# Salmas Muharebesi (1616) > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Salmas_Muharebesi_(1616) > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Salmas Muharebesi (1616), https://tr.wikipedia.org/wiki/Salmas_Muharebesi_%281616%29 (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/8/8e/Salmas_t%C3%BCrb%C9%99si.jpg) * (naməlum, public-domain)* - **Çatışma:** Salmas Muharebesi - **Parçası:** 1603-1618 Osmanlı-Safevî Savaşı - **Tarih:** 1616 - **Yer:** Salmas - **Bölge:** İran - **Sonuç:** Kesin Osmanlı zaferi - **Savaşan:** Osmanlı Devleti; Safevî Devleti - **Komutan:** Tekeli Mehmed Paşa; 20px Yahya Bey; Pir Budak Han - **Güç:** 5.000; 5.000 - **Kayıp:** Hafif; 1.000 ölü, 1.000 yaralı, 500 esir **Salmas Muharebesi**, [1603-1618 Osmanlı-Safevî Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1-Safev%C3%AE_Sava%C5%9F%C4%B1_%281603-1618%29) sırasında, 1616 yılında, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile [Safevî Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) arasında, günümüzde [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran) sınırları içerisinde yer alan [Salmas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salmas) bölgesinde gerçekleşen askerî bir çatışmadır. Muharebe, Osmanlı Devleti'nin Kafkasya ve İran cephelerinde yürüttüğü askerî harekâtlar kapsamında gerçekleşmiş olup, savaşın bölgesel seyri ve taraflar arasındaki güç dengeleri açısından önem taşımaktadır. [Van Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van_%28eyalet%29) [Tekeli Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tekeli_Mehmed_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı eyalet ordusu, 1616 yılında [Safevî Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)'nin [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz) Valisi [Pir Budak Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pir_Budak_Han) komutasındaki İran eyalet ordusu karşısında [Salmas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salmas) kenti yakınlarında büyük bir utku kazandı. ## Muharebe öncesi [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ve [Safevî Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) arasında 1612 yılında imzalanan [Nasuh Paşa Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nasuh_Pa%C5%9Fa_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) uyarınca Safevîlerin her yıl vergi olarak göndermekle yükümlü oldukları 200 yük ipek ilk iki sene Osmanlılara teslim edildi, ancak bu vergi üçüncü sene [İran Şahı Abbas](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Abbas) tarafından kesilince [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) da [Safevî Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)'ne yeniden savaş açtı. Sadrazam [Öküz Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96k%C3%BCz_Mehmed_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı ordusu 1615 yılında [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran) cephesine harejet ettiyse de, mevsimin gecikmesi nedeniyle ordunun Doğu Anadolu'da kışlayıp seferin 1616 yılında düzenlenmesine karar verildi. 1616 yılında ise Osmanlı ordusu ilk hedefi olan [Revan'ı kuşattı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Revan_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281616%29) (11 Eylül).[^1] Bu esnada ise Safevîlerin [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz) yakınlarındaki [Karnıyarık Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karn%C4%B1yar%C4%B1k_Kalesi)'nin hâkimi Şahkulu Melilanoğlu Gazi Bey isyan ederek Safevîleri zora sokmuştu. Bu ayaklanmayı bastırmak için kuvvet ayırmak zorunda kalan [Şah Abbas](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Abbas), [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz) Valisi Pir Budak Han'ı görevlendirdi.[^2] Osmanlılar ise Şahkulu Melilanoğlu Gazi Bey'e yardım amacıyla İran sınırını geçtiler. ## Muharebe [Van Beylerbeyliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van_%28eyalet%29)'ne bağlı [Hakkâri Emiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hakk%C3%A2ri_Emirli%C4%9Fi) İran topraklarına girerek [Urmiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Urmiye) civarında bir Safevî birliğini imha etti.[^3] [Van Beylerbeyi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Van_%28eyalet%29) [Tekeli Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tekeli_Mehmed_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı eyalet askerleri Yahya Bey'in birlikleriyle birleşti ve bölgeye gelen [Pir Budak Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pir_Budak_Han) komutasındaki İran eyalet ordusunu [Salmas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salmas)'ta karşıladı.[^4] Yaklaşık 5.000 askere sahip Pir Budak Han'ın emrinde üç Safevî Hanı da vardı.[^5] Muharebede, Osmanlılar Safevî eyalet ordusunu kesin bir yenilgiye uğratırken, yaklaşık 1.000 İran askeri öldü, 500'ü ise esir alındı. Ölen İranlılar arasında komutan [Pir Budak Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pir_Budak_Han) da vardı.[^6] ## Muharebe sonrası Osmanlı birliklerinin [Salmas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Salmas) ve [Nahçıvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nah%C3%A7%C4%B1van)'da kazandıkları zaferlere rağmen, Sadrazam [Öküz Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96k%C3%BCz_Mehmed_Pa%C5%9Fa) komutasındaki ana Osmanlı ordusu [Revan kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Revan_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281616%29)nda başarılı olamadı ve iki ülke arasında sulh müzakereleri başladı. Mutabakata varılamaması üzerine, Osmanlılar 1618'de bu defa [Damat Halil Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayserili_Halil_Pa%C5%9Fa) komutasındaki bir orduyla yeni bir sefer düzenlediler. [^1]: "Osmanlı-Safevi Münasebetleri", Özer Küpeli, İstanbul (2014), s.101 [^2]: "Öküz Mehmed Paşa’nın Kafkasya Seferi", Enes Ağar, Vakanüvis-Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi, c.2, Kafkasya Özel Sayısı, ISSN: 2149-9535, s.9 [^3]: "Hakkâri Emirliği (1130-1849)", İhsan Akın, 100. Yıl Üniversitesi, Van (2019), s.50 [^4]: Hakkari İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, "Osmanlıların Bölgeye Gelişi ve Hakkari Sancağı" HAKKARİ İL KÜLTÜR VE TURİZM MÜDÜRLÜĞÜ [^5]: "Büyük Osmanlı Tarihi", Joseph von Hammer, c.8, s.163 [^6]: "Naima Tarihi", Naima Mustafa Efendi, (nşr., Zuhuri Danışman), İstanbul (1968), c.2, s.684