# Saltuk Bey > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Saltuk_Bey > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Saltuk Bey, https://tr.wikipedia.org/wiki/Saltuk_Bey (CC-BY-SA-4.0) - **Unvan:** Emir; İzzeddin - **Veraset:** 1. Saltuklular Hükümdarı - **Hüküm süresi:** 1071 - 1102 - **Önce gelen:** Makam oluşturuldu - **Sonra gelen:** Melik Alaeddin Ali - **Ölüm tarihi:** 1102 - **Ölüm yeri:** Erzurum, Saltuklu Beyliği - **Defin yeri:** Emir Saltuk Türbesi, Yakutiye, Erzurum, Türkiye - **Çocukları:** Melik Alaeddin Ali; Ziyâeddin Gazi - **Tam ismi:** Ebü’l-Kāsım İzzeddin Saltuk - **Hanedan:** Saltuklu Hanedanı - **Dini:** İslam ![Emir Saltuk'un, Erzurum'un Yakutiye ilçesinde bulunan türbesi.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/73/Emir_Saltuk_Tomb_-_Emir_Saltuk_Tomb_08.jpg/1280px-Emir_Saltuk_Tomb_-_Emir_Saltuk_Tomb_08.jpg) *Emir Saltuk'un, Erzurum'un Yakutiye ilçesinde bulunan türbesi. (Zeynel Cebeci, CC-BY-SA-4.0)* **Ebü'l-Kāsım İzzeddin Saltuk Bey**, [Selçuklu](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Sel%C3%A7uklu_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) sultanı [Alp Arslan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alp_Arslan)'ın komutanlarından biri ve [Saltuklu Beyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saltuklu_Beyli%C4%9Fi)'nin kurucusu. Saltuk Bey, 1071 yılında [Malazgirt Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malazgirt_Meydan_Muharebesi)'na katılmıştır. Savaştan sonra Alp Arslan tarafından [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum) civarını ele geçirmesi için görevlendirildi ve ele geçirilen bölgenin beyi olarak atandı. [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'daki ilk [Türkmen](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmenler) beyliği olan Saltuklu Beyliği de bu şekilde kurulmuş oldu. Kurduğu beylik Erzurum (başkent), [Bayburt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bayburt), Karahisar, [Tercan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tercan), [İspir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0spir), [Oltu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oltu), [Malazgirt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malazgirt) ve [Kars](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kars)'ı kapsıyordu.[^1][^2] Saltuk Bey'in adı, çeşitli tarihi kayıtlarda Salduk, Samuk, Samukh, Şaltuk, Sandak, Sanduk şeklinde geçmektedir. ## Hayatı Saltuk Bey, Selçuklu sultanı [Alp Arslan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alp_Arslan)'ın askeri komutanlarından biriydi. 1054 yılında üç bin kişilik bir ordu ile [Doğu Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fu_Anadolu_B%C3%B6lgesi)'da yaşayan [Ermeniler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler)e baskın düzenleyerek bölgeyi ele geçirdi. 1055/56'da [Ağrı Dağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C4%9Fr%C4%B1_Da%C4%9F%C4%B1) çevresindeki Basean'da Ciranis Dağı yakınlarındaki Okomi şehrini yakıp yağmalamıştır. 1070 yılında Sultan Alp Arslan tarafından [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep)'e gönderilen Saltuk, buradaki [Bizans](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) kuvvetlerini tamamen yok etti.[^3] [İbnü'l-Adim](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0bn%C3%BC%27l-Ad%C3%AEm)'e göre Saltuk, Malazgirt Savaşı'ndan önce [Ahlat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahlat)'taki Bizans ordusunun 20.000 kişilik öncü birliğini bozguna uğratmış, bu da Selçukluların savaşı kazanmasında büyük rol oynamıştır.[^4] Malazgirt savaşından sonra sultan Alp Arslan emirlerinden birini Erzurum civarını ele geçirmek üzere görevlendirdi ve onu bu bölgenin yöneticisi olarak atadı.[^5][^6][^7] [İbnü'l-Esir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0bn%C3%BC%27l-Es%C3%AEr)'in eserlerinde bu emirin ismi *Ebu'l-Kasım* olarak geçmektedir.[^8] Daha önce beyliğin adının 1132-1168 yılları arasında hüküm süren [İzzeddin II. Saltuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._%C4%B0zzeddin_Saltuk)'tan geldiği düşünülüyordu ancak daha sonra keşfedilen [Kitabul-İnba](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kitabul-%C4%B0nba) adlı eserde ailenin 1123'ten itibaren yani II. Saltuk'tan daha önce de Saltukoğulları (Beni Saltuk) olarak adlandırıldığı görüldü.[^9] Buna dayanarak O. Turan ve F. Sümer, Ebul-Kasım'ın bir isim değil, Saltuk Bey'in lakabı olduğu sonucuna varmışlardır.[^10] ## Aile Saltuk Bey'in iki oğlu vardı: - [Melik Alaeddin Ali](https://turkipedia.org/tr/wiki/Melik_Alaeddin_Ali) - [Ebü’l-Muzaffer Ziyâeddin Gazi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eb%C3%BC%E2%80%99l-Muzaffer_Ziy%C3%A2eddin_Gazi) [^1]: Leiser G. Saltuḳ Og̲h̲ullari / In Houtsma, Martijn Theodoor. — 2nd. — Leiden: E.J. Brill, 1995. — Vol. 8 / ed. by C. E. Bosworth, E. van Donzel, W. P. Heinrichs and G. Lecomte, Assisted by P. J. Bearman and Mme S. Nurit. — P. 1001. — (E.J. Brill's first encyclopaedia of Islam, 1913–1936). [^2]: Bedirhan, Zeki Atçeken, Yaşar. Malazgirt'ten Vatana Anadolu Selçuklu Devleti Tarihi. Eğitim Yayınevi, 24 Nisan 2016. [^3]: Bedirhan, Zeki Atçeken, Yaşar. Malazgirt'ten Vatana Anadolu Selçuklu Devleti Tarihi. Eğitim Yayınevi, 24 Nisan 2016. [^4]: Bedirhan, Zeki Atçeken, Yaşar. Malazgirt'ten Vatana Anadolu Selçuklu Devleti Tarihi. Eğitim Yayınevi, 24 Nisan 2016. [^5]: Leiser G. Saltuḳ Og̲h̲ullari / In Houtsma, Martijn Theodoor. — 2nd. — Leiden: E.J. Brill, 1995. — Vol. 8 / ed. by C. E. Bosworth, E. van Donzel, W. P. Heinrichs and G. Lecomte, Assisted by P. J. Bearman and Mme S. Nurit. — P. 1001. — (E.J. Brill's first encyclopaedia of Islam, 1913–1936). [^6]: Bedirhan, Zeki Atçeken, Yaşar. Malazgirt'ten Vatana Anadolu Selçuklu Devleti Tarihi. Eğitim Yayınevi, 24 Nisan 2016. [^7]: SALTUKLULAR. [^8]: Leiser G. Saltuḳ Og̲h̲ullari / In Houtsma, Martijn Theodoor. — 2nd. — Leiden: E.J. Brill, 1995. — Vol. 8 / ed. by C. E. Bosworth, E. van Donzel, W. P. Heinrichs and G. Lecomte, Assisted by P. J. Bearman and Mme S. Nurit. — P. 1001. — (E.J. Brill's first encyclopaedia of Islam, 1913–1936). [^9]: Sümer, Faruk. Selçuklular devrinde Doğu Anadolu'da Türk beylikleri. Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1990. [^10]: Turan, Osman. Doğu Anadolu Türk Devletleri Tarihi. Ötüken Neşriyat A.Ş.