarihi:** MS 1. yy - **Bulunma yeri:** Sampul - **Halihazırdaki yeri:** Urumçi Sincan Bölge Müzesi **Sampul gobleni**, [Çin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in)'in [Sincan eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sincan_%28%C3%87in_Cumhuriyeti_eyaleti%29)nin [Hotan İli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotan_%28il%29)'nin [Lop İlçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lop_%C4%B0l%C3%A7esi)'ndeki Sampul'un [Tarım Havzası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tar%C4%B1m_Havzas%C4%B1) yerleşiminde,[^1] Antik [Hotan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotan_%28%C5%9Fehir%29) şehrinin yakınında[^2] bulunan eski bir yün duvar halısıdır. Goblen, [Yunan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunan_mitolojisi) [kentaur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kentaur) ve [diadem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diadem) de dahil olmak üzere birçok [Helenistik Dönem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Helenistik_D%C3%B6nem) özelliğine sahiptir ve bu özellikleri onu [Makedonyalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Makedonya_%28antik_krall%C4%B1k%29) [Büyük İskender](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skender) tarafından [Ahameniş İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahameni%C5%9F_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun fethinden ve [Seleukos İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Seleukos_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun kurulmasından sonra kurulan [Grek-Baktriya Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Grek-Baktriya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'na tarihlendirir. 1. yüzyıldan kalma goblenin kırmızı ceketli ve pantolonlu bir [Yueçi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%BCe%C3%A7iler) askerini temsil ettiği düşünülür.[^3] ## Açıklama Tam goblen 48 cm genişliğinde ve 230 cm uzunluğundadır.[^4] Kentaur parçası 45 cm x 55 cm, savaşçının yüz parçası 48 cm x 52 santimetre ölçülerindedir.[^5] Kurtarılan goblen, çok daha büyük bir duvar süsü olarak dokunmuş olan orijinal goblenin yalnızca sol dekoratif kenarını oluşturmaktadır. Yünden yapılmıştır,[^6] çeşitli renklerde 24 iplik içerir. Goblen, [Caucasoid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkas_%C4%B1rk%C4%B1) özelliklere sahip bir adamı[^7] (mavi gözleri dahil),[^8] ve bir [kentaur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kentaur)u tasvir eder.[^9] Kayıp kumaş hesaba katılırsa, asker, kentaurdan yaklaşık altı kat daha uzun olmalıdır.[^10] Elinde tuttuğu mızrak ve beline taktığı hançerden deneğin savaşçı olduğu anlaşılır.[^11] Savaşçı, rozet motifli bir tunik giymektedir. Kafa bandı, [Makedon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Makedonya_%28antik_krall%C4%B1k%29) ve diğer antik Yunan sikkelerinde de kullanılan ve Helenistik dünyada krallığın sembolü olan bir [diadem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diadem)i gösteriyor olabilir. Bir pelerin ve bir başlık giyen kentaur bir boynuza üflemektedir.[^12] Kendisini elmas şeklinde bir çiçek süsü çevrelemektedir.[^13] Bölgedeki yoğun [yağma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ganimet) nedeniyle goblenin kesin tarihlendirilmesi yapılamamıştır. Genel olarak MÖ 3. yüzyıldan MS 4. yüzyıla tarihlendirilmektedir.[^14][^15][^16][^17][^18] ## Keşif ![Çiçek süslemeli kentaur.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/6c/TarimCentaur.jpg) *Çiçek süslemeli kentaur. (public-domain)* Goblen 1983-1984'te [Tarım Havzası'nda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tar%C4%B1m_Havzas%C4%B1), [Hotan'ın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotan_%28%C5%9Fehir%29) 30 km doğusundaki Sampul'daki (Shanpula) eski bir mezarlıkta ortaya çıkarılmıştır.[^19] Goblen, tuhaf bir şekilde, bir çift erkek pantolonu olarak biçimlendirilmişti (Sampul'da bulunan diğer pantolonların hiçbirinde süsleme yoktu).[^20] ## Menşei Orta Asya'daki [Grek-Baktriya Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Grek-Baktriya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın bir goblenin kökenini oluşturduğu öne sürülmüş olsa da, bu iddia kesin değildir ve goblenin nerede yapıldığı kesin olarak belirlenememiştir. 24'ten fazla farklı renkteki ipten oluşan goblen için kullanılan teknik, tipik bir batı tekniğidir. Kentaurun pelerini ve başlığı, Yunan motifinin Orta Asya'daki bir modifikasyonudur.[^21] Boynuz çalması da onu Yunan prototiplerinden ayırmaktadır.[^22] Savaşçının [klapa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Klapa)sındaki elmas çiçek motifi Orta Asya kökenlidir.[^23] Bazı motifler, özellikle askerin hançerindeki hayvan başı, goblenin kuzey İran'daki Part krallığından kaynaklandığını düşündürmektedir.[^24] [Roma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antik_Roma) da olası bir köken olarak önerilmiştir.[^25] Başka bir öneri, Tang yıllığı *Tang'ın Yeni Kitabı****nda, ***[***Han İmparatoru Wu***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Wu_%28Han%29)***'nun (h. MÖ 141-87) MÖ.birinci yüzyılda ***[***İpek Yolu***](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0pek_Yolu)***'nu ***[***Hotan***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hotan_%28%C5%9Fehir%29)***'a uzattığı zaman, Hotan'ın yerel halkının tekstil ve goblen işlerinde iyi olduğunu belirttiği için yerel olarak yapılmış olmasıdır.***[^26]*** ***[***Loulan'da***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Loulan)*** ***[***Aurel Stein***](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aurel_Stein)*** tarafından Helenistik duvar halıları da bulunmuştur, bu da Loulan ve Hotan arasında kültürel bir bağlantı olduğunu gösterir.*** ## Önemi Bu goblenin varlığı, Orta Asya'nın Helenistik krallıkları ile Çin dünyasının sınırındaki Tarım Havzası arasındaki temasların MÖ 3. yüzyıldan itibaren gerçekleştiğini düşündürmektedir. ## Sergi tarihi Goblen, Sincan Müzesi, [Urumçi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Urum%C3%A7i), [Çin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in)'de kalıcı olarak sergilenmektedir.[^27] Kentaur ve goblenin baş parçaları, 12 Ekim 2004'ten 23 Ocak 2005'e kadar [New York](https://turkipedia.org/tr/wiki/New_York) [Metropolitan Sanat Müzesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Metropoliten_Sanat_M%C3%BCzesi)'nde düzenlenen China: Dawn of a Golden Age, 200-750 AD sergisinin bir parçasıyd.[^28][^29] 18 Şubat - 5 Haziran 2011 tarihleri arasında [Philadelphia](https://turkipedia.org/tr/wiki/Philadelphia)'daki Penn Müzesi'nde *İpek Yolu'nun Sırları* sergisinde sergilendi.[^30][^31] ## Ayrıca bakınız - [Grek-Baktriya Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Grek-Baktriya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) - [İpek yolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0pek_Yolu) - [Toharyalılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toharlar) ## Konuyla ilgili yayınlar - [google books preview](https://books.google.com/books?id=0LYDf02jgdAC) - [Internet Archive preview](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0archive%3Asilkroadtwothous0000wood) - [pdf online](http://metmuseum.org/research/metpublications/China_Dawn_of_a_Golden_Age_200_750_AD) [^1]: Wood 2002, p. 37, p. 255 [^2]: Christopoulos, Lucas (August 2012), "Hellenes and Romans in Ancient China (240 BC – 1398 AD)," in Victor H. Mair (ed), Sino-Platonic Papers, No. 230, Chinese Academy of Social Sciences, University of Pennsylvania Department of East Asian Languages and Civilizations, p. 15, ISSN 2157-9687. [^3]: Yuezhi on Bactrian Embroidery from Textiles Found at Noyon uul, Mongolia. 2012, s. 45-46. [^4]: Hansen 2012, p. 285, fn. 6 [^5]: Zhao 2004, p. 194 [^6]: Wood 2002, p. 37; Zhao 2004, p. 194 [^7]: Time Life 1993, p. 81; Wood 2002, p. 37; Hansen 2012, p. 202 [^8]: Time Life 1993, p. 81 [^9]: Time Life 1993, p. 81; Wood 2002, p. 37; Hansen 2012, pl. 13 image + text, p. 202 [^10]: Zhao 2004, p.195 [^11]: Zhao 2004, p. 194; Hansen 2012, p. 202 [^12]: Hansen 2012, pl. 13 text; Zhao 2004, p. 194 [^13]: Zhao 2004, p. 194 [^14]: Zhao 2004, p. 194 [^15]: Time Life 1993, p. 81 [^16]: Hansen 2012, pl. 13 text [^17]: Image gallery for the Secrets of the Silk Road exhibition at the Penn Museum [^18]: Wood 2002, p. 255 [^19]: Wood 2002, p. 37, p. 255; Zhao 2004, p. 194; Hansen 2012, p. 201 [^20]: Hansen 2012, pl. 13 text, p. 202 [^21]: Zhao 2004, p. 194; Hansen 2012, pl. 13 text [^22]: Zhao 2004, p. 194 [^23]: Hansen 2012, pl. 13 text [^24]: Hansen 2012, p. 202 [^25]: Hansen 2012, p. 202 [^26]: Hellenes and Romans in Ancient China (240 BC – 1398 AD). August 2012, s. 9-20. [^27]: Wood 2002, p. 255 [^28]: Zhao 2004 [^29]: China: Dawn of a Golden Age, 200–750 AD at the Metropolitan Museum of Art [^30]: Sheng 2010, p. 33, pp. 38–39 [^31]: Secrets of the Silk Road at the Penn Museum